Νέα κλιμάκωση καταγράφεται στη Μέση Ανατολή, καθώς το Ιράν κατηγορεί ανοιχτά τις Ηνωμένες Πολιτείες ότι οδηγούν σε αποτυχία τις διαπραγματεύσεις με το Ιράν, ενώ η Ουάσιγκτον απάντησε με νέα πλήγματα και την επαναφορά των κυρώσεων στο ιρανικό πετρέλαιο. Ο Μοχσέν Ρεζαεΐ, σύμβουλος του ανώτατου ηγέτη Αγιατολάχ Μοτζταμπά Χαμενεΐ, μίλησε στην ιρανική κρατική τηλεόραση και κατηγόρησε ευθέως τις ΗΠΑ. Η ένταση ξέσπασε μετά από επιθέσεις σε τρία εμπορικά πλοία στα Στενά του Ορμούζ μέσα σε 24 ώρες, ενώ οι δύο πλευρές αλληλοκατηγορούνται για παραβίαση της συμφωνίας του Ισλαμαμπάντ.
Διαβάστε επίσης: Οι ΗΠΑ εξαπέλυσαν πλήγματα στο Ιράν για τον Ορμούζ
Ο Ρεζαεΐ: Οι ΗΠΑ οδηγούν σε αποτυχία τις διαπραγματεύσεις με το Ιράν
Ο Μοχσέν Ρεζαεΐ δήλωσε πως είναι «απολύτως σαφές» ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες θα οδηγήσουν στην αποτυχία τις διαπραγματεύσεις με το Ιράν. Σύμφωνα με τον ίδιο, η αμερικανική πλευρά επιχειρεί να δημιουργήσει μια εναλλακτική θαλάσσια δίοδο στα Στενά του Ορμούζ για να διασφαλίσει την κίνηση των δικών της πλοίων στην περιοχή, κάτι που η Τεχεράνη δεν πρόκειται να αποδεχθεί. Λίγες ώρες πριν από τη δήλωση του Ιρανού αξιωματούχου, η Ουάσιγκτον ανακοίνωσε την επαναφορά των οικονομικών κυρώσεων στο ιρανικό πετρέλαιο, χαρακτηρίζοντας «απολύτως απαράδεκτες» τις ενέργειες της Ισλαμικής Δημοκρατίας στο Ορμούζ, όπου τρία πλοία δέχθηκαν επίθεση το τελευταίο 24ωρο.
Το αμερικανικό υπουργείο Οικονομικών παραχώρησε μεταβατική περίοδο έως τις 17 Ιουλίου για τις συναλλαγές πετρελαίου του Ιράν που είχαν επιτραπεί βάσει άδειας η οποία πλέον έχει ανακληθεί. Αξιωματούχος των ΗΠΑ ανέφερε ότι οι διαπραγματευτές συνέχιζαν να εργάζονται με καλή πίστη προς μια τελική συμφωνία, παρά την κλιμάκωση της έντασης. Οι τιμές του πετρελαίου αυξήθηκαν πάνω από 5% αμέσως μετά την ανακοίνωση των κυρώσεων. Τα ξημερώματα της Τετάρτης, το αμερικανικό διοικητήριο CENTCOM ανακοίνωσε πως ξεκίνησε σειρά «σθεναρών πληγμάτων» στο νότιο Ιράν, πλήττοντας πάνω από 80 στόχους, όπως συστήματα αεράμυνας, πυραύλους εδάφους-αέρος, παράκτια συστήματα επιτήρησης και εγκαταστάσεις εκτόξευσης drones.
Το Ιράν προειδοποιεί, ένταση και με το Κατάρ
Η Τεχεράνη χαρακτήρισε τα αμερικανικά πλήγματα ξεκάθαρη παραβίαση της κατάπαυσης του πυρός και προειδοποίησε πως θα λάβει αποφασιστικά μέτρα. Ο υφυπουργός Εξωτερικών Καζέμ Γαριμπαμπαντί ανέφερε μέσω X ότι το Ιράν «θα λάβει αποφασιστικά μέτρα για να προστατεύσει τα συμφέροντά του και την εθνική ασφάλειά του». Παράλληλα, ιρανικά κρατικά μέσα μετέδωσαν πως ακούστηκε σειρά εκρήξεων στην περιοχή του στενού του Ορμούζ μετά τα πλήγματα.
Παράλληλα με την ένταση απέναντι στις ΗΠΑ, το Ιράν βρέθηκε αντιμέτωπο και με καταγγελίες από το Κατάρ, το οποίο απέδωσε στην Τεχεράνη την επίθεση σε δεξαμενόπλοιο μεταφοράς υγροποιημένου φυσικού αερίου του εμιράτου στο Ορμούζ. Ο εκπρόσωπος του ιρανικού υπουργείου Εξωτερικών Εσμαΐλ Μπαγκαεΐ χαρακτήρισε τις κατηγορίες «αμφισβητήσιμες, αντίθετες με την αρχή της καλής γειτονίας» και «απαράδεκτες». Η κυβέρνηση του Κατάρ κάλεσε τον επιτετραμμένο της ιρανικής πρεσβείας στην Ντόχα για να εκφράσει επίσημη διαμαρτυρία για το περιστατικό. Η βρετανική υπηρεσία επιτήρησης ναυσιπλοΐας UKMTO επιβεβαίωσε ότι τρία πλοία χτυπήθηκαν μέσα σε 24 ώρες στην περιοχή, με το Κατάρ και τη Σαουδική Αραβία να αποδίδουν την ευθύνη για δύο από τις επιθέσεις στο Ιράν.
Τι προβλέπει η συμφωνία του Ισλαμαμπάντ
Η νέα κρίση επαναφέρει στο προσκήνιο τη συμφωνία που υπέγραψαν Ουάσιγκτον και Τεχεράνη στις 17 Ιουνίου στο Ισλαμαμπάντ, η οποία είχε δημιουργήσει ελπίδες αποκλιμάκωσης μετά τον πόλεμο στη Μέση Ανατολή που ξεκίνησε στις 28 Φεβρουαρίου με την αμερικανοϊσραηλινή επίθεση εναντίον της Ισλαμικής Δημοκρατίας. Το κείμενο προέβλεπε πλήρες άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ, από όπου διέρχεται υπό κανονικές συνθήκες το 20% του αργού πετρελαίου και του υγροποιημένου φυσικού αερίου που καταναλώνεται παγκοσμίως, καθώς και την άρση των αμερικανικών κυρώσεων στο ιρανικό πετρέλαιο. Οι εξαγωγές πετρελαίου παραμένουν κρίσιμη πηγή εσόδων για το Ιράν, καθώς παρέχουν δισεκατομμύρια δολάρια σε συνάλλαγμα για τη χρηματοδότηση των κρατικών δαπανών μιας οικονομίας αποδυναμωμένης από χρόνια κυρώσεων. Ουάσιγκτον και Τεχεράνη αλληλοκατηγορούνται πλέον για παραβίαση της συμφωνίας, κάτι που θέτει σε κίνδυνο τις διαπραγματεύσεις με το Ιράν, ενώ οι διεθνείς αγορές παρακολουθούν στενά τις εξελίξεις λόγω των επιπτώσεων στον ενεργειακό εφοδιασμό.
