Το υπουργικό συμβούλιο της Γερμανίας ενέκρινε σήμερα, 6 Ιουλίου 2026, το προσχέδιο του προϋπολογισμού του 2027 και το οικονομικό σχέδιο έως το 2030, φέρνοντας ρεκόρ δανεισμού, αυξημένες δαπάνες για την άμυνα και νέους φόρους. Η απόφαση της κυβέρνησης του καγκελαρίου Φρίντριχ Μερτς προκάλεσε άμεσες αντιδράσεις από την αντιπολίτευση, τη βιομηχανία και περιβαλλοντικές οργανώσεις. Παρά τις προγραμματισμένες περικοπές, το οικονομικό σχέδιο εμφανίζει κενό άνω των 100 δισ. ευρώ, το οποίο το Βερολίνο σχεδιάζει να καλύψει μέσω περικοπών σε κοινωνικά προγράμματα, νέων φόρων και αποθεματικών.
Ρεκόρ δαπανών στον προϋπολογισμό του 2027
Σύμφωνα με το προσχέδιο του προϋπολογισμού του 2027, οι συνολικές δαπάνες της Γερμανίας θα ανέλθουν σε 555,4 δισ. ευρώ, έναντι 524,5 δισ. ευρώ του τρέχοντος προϋπολογισμού. Ο καθαρός δανεισμός του κράτους θα φθάσει τα 118,7 δισ. ευρώ, ποσό σχεδόν διπλάσιο από τα 98 δισ. ευρώ που είχαν προγραμματιστεί για το 2026. Αν προστεθούν τα νέα χρέη από το ειδικό ταμείο υποδομών και το αντίστοιχο ταμείο για τις ένοπλες δυνάμεις, ο συνολικός νέος δανεισμός αναμένεται να ξεπεράσει τα 200 δισ. ευρώ το 2027 και να φτάσει τα 219,5 δισ. ευρώ έως το 2030. Σύμφωνα με στοιχεία που επικαλούνται οι Financial Times, η Γερμανία σχεδιάζει συνολικό δανεισμό άνω των 800 δισ. ευρώ έως το 2030, εγκαταλείποντας δεκαετίες δημοσιονομικής πειθαρχίας.
Το μεγαλύτερο μέρος των νέων κονδυλίων κατευθύνεται στην άμυνα. Ο βασικός προϋπολογισμός προβλέπει επένδυση 109,7 δισ. ευρώ για το 2027, κατά ένα τρίτο μεγαλύτερη σε σχέση με τον τρέχοντα προϋπολογισμό, με τις δαπάνες να αυξάνονται περαιτέρω στα 183,7 δισ. ευρώ έως το 2030. Από το ειδικό ταμείο για τις ένοπλες δυνάμεις αναμένεται να αντληθούν επιπλέον 30 δισ. ευρώ για τη Bundeswehr, ενώ η στρατιωτική βοήθεια προς την Ουκρανία έχει προγραμματιστεί να φτάσει τα 11,6 δισ. ευρώ εντός του 2027. Παράλληλα, το ειδικό ταμείο υποδομών ύψους 500 δισ. ευρώ, που δημιούργησε η κυβέρνηση Μερτς μαζί με τους κυβερνητικούς εταίρους του SPD, θα διαθέσει 117,5 δισ. ευρώ το 2027 για την ανακαίνιση γεφυρών, δρόμων, σιδηροδρομικού δικτύου, νοσοκομείων, σχολείων και ενεργειακών δικτύων, με περίπου 55 δισ. ευρώ από αυτά να κατευθύνονται άμεσα σε επενδύσεις υποδομών. Ως αποτέλεσμα του αυξημένου χρέους, οι πληρωμές τόκων της ομοσπονδιακής κυβέρνησης αναμένεται να σχεδόν διπλασιαστούν έως το 2030, από 41,9 δισ. ευρώ το 2027 σε 80,7 δισ. ευρώ.
Περικοπές, νέοι φόροι και αντιδράσεις
Για την κάλυψη του δημοσιονομικού κενού, η γερμανική κυβέρνηση προγραμματίζει εξοικονόμηση περίπου 3 δισ. ευρώ από το ασφαλιστικό σύστημα και την υγειονομική περίθαλψη, με περικοπές που θα αφορούν το επίδομα γονέων, την επιδότηση συντάξεων και το επίδομα στέγης. Παράλληλα σχεδιάζεται η επιβολή νέων φόρων, όπως φόρος στα πλαστικά που αναμένεται να αποφέρει 1 δισ. ευρώ το 2027, φόρος στα αλκοολούχα ποτά και τα προϊόντα καπνού ύψους 1,2 δισ. ευρώ, ενώ εξετάζεται και φόρος στη ζάχαρη. Η αντιπολίτευση άσκησε άμεση κριτική, κατηγορώντας τον υπουργό Οικονομικών ότι συσσωρεύει χρέη σε πρωτοφανή έκταση για τα τελευταία 77 χρόνια, ενώ τα αυξημένα κονδύλια, όπως υποστηρίζει, καταλήγουν κυρίως σε αγορά στρατιωτικού εξοπλισμού που χρηματοδοτείται με δανεικά.
Η στροφή αυτή σηματοδοτεί ρήξη με τη μακροχρόνια γερμανική παράδοση της «Schwarze Null», του δόγματος ισοσκελισμένου προϋπολογισμού που συνδέεται με τον πρώην υπουργό Οικονομικών Βόλφγκανγκ Σόιμπλε επί καγκελαρίας Άνγκελα Μέρκελ, προκαλώντας αντιδράσεις ακόμη και εντός του CDU. Ο σημερινός υπουργός Οικονομικών Λαρς Κλίνγκμπαϊλ, συμπρόεδρος του SPD, υπερασπίστηκε την αλλαγή πολιτικής δηλώνοντας ότι η Γερμανία «δεν μπορεί να αμυνθεί απέναντι στον Βλαντίμιρ Πούτιν με τη Schwarze Null». Μετά τη νίκη του CDU στις περσινές εκλογές, το Βερολίνο τροποποίησε το συνταγματικό «φρένο χρέους», εξαιρώντας τις αμυντικές δαπάνες και επιτρέποντας ουσιαστικά απεριόριστο δανεισμό για στρατιωτικούς σκοπούς, κίνηση που αντικατοπτρίζει την αυξανόμενη ανησυχία για τη Ρωσία αλλά και την πρόθεση του προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ να περιορίσει τη στρατιωτική παρουσία της Αμερικής στην Ευρώπη.
Τι ακολουθεί
Η Γερμανία φέτος αναμένεται να διαθέσει το 2,8% του ΑΕΠ για αμυντικές δαπάνες στο πλαίσιο του ΝΑΤΟ, με στόχο να φτάσει το 3,5% από το 2029. Το προσχέδιο του προϋπολογισμού του 2027 προβλέπει ότι το ποσοστό των αμυντικών δαπανών επί των συνολικών ομοσπονδιακών εξόδων θα ανέλθει στο 20% το 2027 και θα πλησιάσει το ένα τρίτο έως το 2030, ενώ η έγκριση του σχεδίου έρχεται λίγο πριν από σχετική σύνοδο του ΝΑΤΟ. Το προσχέδιο αναμένεται τώρα να περάσει από τη διαδικασία έγκρισης στη Βουλή, όπου οι αντιδράσεις της αντιπολίτευσης, της βιομηχανίας και των περιβαλλοντικών οργανώσεων προδιαγράφουν έντονη συζήτηση τις επόμενες εβδομάδες.
