Παράταση λειτουργίας έως τις 8 Ιουνίου 2030 έδωσε η ισπανική κυβέρνηση στον πυρηνικό σταθμό του Αλμαράθ, τον μεγαλύτερο της χώρας, αναστέλλοντας το προγραμματισμένο κλείσιμο των δύο αντιδραστήρων του. Η απόφαση δημοσιεύθηκε σε διάταγμα στην Εφημερίδα της Κυβέρνησης και σηματοδοτεί σημαντική προσαρμογή στον ενεργειακό σχεδιασμό της Μαδρίτης. Ο σταθμός, στην περιφέρεια της Εστρεμαδούρας, βρισκόταν τους τελευταίους μήνες στο επίκεντρο έντονης αντιπαράθεσης ανάμεσα στις ενεργειακές εταιρείες και την κυβέρνηση του Πέδρο Σάντσεθ.
Οι δύο αντιδραστήρες και το διάταγμα παράτασης
Οι δύο αντιδραστήρες του Αλμαράθ τέθηκαν σε λειτουργία στις αρχές της δεκαετίας του 1980 και ανήκουν σε τρεις ενεργειακές εταιρείες, την Iberdrola, την Endesa και τη Naturgy. Είχε προγραμματιστεί να κλείσουν σταδιακά το 2027 και το 2028, σύμφωνα με απόφαση που είχε ληφθεί το 2019. Η νέα ρύθμιση μεταθέτει οριστικά την ημερομηνία απόσυρσης και για τους δύο αντιδραστήρες στις 8 Ιουνίου 2030, κλείνοντας προσωρινά μια μακρά αντιπαράθεση ανάμεσα στις τρεις εταιρείες και την κυβέρνηση.
Η τύχη του σταθμού είχε γίνει αντικείμενο έντονης πολιτικής συζήτησης, καθώς η κυβέρνηση του Σάντσεθ έχει δεσμευτεί για σταδιακή κατάργηση της πυρηνικής ενέργειας στην Ισπανία. Παρά τη δέσμευση αυτή, η νέα παράταση δείχνει ότι η Μαδρίτη επέλεξε τελικά να δώσει προτεραιότητα στην ασφάλεια του ενεργειακού εφοδιασμού, τουλάχιστον για τα επόμενα χρόνια.
Το μπλακάουτ του 2025 άλλαξε τα δεδομένα
Καθοριστικό ρόλο στην απόφαση έπαιξε η πρωτοφανής διακοπή ρεύματος που έπληξε ολόκληρη την Ιβηρική Χερσόνησο τον Απρίλιο του 2025. Το περιστατικό ανέδειξε τους κινδύνους για την επάρκεια και τη σταθερότητα του ηλεκτρικού συστήματος και ενίσχυσε τις φωνές στον ενεργειακό κλάδο που ζητούσαν παράταση της λειτουργίας του Αλμαράθ. Στη συζήτηση προστέθηκαν στη συνέχεια και οι επιπτώσεις του πολέμου στη Μέση Ανατολή στις διεθνείς αγορές ενέργειας, την ώρα που η ισπανική κυβέρνηση στηρίζει μεγάλο μέρος του ενεργειακού της σχεδιασμού στις ανανεώσιμες πηγές.
Καθοριστική για την τελική απόφαση ήταν η γνωμοδότηση της ισπανικής Αρχής Πυρηνικής Ασφάλειας (CSN), η οποία στα μέσα Ιουλίου τάχθηκε υπέρ της παράτασης λειτουργίας του σταθμού. Ο Αλμαράθ κάλυψε πέρυσι περίπου το 7% της συνολικής παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας στην Ισπανία, ποσοστό που θεωρήθηκε σημαντικό για τη σταθερότητα του δικτύου.
Οι όροι του Σάντσεθ και το ενεργειακό μείγμα
Ο Πέδρο Σάντσεθ είχε θέσει συγκεκριμένες προϋποθέσεις πριν συναινέσει στην παράταση. Ζήτησε από τον σταθμό να παρέχει όλες τις απαραίτητες εγγυήσεις ασφαλούς λειτουργίας, καθώς και διαβεβαίωση ότι η απόφαση δεν θα επιβάρυνε οικονομικά τους φορολογουμένους. Η παράταση έως το 2030 δεν αναιρεί τη μακροπρόθεσμη στρατηγική της κυβέρνησης για απεξάρτηση από την πυρηνική ενέργεια, αποτυπώνει όμως τις πιέσεις που ασκούν οι ανάγκες ασφάλειας εφοδιασμού στον ενεργειακό σχεδιασμό της χώρας.
Τα στοιχεία δείχνουν τη μεγάλη μεταβολή που έχει συντελεστεί στο ισπανικό ενεργειακό μείγμα τις τελευταίες δεκαετίες. Στη δεκαετία του 1980 η Ισπανία διέθετε οκτώ πυρηνικούς σταθμούς, οι οποίοι κάλυπταν περίπου το 38% των ενεργειακών της αναγκών. Σήμερα λειτουργούν πέντε έως επτά αντιδραστήρες, που αντιστοιχούσαν το 2025 στο 19% του ηλεκτρικού μείγματος. Οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας κάλυψαν πέρυσι σχεδόν το 60% της παραγωγής ηλεκτρισμού, με την κυβέρνηση να θέτει στόχο το ποσοστό αυτό να φτάσει το 81% έως το 2030, χρονιά που πλέον συμπίπτει και με τη νέα ημερομηνία λήξης λειτουργίας του Αλμαράθ.
