Το υπουργείο Οικονομικών επεξεργάζεται φέτος περισσότερα από ένα σενάρια για το οικονομικό πακέτο της ΔΕΘ, αντί να καταλήξει από νωρίς σε μία μόνο δέσμη μέτρων όπως συνέβαινε τα προηγούμενα χρόνια. Ο λόγος είναι η αβεβαιότητα για το πόσο μεγάλο θα είναι το δημοσιονομικό περιθώριο, καθώς η κυβέρνηση διαθέτει φέτος πολύ λιγότερα μέσα σε σχέση με τα τελευταία χρόνια. Παραδοσιακά, τα μέτρα αυτά ανακοινώνονται στη Διεθνή Έκθεση Θεσσαλονίκης, όπου ο πρωθυπουργός παρουσιάζει τις οικονομικές προτεραιότητες της κυβέρνησης για το επόμενο έτος. Φέτος όμως ο σχεδιασμός έχει διαφορετικό χαρακτήρα από ό,τι τα τελευταία έξι χρόνια.
Διαβάστε επίσης: Η κυβέρνηση ετοιμάζει πακέτο ΔΕΘ ύψους 1 δισ. ευρώ
Πολλά σενάρια αντί για ένα πακέτο μέτρων
Στο υπουργείο Οικονομικών επεξεργάζονται παράλληλα αρκετά σενάρια, λόγω των πολλών αγνώστων που υπάρχουν φέτος, με βασικότερο το μέγεθος του δημοσιονομικού πλεονάσματος. Ο στόχος είναι η απόφαση να παρθεί όσο το δυνατόν πιο αργά, κοντά στο τέλος Αυγούστου, όταν η εικόνα θα έχει ξεκαθαρίσει γύρω από τον τουρισμό, τις τιμές ενέργειας, τα φορολογικά έσοδα και την πρώτη αξιολόγηση των Βρυξελλών για τον προϋπολογισμό του 2027. Σε αντίθεση με τα προηγούμενα χρόνια, η φετινή προσπάθεια μοιάζει περισσότερο με άσκηση σχεδιασμού διαφορετικών σεναρίων παρά με τη διαμόρφωση ενός συμβατικού προεκλογικού πακέτου.
Τα προηγούμενα χρόνια η κυβέρνηση είχε μεγαλύτερα περιθώρια κινήσεων. Τα φορολογικά έσοδα ξεπερνούσαν διαρκώς τους στόχους, η οικονομία αναπτυσσόταν, ο υψηλός πληθωρισμός αύξανε τα εισοδήματα που έμπαιναν στη φορολογική βάση, οι τουρίστες ξόδευαν περισσότερα, ενώ τα κονδύλια του Ταμείου Ανάκαμψης της ΕΕ πρόσθεταν ένα επιπλέον μαξιλάρι ασφαλείας. Αυτά τα περιθώρια είναι πλέον πιο περιορισμένα. Μια μόνιμη φορολογική ελάφρυνση πρέπει να χρηματοδοτείται κάθε χρόνο εκ νέου, τη στιγμή που οι κανόνες της Ευρώπης είναι πιο αυστηροί και οι απαιτήσεις της μεγαλύτερες.
Ο τουρισμός δίνει τον τόνο, η ενέργεια παραμένει κίνδυνος
Ο τουρισμός αποτελεί τη μεγαλύτερη μεμονωμένη μεταβλητή για το φετινό πακέτο μέτρων. Το υπουργείο δεν κοιτάζει μόνο τον αριθμό αφίξεων, αλλά κυρίως όσα μετράνε για το δημόσιο ταμείο, δηλαδή τη μέση δαπάνη ανά επισκέπτη, τα συνολικά ταξιδιωτικά έσοδα, την είσπραξη ΦΠΑ, τον τζίρο εστιατορίων και υπηρεσιών, καθώς και τα στοιχεία από τις ηλεκτρονικές συναλλαγές. Ο Ιούλιος και ο Αύγουστος έχουν πάντα μεγάλη συνεισφορά στα φορολογικά έσοδα που εισπράττονται στο δεύτερο εξάμηνο του έτους. Μια δυνατή τουριστική σεζόν ανεβάζει τα έσοδα, ενώ μια πιο αδύναμη κατανάλωση τα μειώνει. Στελέχη του υπουργείου παρακολουθούν επίσης πώς ενδέχεται να επηρεάσει τη ζήτηση η αστάθεια στη Μέση Ανατολή, καθώς και το αν οι κρατήσεις αεροπορικών εισιτηρίων θα κρατήσουν στις κορυφαίες εβδομάδες της σεζόν.
Η ενέργεια αποτελεί τη δεύτερη μεγάλη ανησυχία. Η πρόσφατη αποκλιμάκωση της έντασης στη Μέση Ανατολή έχει μειώσει την άμεση πίεση, ωστόσο οι αρμόδιοι παραμένουν σε εγρήγορση, καθώς η κατάσταση μπορεί να μεταβληθεί ξανά. Μια νέα αναζωπύρωση της σύγκρουσης ανάμεσα στο Ιράν και τις ΗΠΑ θα μπορούσε να ανεβάσει εκ νέου τις τιμές πετρελαίου, φυσικού αερίου και ηλεκτρικού ρεύματος, αναγκάζοντας την κυβέρνηση να ανακοινώσει νέα μέτρα στήριξης για νοικοκυριά και επιχειρήσεις, τα οποία θα απορροφούσαν μεγάλο μέρος από όποιο δημοσιονομικό περιθώριο υπάρχει διαθέσιμο. Οι αγορές ενέργειας βρίσκονται υπό καθημερινή παρακολούθηση από τους αρμόδιους.
Τι ακολουθεί
Η τελική απόφαση για το οικονομικό πακέτο αναμένεται να παρθεί κοντά στο τέλος του Αυγούστου, όταν το υπουργείο Οικονομικών θα έχει πιο ξεκάθαρη εικόνα για την πορεία του τουρισμού, τις τιμές ενέργειας, τα φορολογικά έσοδα και την αξιολόγηση των Βρυξελλών για τον προϋπολογισμό του 2027. Μέχρι τότε, τα διαφορετικά σενάρια θα παραμείνουν ανοιχτά, ώστε η κυβέρνηση να μπορέσει να προσαρμοστεί ανάλογα με τα δεδομένα που θα προκύψουν.
