Ο υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Γεραπετρίτης ξεκαθάρισε από το βήμα της Βουλής ότι δεν τίθεται σήμερα ζήτημα άρσης της απαγόρευσης προμήθειας μαχητικών F-35 στην Τουρκία από τις Ηνωμένες Πολιτείες. Η δήλωση έγινε απαντώντας σε επίκαιρη ερώτηση του βουλευτή της Πλεύσης Ελευθερίας, Αλέξανδρου Καζαμία, ο οποίος επικαλέστηκε δημοσιεύματα περί ενδεχόμενης αλλαγής στάσης της Ουάσινγκτον έναντι της Άγκυρας. Ο επικεφαλής της ελληνικής διπλωματίας τόνισε ότι οι περιορισμοί της αμερικανικής νομοθεσίας παραμένουν σε πλήρη ισχύ και ότι για την άρση τους απαιτείται νεότερη απόφαση του Κογκρέσου. Παράλληλα, επέμεινε ότι οι ελληνοαμερικανικές σχέσεις βρίσκονται σήμερα στο καλύτερο σημείο τους ιστορικά.
Διαβάστε επίσης: Ο Νετανιάχου κατά Ερντογάν για τα F-35 στην Τουρκία
Τι έγινε στη Βουλή
Απαντώντας στον Αλέξανδρο Καζαμία, ο Γιώργος Γεραπετρίτης ήταν κατηγορηματικός: «Κατά την παρούσα φάση δεν υφίσταται οποιοδήποτε ζήτημα άρσης απαγόρευσης στην Τουρκία για την προμήθεια των μαχητικών αεροσκαφών F-35». Ο βουλευτής της Πλεύσης Ελευθερίας είχε επικαλεστεί δημοσιεύματα σύμφωνα με τα οποία ο Ντόναλντ Τραμπ φέρεται πρόθυμος να αλλάξει στάση απέναντι στην Άγκυρα, υποστηρίζοντας ότι η ελληνική κυβέρνηση «δεν μπορεί να παρακολουθεί τις εξελίξεις με σταυρωμένα χέρια». Ο υπουργός Εξωτερικών απάντησε ότι τέτοια δημοσιεύματα επανέρχονται κατά διαστήματα, ωστόσο η εξωτερική πολιτική δεν χαράσσεται με βάση αυτά, αλλά με βάση τους πραγματικούς θεσμικούς συσχετισμούς. Υπενθύμισε ότι το ζήτημα της προμήθειας F-35 στην Τουρκία αποτελεί αρμοδιότητα του αμερικανικού Κογκρέσου και όχι της εκτελεστικής εξουσίας, καθώς οι περιορισμοί που ισχύουν από τη νομοθεσία των ΗΠΑ παραμένουν ενεργοί.
Ο Γεραπετρίτης έκανε αναδρομή στο 2019, τη χρονιά που η σημερινή κυβέρνηση ανέλαβε καθήκοντα, θυμίζοντας ότι τότε η Ελλάδα βρισκόταν εκτός του προγράμματος F-35 και εκτός της αναβάθμισης των F-16, ενώ η Τουρκία παρέμενε ακόμη εντός του προγράμματος των F-35. Όπως τόνισε, η εικόνα έχει πλέον αντιστραφεί πλήρως. Η Ελλάδα έχει εξασφαλίσει την προμήθεια 20 μαχητικών F-35 πέμπτης γενιάς, με προαίρεση απόκτησης ακόμη 20 αεροσκαφών. Τα πρώτα F-35 αναμένεται να παραδοθούν τον Νοέμβριο του 2029 και θα σταθμεύσουν στην αεροπορική βάση της Ανδραβίδας. Παράλληλα, αναφέρθηκε στην αναβάθμιση 83 μαχητικών F-16 σε έκδοση Viper, εκ των οποίων 56 αεροσκάφη έχουν ήδη παραδοθεί στην πιο σύγχρονη μορφή τους.
Οι αντιδράσεις και το διεθνές πλαίσιο
Το ζήτημα της πιθανής προμήθειας F-35 στην Τουρκία απασχολεί και άλλους παίκτες της περιοχής. Ο πρωθυπουργός του Ισραήλ, Μπενιαμίν Νετανιάχου, προέτρεψε δημόσια τις Ηνωμένες Πολιτείες να μην προχωρήσουν σε πώληση των μαχητικών στην Άγκυρα, υποστηρίζοντας σε συνέντευξή του στο Fox News ότι κάτι τέτοιο θα «διατάρασσε την ισορροπία δυνάμεων» στη Μέση Ανατολή. Ο Ισραηλινός πρωθυπουργός επικαλέστηκε την ανάγκη διατήρησης της αεροπορικής υπεροχής του Ισραήλ στην περιοχή. Παράλληλα, ο Ντόναλντ Τραμπ, τον οποίο ο Νετανιάχου θεωρεί στενό σύμμαχο, αναχώρησε για την Άγκυρα προκειμένου να συμμετάσχει σε Σύνοδο Κορυφής του ΝΑΤΟ, γεγονός που τροφοδότησε εκ νέου τα σενάρια περί πιθανής αλλαγής στάσης της Ουάσινγκτον. Υπενθυμίζεται ότι η Τουρκία αποκλείστηκε από το πρόγραμμα F-35 το 2019, έπειτα από την απόκτηση του ρωσικού συστήματος αντιπυραυλικής άμυνας S-400 το 2017.
Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, ο Γεραπετρίτης απέρριψε την κριτική περί χαλαρής στάσης της κυβέρνησης, τονίζοντας ότι η Ελλάδα διαθέτει σήμερα ισχυρότερη διεθνή θέση και αμυντικές δυνατότητες σε σχέση με το παρελθόν. «Για εμάς τα εθνικά δίκαια είναι απολύτως αδιαπραγμάτευτα», δήλωσε χαρακτηριστικά, διαβεβαιώνοντας ότι η ελληνική εξωτερική πολιτική εξαντλεί κάθε δυνατότητα για την υποστήριξή τους. Ο υπουργός Εξωτερικών επανέλαβε ότι οι σχέσεις Αθήνας-Ουάσινγκτον βρίσκονται «πέρα από κάθε αμφιβολία στο καλύτερο σημείο στο οποίο βρίσκονταν ποτέ», χαρακτηρίζοντάς τες σχέση αξιοπιστίας και αμοιβαίου οφέλους για τις δύο πλευρές. Όπως σημείωσε, η εξωτερική πολιτική δεν ασκείται με δημοσιεύματα, αλλά με πειθώ, με ουσία και με σταθερές διεθνείς συνεργασίες.
Τι ακολουθεί
Σύμφωνα με τον προγραμματισμό που παρουσίασε ο Γεραπετρίτης, η παράδοση των πρώτων ελληνικών F-35 τοποθετείται για τον Νοέμβριο του 2029 στην αεροπορική βάση της Ανδραβίδας, με τον υπόλοιπο στόλο να ακολουθεί σταδιακά. Παράλληλα, αναμένεται να ολοκληρωθεί και η αναβάθμιση των υπόλοιπων F-16 σε έκδοση Viper, μετά την παράδοση των πρώτων 56 αεροσκαφών. Το ζήτημα της ενδεχόμενης άρσης της απαγόρευσης προμήθειας F-35 στην Τουρκία παραμένει ανοιχτό σε επίπεδο αμερικανικού Κογκρέσου, χωρίς ωστόσο, σύμφωνα με τον υπουργό Εξωτερικών, να υπάρχει άμεση εξέλιξη προς αυτή την κατεύθυνση.
