Το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας έθεσε σε δημόσια διαβούλευση την Εθνική Στρατηγική Υδάτων, το πρώτο ολοκληρωμένο σχέδιο εθνικής εμβέλειας για τη διαχείριση του νερού στην Ελλάδα. Η διαδικασία ξεκίνησε στις 23 Ιουνίου και φιλοδοξεί να αλλάξει τον τρόπο με τον οποίο η χώρα σχεδιάζει, προστατεύει και αξιοποιεί τους υδατικούς της πόρους. Η πρωτοβουλία έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία η κλιματική κρίση εντείνει τα φαινόμενα λειψυδρίας, παρατεταμένων ξηρασιών αλλά και ακραίων πλημμυρικών επεισοδίων σε πολλές περιοχές της χώρας. Στόχος της κυβέρνησης είναι η υδατική ασφάλεια μέσα από ένα μοντέλο που θα βασίζεται στην πρόληψη, την επιστημονική τεκμηρίωση και τη μακροπρόθεσμη ανθεκτικότητα.
Τι προβλέπει η Εθνική Στρατηγική Υδάτων
Η ανάγκη για μια ενιαία εθνική πολιτική προέκυψε από τον σοβαρό διοικητικό κατακερματισμό που χαρακτηρίζει σήμερα τη διαχείριση των υδάτων στη χώρα. Σύμφωνα με τα στοιχεία, στην Ελλάδα λειτουργούν σήμερα πάνω από 735 φορείς με αρμοδιότητες σε ζητήματα νερού, κάτι που δημιουργεί αποσπασματικότητα στις παρεμβάσεις και δυσκολεύει τον συντονισμό. Σε αντίθεση, χώρες όπως η Ιρλανδία και η Πολωνία λειτουργούν με έναν και μόνο εθνικό φορέα διαχείρισης, μοντέλο που η ελληνική στρατηγική φαίνεται να λαμβάνει υπόψη της.
Η νέα Στρατηγική οργανώνεται σε τρεις βασικούς πυλώνες. Ο πρώτος αφορά το νερό ως εγγύηση ζωής, υγείας και ευημερίας, με την Πολιτεία να δεσμεύεται για την πρόσβαση όλων των πολιτών σε επαρκές και ποιοτικό νερό. Ο δεύτερος πυλώνας αφορά την κλιματική θωράκιση της χώρας, μετατοπίζοντας το βάρος από την αντιμετώπιση των κρίσεων στην πρόληψη, ώστε η Ελλάδα να διαθέτει μηχανισμούς έγκαιρης αντίδρασης απέναντι σε λειψυδρία και πλημμύρες. Ο τρίτος πυλώνας αφορά τη σύγχρονη διακυβέρνηση του νερού, με εργαλεία την ψηφιοποίηση, την αξιοποίηση δεδομένων και τη διαφάνεια. Το ΥΠΕΝ δίνει ιδιαίτερη βαρύτητα στη δημιουργία ισχυρότερων παρόχων υπηρεσιών ύδατος, ώστε οι υποδομές να ανταποκρίνονται στις αυξημένες ανάγκες των πολιτών.
Τα πρώτα έργα και οι δηλώσεις του υπουργού
Η πολιτική του ΥΠΕΝ συνοδεύεται ήδη από συγκεκριμένες επενδύσεις. Στις 24 Ιουνίου, ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρος Παπασταύρου ανακοίνωσε την ένταξη νησιωτικών και ηπειρωτικών δήμων στο πρόγραμμα «Παρεμβάσεις παροχής πόσιμου νερού και διαχείρισης υδάτων» του Τομεακού Προγράμματος Ανάπτυξης του ΥΠΕΝ. Μέχρι στιγμής έχουν εγκριθεί 33 έργα σε 25 δήμους, συνολικού προϋπολογισμού άνω των 41 εκατομμυρίων ευρώ. Τα έργα περιλαμβάνουν νέες γεωτρήσεις, επέκταση δικτύων ύδρευσης, αντικατάσταση παλαιών αγωγών αμιάντου και μονάδες αφαλάτωσης σε περιοχές με αυξημένες ανάγκες.
Η επιλογή αυτή δείχνει ότι η κυβέρνηση δεν περιορίζεται σε ένα θεωρητικό πλαίσιο αρχών, αλλά προχωρά παράλληλα σε συγκεκριμένες παρεμβάσεις υποδομής σε δήμους σε όλη τη χώρα. Η επάρκεια και η ποιότητα του νερού αναγνωρίζονται πλέον ως βασικές προϋποθέσεις για τη δημόσια υγεία, την αγροτική παραγωγή, τον τουρισμό και την επιχειρηματικότητα. Παράλληλα, όπως έχει επισημανθεί και σε σχετικά ρεπορτάζ, ακόμη και όταν οι υδάτινες αποθέσεις αυξάνονται σημαντικά, όπως συνέβη με τα αποθέματα του ταμιευτήρα του Μόρνου που ενισχύθηκαν πάνω από 360%, οι ειδικοί συνεχίζουν να ζητούν εγρήγορση, κάτι που ενισχύει το επιχείρημα υπέρ μιας μόνιμης εθνικής στρατηγικής και όχι αποσπασματικών μέτρων.
Τα επόμενα βήματα
Το ΥΠΕΝ αναμένεται να προχωρήσει σύντομα σε νέα απόφαση ένταξης έργων για δήμους της Πελοποννήσου, συνεχίζοντας την επέκταση του προγράμματος παρεμβάσεων ύδρευσης. Η δημόσια διαβούλευση για την Εθνική Στρατηγική Υδάτων παραμένει ανοιχτή, δίνοντας τη δυνατότητα σε φορείς και πολίτες να καταθέσουν τις παρατηρήσεις τους πριν από την οριστικοποίηση του κειμένου. Η κυβέρνηση φαίνεται αποφασισμένη να θέσει το νερό στο επίκεντρο του εθνικού σχεδιασμού, επιδιώκοντας μέσα από την Εθνική Στρατηγική Υδάτων να συνδυάσει την προστασία των υδάτινων πόρων με την κλιματική προσαρμογή και τη σύγχρονη διακυβέρνηση.
