Από αύριο, 1η Ιουλίου 2026, οι αγορές μέσω Temu, Shein, Alibaba, Trendyol και άλλων πλατφορμών εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης θα γίνουν ακριβότερες. Ο νέος δασμός Temu Shein προβλέπει επιβάρυνση 3 ευρώ ανά διαφορετικό είδος προϊόντος για αποστολές αξίας έως 150 ευρώ από τρίτες χώρες, εφαρμόζοντας κανόνες που θεσπίστηκαν σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η εγκύκλιος της ΑΑΔΕ αποσαφηνίζει τις λεπτομέρειες εφαρμογής, ξεκαθαρίζοντας ποιος φέρει την υποχρέωση πληρωμής και υπό ποιες προϋποθέσεις επιστρέφεται το ποσό.
Τι εφαρμόζεται από αύριο στις ηλεκτρονικές αγορές
Ο νέος ειδικός εισαγωγικός δασμός αφορά αποκλειστικά ιδιώτες καταναλωτές που αγοράζουν μέσω ηλεκτρονικών πλατφορμών από χώρες εκτός ΕΕ, όπως η Κίνα, οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ηνωμένο Βασίλειο. Το μέτρο τίθεται σε εφαρμογή ομοιόμορφα σε όλα τα κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης από 1η Ιουλίου 2026. Η επιβάρυνση δεν υπολογίζεται ανά δέμα αλλά ανά διακριτό είδος αγαθού — μια διάκριση-κλειδί που αλλάζει ουσιαστικά τον τρόπο υπολογισμού του τελικού κόστους. Ακόμα και μια ενιαία παραγγελία μπορεί να «σπάει» τελωνειακά σε περισσότερα είδη, ανεβάζοντας κατακόρυφα τη συνολική επιβάρυνση.
Η εγκύκλιος της ΑΑΔΕ εξηγεί αναλυτικά πώς ορίζεται το «διακριτό είδος». Δύο πανομοιότυπα σημειωματάρια θεωρούνται ένα είδος και επιβαρύνονται με 3 ευρώ συνολικά. Αντίθετα, ένα βιβλίο, ένα σημειωματάριο και ένα στυλό αποτελούν τρία διαφορετικά είδη, με συνολικό δασμό 9 ευρώ — στον οποίο προστίθεται ο αναλογών ΦΠΑ και τυχόν άλλες επιβαρύνσεις. Ωστόσο, η εγκύκλιος διευκρινίζει ότι ακόμα και προϊόντα της ίδιας γενικής κατηγορίας αντιμετωπίζονται ξεχωριστά εφόσον υπάγονται σε διαφορετική δασμολογική διάκριση. Ενδεικτικά, μια μεταξωτή μπλούζα και μια μάλλινη μπλούζα, αν και ανήκουν στην κατηγορία ένδυσης, επιβαρύνονται με 6 ευρώ συνολικά — το ίδιο ισχύει για μια μπλούζα και ένα ζευγάρι παπούτσια.
Ο νέος δασμός λειτουργεί ανεξάρτητα από τον ΦΠΑ και δεν τον αντικαθιστά. Όταν εφαρμόζεται το σύστημα Import One Stop Shop (IOSS), ο ΦΠΑ εξακολουθεί να καταβάλλεται κατά την ολοκλήρωση της παραγγελίας μέσω της πλατφόρμας. Στις υπόλοιπες περιπτώσεις, ο ΦΠΑ εισπράττεται κατά τον εκτελωνισμό, προστιθέμενος στον ειδικό εισαγωγικό δασμό και αυξάνοντας περαιτέρω το τελικό κόστος για τον καταναλωτή.
Ποιος πληρώνει τον δασμό και τι γίνεται με τις επιστροφές
Σύμφωνα με την ΑΑΔΕ, υπόχρεος για την καταβολή του ειδικού εισαγωγικού δασμού στις τελωνειακές αρχές είναι ο διασαφιστής της εισαγωγής. Ανάλογα με τον τρόπο διαχείρισης της αποστολής, αυτός μπορεί να είναι η ίδια η ηλεκτρονική πλατφόρμα, ο πωλητής, η μεταφορική εταιρεία ή εξουσιοδοτημένος αντιπρόσωπός τους. Στην πράξη, εκτιμάται ότι το κόστος θα μετακυλιστεί στον τελικό καταναλωτή — είτε κατά την ολοκλήρωση της αγοράς είτε πριν από την παράδοση του δέματος. Παράγοντες της αγοράς επισημαίνουν ότι το πρόσθετο κόστος ανά προϊόν αναμένεται να οδηγήσει μέρος των καταναλωτών σε αναθεώρηση των αγοραστικών τους συνηθειών, καθώς ακόμα και μικρές παραγγελίες θα επιβαρύνονται σημαντικά.
Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται το ζήτημα των επιστροφών προϊόντων. Ο ειδικός εισαγωγικός δασμός δεν επιστρέφεται όταν ο καταναλωτής αλλάξει γνώμη και στείλει πίσω το προϊόν. Επιστροφή του ποσού γίνεται μόνο στις περιπτώσεις που ορίζει η τελωνειακή νομοθεσία — όπως όταν το προϊόν είναι ελαττωματικό ή δεν ανταποκρίνεται στους όρους της σύμβασης. Αυτό σημαίνει ότι καταναλωτές που συνηθίζουν να παραγγέλνουν πολλά είδη και να επιστρέφουν ό,τι δεν τους αρέσει θα επιβαρύνονται με δασμούς που δεν πρόκειται να τους επιστραφούν. Παράλληλα, παράγοντες της αγοράς σημειώνουν ότι με την εφαρμογή του νέου μέτρου ενδέχεται να ενισχυθεί η τάση για αγορές εντός Ευρωπαϊκής Ένωσης, όπου δεν εφαρμόζεται αντίστοιχη επιβάρυνση, ενώ τα ευρωπαϊκά ηλεκτρονικά καταστήματα αποκτούν συγκριτικό πλεονέκτημα ως προς τη συνολική τελική τιμή.
Τι ακολουθεί μετά το 2028
Ο ειδικός εισαγωγικός δασμός αποτελεί μεταβατικό μέτρο και θα ισχύσει έως τις 30 Ιουνίου 2028. Από την 1η Ιουλίου 2028, θα εφαρμοστεί το κανονικό δασμολογικό καθεστώς, με τον εισαγωγικό δασμό να υπολογίζεται βάσει της δασμολογικής κατηγορίας κάθε προϊόντος, ανεξάρτητα από την αξία του ή τον τρόπο αγοράς και αποστολής. Στόχος του μέτρου, σύμφωνα με το ευρωπαϊκό πλαίσιο και την ΑΑΔΕ, είναι η αντιμετώπιση του αθέμιτου ανταγωνισμού από εισαγωγές πολύ χαμηλής αξίας από τρίτες χώρες, αλλά και η ενίσχυση των τελωνειακών ελέγχων στα εκατομμύρια μικροδέματα που εισέρχονται κάθε χρόνο στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Το νέο δασμολογικό πλαίσιο αναμένεται να αλλάξει τη δυναμική του ηλεκτρονικού εμπορίου και τις αγοραστικές συνήθειες εκατομμυρίων Ευρωπαίων καταναλωτών τα επόμενα δύο χρόνια.
