Η αγορά εμφανίζεται ανικανοποίητη από την κυβερνητική στρατηγική για την ακρίβεια στα τρόφιμα, με την παρέμβαση του ΕΒΕΠ να λειτουργεί περισσότερο ως καμπανάκι κινδύνου παρά ως ολοκληρωμένη πρόταση. Ο φόβος των επιχειρήσεων εστιάζεται στο τέλος του πλαφόν στο μεικτό περιθώριο κέρδους, καθώς εκτιμάται ότι θα δημιουργηθεί κενό ανάμεσα στις κυβερνητικές δεσμεύσεις και στις πραγματικές τιμές στο ράφι. Παράλληλα, νέα στοιχεία από την Τράπεζα της Ελλάδος δείχνουν αλλαγή πλεύσης στη δανειοδότηση των νοικοκυριών, ενώ ξεχωριστές εκθέσεις αναδεικνύουν τα προβλήματα στη στέγαση και τις προκλήσεις του τουρισμού.
Τι ζητά το ΕΒΕΠ για την ακρίβεια στα τρόφιμα
Το ΕΒΕΠ απευθύνει έκκληση σε σούπερ μάρκετ, βιομηχανία και προμηθευτές να περάσουν άμεσα στους καταναλωτές οποιαδήποτε μείωση κόστους καταγράφεται στην αλυσίδα εφοδιασμού. Στο τραπέζι της πρότασης μπαίνουν φορολογικά κίνητρα για την ενίσχυση της ελληνικής παραγωγής, καθώς και απλούστερη διάρθρωση των συντελεστών ΦΠΑ. Το επιμελητήριο προτείνει επίσης στοχευμένες εκπτώσεις στα τρόφιμα, με στόχο να ανακουφιστούν τα νοικοκυριά από την πίεση στο κόστος διαβίωσης.
Πίσω από την πρωτοβουλία κρύβεται η ανησυχία ότι η συνέχιση της ακρίβειας θα διαβρώσει περαιτέρω την κατανάλωση και την εμπιστοσύνη των πολιτών προς την αγορά. Η λήξη του πλαφόν στο μεικτό περιθώριο κέρδους θεωρείται κρίσιμο σημείο καμπής, αφού οι επιχειρήσεις του κλάδου εκτιμούν πως χωρίς αντίστοιχο μηχανισμό ελέγχου οι τιμές ενδέχεται να μην ακολουθήσουν πτωτική πορεία, ακόμη κι αν το κόστος παραγωγής αποκλιμακωθεί.
Δάνεια νοικοκυριών: Έσπασε η 15ετής συρρίκνωση
Σύμφωνα με τα στοιχεία της Τράπεζας της Ελλάδος, τον Μάιο η καθαρή ροή χρηματοδότησης προς ιδιώτες και ιδιωτικά μη κερδοσκοπικά ιδρύματα ήταν θετική κατά 39 εκατομμύρια ευρώ, έναντι αρνητικής ροής 13 εκατομμυρίων ευρώ τον Απρίλιο. Ο ετήσιος ρυθμός μεταβολής παρέμεινε σταθερός στο 2,7%. Πρόκειται για εξέλιξη με ισχυρό συμβολισμό, αφού για πρώτη φορά ύστερα από περίπου 15 χρόνια συνεχούς συρρίκνωσης, η χρηματοδότηση προς τα φυσικά πρόσωπα ξαναπατά σε θετικό έδαφος. Ωστόσο, τα μεγέθη παραμένουν μικρά και δεν συνιστούν ακόμη έκρηξη νέων χορηγήσεων δανείων.
Το πρόβλημα των κενών κατοικιών και η επίδρασή του στις τιμές
Το στεγαστικό ζήτημα στην Ελλάδα δεν αφορά μόνο έλλειψη κατοικιών αλλά και ελλιπή αξιοποίηση του υπάρχοντος αποθέματος. Σύμφωνα με την τριμηνιαία έκθεση του Γραφείου Προϋπολογισμού του Κράτους στη Βουλή, βασισμένη σε στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ, το 2021 οι κενές κατοικίες στη χώρα έφταναν τα 2,28 εκατομμύρια, δηλαδή το 34,5% του συνόλου. Ο δείκτης αξιοποίησης του οικιστικού αποθέματος υποχώρησε από 73,2% το 2011 σε 72,5% το 2021, ενώ οι κενές κατοικίες προς ενοικίαση μειώθηκαν κατά 10,4% και εκείνες προς πώληση κατά 33,1%.
Η μειωμένη πραγματική διαθεσιμότητα κατοικιών συνδέεται, σύμφωνα με την ίδια έκθεση, με άνοδο των πραγματικών τιμών έως 19,1% την περίοδο 2018-2025. Ένα σενάριο σταδιακής επανενεργοποίησης των άδειων σπιτιών, σε βάθος εξαετίας, θα μπορούσε θεωρητικά να ρίξει τις τιμές κατοικιών κατά 15,5% έως 24,6%. Οι συντάκτες της έκθεσης προειδοποιούν πως οι αριθμοί δεν αποτελούν ακριβείς προβλέψεις, αλλά καταδεικνύουν το μέγεθος της πίεσης που ασκεί το ανενεργό στεγαστικό απόθεμα στην αγορά.
Τουρισμός: Η ευαισθησία των αερομεταφορών
Η κρίση στη Μέση Ανατολή δεν κατάφερε να ανατρέψει τη θετική πορεία του ελληνικού τουρισμού, ωστόσο ανέδειξε πόσο εύθραυστος παραμένει ο πρώτος κρίκος της αλυσίδας, δηλαδή οι αεροπορικές μεταφορές. Σύμφωνα με μελέτη της Διεύθυνσης Οικονομικής Ανάλυσης της Εθνικής Τράπεζας, οι ξενοδόχοι, ακόμη και στην κορύφωση της γεωπολιτικής έντασης τους μήνες Απρίλιο και Μάιο, ανέμεναν αύξηση πωλήσεων 3% για το 2026, έναντι 4,5% το 2025. Η Εθνική Τράπεζα χαρακτηρίζει την πρόβλεψη αυτή συντηρητική, καθώς έκτοτε ο δείκτης εμπιστοσύνης του κλάδου έχει βελτιωθεί.
