Η προφυλάκιση του Τούρκου κωμικού Ντενίζ Γκοκτάς αποφασίστηκε από δικαστήριο στην Κωνσταντινούπολη, εν αναμονή της δίκης του για κατηγορίες προσβολής του προέδρου Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν και προσβολής θρησκευτικών αξιών. Ο γνωστός stand-up κωμικός συνελήφθη στις 2 Ιουλίου 2026 στο αεροδρόμιο της Κωνσταντινούπολης, την ώρα που επέστρεφε από ταξίδι στο εξωτερικό. Η υπόθεση συνδέεται με αποσπάσματα της παράστασής του «Ölü Deniz», που είχε προβληθεί σε βίντεο στο YouTube με σχεδόν εννέα εκατομμύρια προβολές. Η σύλληψη προκάλεσε άμεσες αντιδράσεις τόσο από καλλιτεχνικούς κύκλους όσο και από πολιτικά κόμματα της αντιπολίτευσης.
Η σύλληψη στο αεροδρόμιο και η προφυλάκιση
Σύμφωνα με ανακοίνωση της εισαγγελίας της Κωνσταντινούπολης, ο Ντενίζ Γκοκτάς συνελήφθη κατά τον έλεγχο διαβατηρίων στο αεροδρόμιο της πόλης, αφού η εισαγγελία είχε ήδη λάβει 185 καταγγελίες μέσω του συστήματος CİMER σχετικά με τις παραστάσεις του. Η έρευνα ξεκίνησε αρχικά για δημόσια προσβολή θρησκευτικών αξιών που υιοθετεί τμήμα της τουρκικής κοινωνίας, αλλά στη συνέχεια επεκτάθηκε και στην κατηγορία της προσβολής του προέδρου. Ο κωμικός οδηγήθηκε στο δικαστικό μέγαρο Τσαγλαγιάν της Κωνσταντινούπολης, όπου κατέθεσε ενώπιον εισαγγελέων για περίπου δύο ώρες, προτού παραπεμφθεί σε δικαστή με αίτημα προφυλάκισης, το οποίο και έγινε δεκτό.
Η αφορμή για την έρευνα ήταν stand-up παράσταση που ο Γκοκτάς είχε πραγματοποιήσει στην Κωνσταντινούπολη την 1η Ιουνίου, με αναφορές στον πρόεδρο Ερντογάν, στο Κοράνι και στον φυλακισμένο δήμαρχο της Κωνσταντινούπολης Εκρέμ Ιμάμογλου, του οποίου η σύλληψη τον Μάρτιο του 2025 είχε προκαλέσει μαζικές διαδηλώσεις σε όλη την Τουρκία. Βίντεο διάρκειας 90 λεπτών από την παράσταση ανέβηκε στο YouTube στις 24 Ιουνίου και έχει συγκεντρώσει έως σήμερα σχεδόν εννέα εκατομμύρια προβολές. Πριν από τη σύλληψη, αποσπάσματα της παράστασης είχαν ήδη μπλοκαριστεί στην πλατφόρμα X, με επίκληση λόγων εθνικής ασφάλειας και δημόσιας τάξης.
Η απολογία του κωμικού και οι αντιδράσεις
Στην κατάθεσή του, ο Ντενίζ Γκοκτάς αρνήθηκε όλες τις κατηγορίες, υποστηρίζοντας ότι τα αστεία του δεν αποτελούσαν προσβολή κατά θρησκευτικών αξιών ούτε κατά του Κορανίου. Ανέφερε επίσης ότι η ίδια παράσταση παρουσιάζεται εδώ και περίπου τρία χρόνια σε διάφορες πόλεις της Τουρκίας χωρίς προηγούμενο πρόβλημα. Όσον αφορά την κατηγορία περί προσβολής του προέδρου, ο κωμικός δήλωσε ότι ο χαρακτηρισμός «δικτάτορας» που είχε χρησιμοποιήσει για τον Ερντογάν αποτελούσε πολιτικό ορισμό στο πλαίσιο της σατιρικής του προσέγγισης και όχι προσωπική προσβολή. Ο δικηγόρος του, Μετίν Ασλάν, επιβεβαίωσε μέσω social media ότι η προσβολή του προέδρου περιλαμβάνεται πράγματι στις κατηγορίες εναντίον του πελάτη του.
Η υπόθεση προκάλεσε έντονες αντιδράσεις στην τουρκική κοινωνία. Ο βουλευτής του κόμματος TİP στην Κωνσταντινούπολη, Αχμετ Σικ, δήλωσε έξω από το δικαστήριο ότι στον Γκοκτάς υποβλήθηκαν ερωτήσεις για σχεδόν κάθε σημείο της παράστασής του, χαρακτηρίζοντας την υπόθεση ζήτημα ελευθερίας της έκφρασης. Ο γνωστός ηθοποιός Σεβκέτ Τσορούχ σχολίασε στα social media ότι η Τουρκία έχει φτάσει στο σημείο να συλλαμβάνει ανθρώπους πρακτικά ακόμη και για το γέλιο. Παράλληλα, μέλη του κυβερνώντος κόμματος AK του Ερντογάν και σύμβουλοι του προέδρου επέκριναν δημόσια τον κωμικό, κατηγορώντας τον ότι χλευάζει τόσο τον πρόεδρο όσο και το Κοράνι. Πριν από τη σύλληψή του, ο Γκοκτάς είχε διαψεύσει φήμες ότι είχε εγκαταλείψει τη χώρα για να αποφύγει τη δίωξη, εξηγώντας ότι το ταξίδι στο εξωτερικό αφορούσε διακοπές και δηλώνοντας πρόθεση να επιστρέψει με την πρώτη πτήση αν χρειαζόταν η παρουσία του.
Το ευρύτερο πλαίσιο των διώξεων στην Τουρκία
Η σύλληψη του Ντενίζ Γκοκτάς εντάσσεται σε μια ευρύτερη σειρά διώξεων κατά προσώπων που εκφράζουν αντίθετη άποψη στην Τουρκία, πριν από τη Σύνοδο Κορυφής του ΝΑΤΟ που θα πραγματοποιηθεί στις 7 και 8 Ιουλίου στην Άγκυρα, με τη συμμετοχή του προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ, Ευρωπαίων ηγετών και του προέδρου της Ουκρανίας Βολοντίμιρ Ζελένσκι. Τις τελευταίες εβδομάδες έχουν αποκλειστεί λογαριασμοί κοινωνικής δικτύωσης οργανώσεων και ακτιβιστών της ΛΟΑΤΚΙ+ κοινότητας, ενώ περισσότεροι από 200 άνθρωποι έχουν συλληφθεί πριν από τη σύνοδο, μεταξύ αυτών δημοσιογράφοι, δικηγόροι, πανεπιστημιακοί, συνδικαλιστές και περιβαλλοντικοί ακτιβιστές. Οι τουρκικές αρχές έχουν επιβάλει απαγόρευση διαδηλώσεων στην Άγκυρα έως τις 10 Ιουλίου, ενώ ανεξάρτητα μέσα ενημέρωσης της χώρας κατήγγειλαν ότι δεν έλαβαν διαπίστευση για την κάλυψη της συνόδου.
Ο γεννημένος στην Άγκυρα κωμικός ξεκίνησε την καριέρα του στο stand-up σε κλαμπ της Κωνσταντινούπολης το 2019 και έκτοτε έχει εμφανιστεί σε πόλεις της Ευρώπης και των ΗΠΑ. Η υπόθεσή του παραμένει σε εξέλιξη, με τον ίδιο να παραμένει προφυλακισμένος εν αναμονή της δίκης του.
