Ο υπουργός Άμυνας των ΗΠΑ, Πιτ Χέγκσεθ, σχεδίαζε τον περασμένο μήνα να ανακοινώσει νέες περικοπές δυνάμεων στην Ευρώπη κατά τη διάρκεια συνάντησης με τους ανώτατους στρατιωτικούς αξιωματούχους του ΝΑΤΟ στις Βρυξέλλες. Την αποκάλυψη έκανε η Wall Street Journal, επικαλούμενη πρόσωπα με γνώση των συζητήσεων. Το σχέδιο τελικά μπλοκαρίστηκε από τον υπουργό Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο και άλλους ανώτερους αξιωματούχους της κυβέρνησης Τραμπ. Αντί για άμεσες ανακοινώσεις, ο Χέγκσεθ περιορίστηκε να μιλήσει για μια εξάμηνη επανεξέταση της αμερικανικής στρατιωτικής παρουσίας στην ήπειρο.
Το σχέδιο για νέες περικοπές δυνάμεων στην Ευρώπη
Σύμφωνα με τη Wall Street Journal, ο Πιτ Χέγκσεθ σχεδίαζε να ταξιδέψει στις Βρυξέλλες τον Ιούνιο του 2026, προκειμένου να ανακοινώσει στους κορυφαίους στρατιωτικούς αξιωματούχους του ΝΑΤΟ πρόσθετες περικοπές δυνάμεων στην Ευρώπη. Οι νέες αυτές μειώσεις θα προστίθεντο σε όσες είχαν ήδη γίνει, όπως η ακύρωση της ανάπτυξης μιας τεθωρακισμένης ταξιαρχίας στην Πολωνία και η απόσυρση μιας ταξιαρχίας πεζικού από τη Ρουμανία. Το σχέδιο, ωστόσο, δεν προχώρησε όπως είχε αρχικά οριστεί, καθώς απορρίφθηκε αφού παρουσιάστηκε στον Μάρκο Ρούμπιο, ο οποίος εκτός από υπουργός Εξωτερικών είναι και σύμβουλος Εθνικής Ασφάλειας του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ.
Τελικά, στις 18 Ιουνίου 2026, ο Χέγκσεθ έφτασε στα κεντρικά γραφεία του ΝΑΤΟ στις Βρυξέλλες και ανακοίνωσε την έναρξη μιας αξιολόγησης που θα εξετάσει «τη βασική διάταξη και τις βάσεις των Ηνωμένων Πολιτειών στην Ευρώπη». Η διαδικασία αυτή αναμένεται να διαρκέσει έως και έξι μήνες. Ο Αμερικανός υπουργός προειδοποίησε τους ομολόγους του ότι από την αξιολόγηση θα προκύψουν κράτη-μέλη που θα ωφεληθούν, αλλά και άλλα που θα επηρεαστούν αρνητικά. Παράλληλα, στις 3 Ιουνίου 2026 οι ΗΠΑ είχαν ήδη ανακοινώσει ότι σε ενδεχόμενη κρίση δεν θα διαθέτουν πλέον αεροπλανοφόρο με τα συνοδευτικά του πλοία, αεροσκάφη ανεφοδιασμού και δεκάδες μαχητικά αεροσκάφη, αναγκάζοντας το ΝΑΤΟ να αναθεωρήσει τον επιχειρησιακό του σχεδιασμό.
Ανησυχία συμμάχων για το σχέδιο περικοπών δυνάμεων στην Ευρώπη
Η υπόθεση αναδεικνύει τις εσωτερικές διαφωνίες στην κυβέρνηση Τραμπ σχετικά με το μέλλον της αμερικανικής παρουσίας στο ΝΑΤΟ. Παρότι ο πρόεδρος Τραμπ έχει μιλήσει επανειλημμένα για «τιμωρία» χωρών του ΝΑΤΟ που, κατά την άποψή του, δεν δαπανούν αρκετά για την άμυνά τους, το σχέδιο του Χέγκσεθ για νέες περικοπές δυνάμεων προκάλεσε ανησυχία τόσο σε συμμάχους όσο και σε Αμερικανούς νομοθέτες, ακόμη και σε κορυφαίους Ρεπουμπλικανούς. Οι φόβοι τους εστιάζουν στο ενδεχόμενο μόνιμης ζημιάς στη Συμμαχία και σε πιθανή ενθάρρυνση της Ρωσίας. Μάλιστα, Ρεπουμπλικανοί και Δημοκρατικοί νομοθέτες είχαν ήδη συμπεριλάβει διατάξεις σε σχέδια νόμου για τις στρατιωτικές δαπάνες, οι οποίες απαγορεύουν στο υπουργείο Άμυνας να μειώσει τον αριθμό των στρατιωτών κάτω από τις 76.000 χωρίς προηγούμενη αξιολόγηση κινδύνων.
Ο εκπρόσωπος του Πενταγώνου, Σον Πάρνελ, κλήθηκε να σχολιάσει την αποκάλυψη και δήλωσε ότι «ο υπουργός Χέγκσεθ διασφάλισε ότι το μήνυμά του ήταν ευθυγραμμισμένο με τους στόχους και την ατζέντα του προέδρου και δεν ήθελε να περιορίσει τα περιθώρια αποφάσεων του προέδρου». Ο ίδιος ο Χέγκσεθ, ανακοινώνοντας την εξάμηνη αναθεώρηση στις Βρυξέλλες, άσκησε κριτική στην Ευρώπη, τονίζοντας πως «αυτή θα είναι μια πραγματική αναθεώρηση» και ότι στόχος της είναι το ΝΑΤΟ να κινηθεί «γρήγορα και αμετάκλητα» προς μια κατάσταση όπου η Ευρώπη θα αναλάβει την κύρια ευθύνη για τη δική της άμυνα.
Το ζήτημα στη σύνοδο του ΝΑΤΟ στην Άγκυρα
Το επίπεδο των αμερικανικών στρατευμάτων και οι αμυντικές δαπάνες των συμμάχων αναμένεται να βρεθούν στο επίκεντρο της συνάντησης του προέδρου Τραμπ με τους ηγέτες του ΝΑΤΟ στην Άγκυρα την επόμενη εβδομάδα. Αξιωματούχοι της Συμμαχίας ελπίζουν πως η σύνοδος θα αναδείξει την ενότητα με τις Ηνωμένες Πολιτείες και τη στήριξη προς την Ουκρανία στον πόλεμο με τη Ρωσία, ωστόσο εκφράζουν φόβους ότι οι εντάσεις με τον Τραμπ μπορεί να επισκιάσουν τη συνάντηση. Σύμφωνα με αξιωματούχους, το ΝΑΤΟ εξετάζει ακόμη και το ενδεχόμενο ακύρωσης των σχεδίων για νέα σύνοδο κορυφής το επόμενο έτος στην Αλβανία.
Ο πρόεδρος Τραμπ, σε ανάρτησή του στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης την Πέμπτη, υπογράμμισε ότι «οι Ηνωμένες Πολιτείες ξοδεύουν περισσότερα χρήματα για το ΝΑΤΟ από οποιαδήποτε άλλη χώρα, με τεράστια διαφορά, για να τους προστατεύουν, χωρίς να έχουν κανένα όφελος από αυτό». Η δήλωση αυτή αντικατοπτρίζει τη γενικότερη πίεση που ασκεί η αμερικανική πλευρά προς τους ευρωπαίους συμμάχους για αυξημένες αμυντικές δαπάνες. Το επεισόδιο με το σχέδιο του Χέγκσεθ δείχνει ότι η αμερικανική κυβέρνηση δεν έχει ακόμη καταλήξει στο μέγεθος και τον ρυθμό των πιθανών περικοπών δυνάμεων στην Ευρώπη, ζήτημα που αναμένεται να απασχολήσει τη Συμμαχία τους επόμενους μήνες.
