Οι Έλληνες φορολογούμενοι θα συνεχίσουν να αποπληρώνουν τα δάνεια των μνημονίων για πολλές δεκαετίες ακόμη, παρά τη σταθερή αποκλιμάκωση του δημόσιου χρέους ως ποσοστό του ΑΕΠ. Σύμφωνα με την εαρινή έκθεση του 2026 που δημοσίευσε το Ελληνικό Δημοσιονομικό Συμβούλιο (ΕΔΣ), η πλήρης εξόφληση των δανειακών υποχρεώσεων ύψους 288,7 δισ. ευρώ που έλαβε η Ελλάδα την περίοδο 2010-2018 θα ολοκληρωθεί το 2070. Τα κεφάλαια αυτά αντλήθηκαν από τις χώρες της Ευρωζώνης, το Ευρωπαϊκό Ταμείο Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας (EFSF) και τον Ευρωπαϊκό Μηχανισμό Σταθερότητας (ESM). Το ανεξόφλητο υπόλοιπο δείχνει πόσο μακρύς παραμένει ο δρόμος για την Ελλάδα.
Το χρονοδιάγραμμα αποπληρωμής των δανείων
Μέχρι σήμερα έχουν αποπληρωθεί δάνεια περίπου 77 δισ. ευρώ, ανάμεσά τους και 32,1 δισ. ευρώ προς το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο. Ωστόσο, το ανεξόφλητο υπόλοιπο ανέρχεται ακόμη σε 211,4 δισ. ευρώ, με την αποπληρωμή του να εκτείνεται έως το 2070. Από τα 52,9 δισ. ευρώ των διμερών διακρατικών δανείων που χορηγήθηκαν στην Ελλάδα από χώρες της Ευρωζώνης, γνωστά ως GLF, το ανεξόφλητο κεφάλαιο διαμορφώνεται στα 26,3 δισ. ευρώ. Εκτιμάται ότι στο τέλος του 2026 θα απομένουν περίπου 19 δισ. ευρώ, τα οποία θα αποπληρωθούν πρόωρα με ετήσιες καταβολές 5 δισ. ευρώ για τα επόμενα τέσσερα χρόνια, με τελική ημερομηνία εξόφλησης το 2031.
Παράλληλα, από τα δανειακά κεφάλαια του EFSF, ύψους 141,8 δισ. ευρώ, το ανεξόφλητο υπόλοιπο παραμένει στα 125,7 δισ. ευρώ, με τις ετήσιες δόσεις να επεκτείνονται έως το 2070. Η χρηματοδοτική βοήθεια των 58,8 δισ. ευρώ που αντλήθηκε από τον ESM κατά το τρίτο πρόγραμμα αναμένεται να αποπληρωθεί σταδιακά από το 2034 έως το 2060. Οι δύο αυτοί μηχανισμοί συγκεντρώνουν το μεγαλύτερο μέρος του υπολοίπου χρέους της Ελλάδας προς τους ευρωπαϊκούς εταίρους της.
Πρόσθετες υποχρεώσεις και οικονομικό πλαίσιο
Στις παραπάνω υποχρεώσεις πρέπει να προστεθούν και δάνεια που σύναψε η Ελλάδα με την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων (EIB), καθώς και το πρόγραμμα στήριξης για τον μετριασμό των κινδύνων ανεργίας σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης, με συνολικό ανεξόφλητο υπόλοιπο 11,6 δισ. ευρώ. Επιπλέον, δάνεια ύψους 11,4 δισ. ευρώ προήλθαν από τον Μηχανισμό Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας (RRF), με την πρώτη αποπληρωμή να έχει προγραμματιστεί για το 2032. Αν συνυπολογιστούν όλες αυτές οι κατηγορίες, οι συνολικές υποχρεώσεις της Ελλάδας μέχρι το 2070 ξεπερνούν τα 230 δισ. ευρώ.
Το Ελληνικό Δημοσιονομικό Συμβούλιο σημειώνει ότι, στο τέλος του 2025, η Ελλάδα εξακολουθεί να οφείλει περίπου 220 δισ. ευρώ σε ευρωπαϊκούς θεσμούς, ποσό που αντιστοιχεί σε περίπου 88% του ΑΕΠ και περίπου 55% του δημόσιου χρέους της κεντρικής διοίκησης. Το ποσό αυτό πρέπει να αποπληρωθεί πλήρως, σε άνισες ετήσιες δόσεις, έως το 2070, με την αποπληρωμή των δανείων του EFSF να έχει ήδη ξεκινήσει από το 2023. Παρά τη μακρά διάρκεια αποπληρωμής, η Ελλάδα έχει διατηρήσει σταθερή πορεία εκπλήρωσης των δεσμεύσεών της απέναντι στους ευρωπαϊκούς μηχανισμούς, γεγονός που ενισχύει την αξιοπιστία της στις αγορές. Ωστόσο, η χώρα εξακολουθεί να έχει το υψηλότερο δημόσιο χρέος ως ποσοστό του ΑΕΠ στην Ευρωπαϊκή Ένωση, το οποίο διαμορφώθηκε στο 146,1% του ΑΕΠ στο τέλος του 2025.
Τι προβλέπεται τα επόμενα χρόνια
Το επόμενο σημαντικό ορόσημο τοποθετείται στο 2031, οπότε αναμένεται να ολοκληρωθεί η πρόωρη αποπληρωμή των διμερών δανείων GLF με τις ετήσιες δόσεις των 5 δισ. ευρώ. Στη συνέχεια, από το 2032 ξεκινά η αποπληρωμή των δανείων του RRF, ενώ από το 2034 η Ελλάδα θα αρχίσει να αποπληρώνει και τα δάνεια του ESM, μια διαδικασία που θα ολοκληρωθεί το 2060. Παράλληλα, οι δόσεις του EFSF θα συνεχιστούν αδιάλειπτα έως το 2070, οπότε και θα κλείσει οριστικά ο κύκλος αποπληρωμής των μνημονιακών δανείων.
