Ο ΣΥΡΙΖΑ ζει τις τελευταίες εβδομάδες μια πρωτοφανή εσωτερική κρίση, χωρίς προηγούμενο στη σύγχρονη ελληνική πολιτική ιστορία. Το κόμμα που ο Αλέξης Τσίπρας ανέβασε από ένα οριακό 3% σε ποσοστά της τάξης του 36%, οδηγώντας το δύο φορές στην εξουσία μέσα στο 2015, μοιάζει σήμερα να καταρρέει με ταχύτητα που εκπλήσσει ακόμη και τους πιο έμπειρους αναλυτές της πολιτικής σκηνής. Η ραγδαία αυτή φθορά ξεκίνησε ουσιαστικά από τη στιγμή που ο ιδρυτικός ηγέτης του κόμματος παραιτήθηκε, αφήνοντας πίσω του ένα κενό που κανείς δεν κατάφερε να καλύψει με συνοχή και πολιτική στρατηγική.
Διαβάστε επίσης: Δημοσκόπηση Marc: Ο Τσίπρας 2ος με «χορηγό» το ΠΑΣΟΚ
Η ευθύνη του Αλέξη Τσίπρα
Πολλοί αναλυτές θεωρούν πως μέρος της ευθύνης για τον εκφυλισμό του ΣΥΡΙΖΑ βαραίνει και τον ίδιο τον Αλέξη Τσίπρα, ο οποίος φαίνεται να επιδιώκει τη φθίνουσα πορεία του κόμματος, καθώς εκεί εντοπίζεται σήμερα η δική του εκλογική δεξαμενή. Όταν το 2019 ηττήθηκε για πρώτη φορά σε εθνικές εκλογές από τον Κυριάκο Μητσοτάκη, ο ΣΥΡΙΖΑ κατάφερε να διατηρήσει σχεδόν το 32%, ένα ποσοστό που δεν φάνταζε ιδιαίτερα χαμηλό αν αναλογιστεί κανείς τις πολιτικές κωλοτούμπες, τα μνημόνια, την τραγωδία στο Μάτι και τη Συμφωνία των Πρεσπών. Η δεύτερη ήττα όμως, το 2023, ήταν πολύ πιο οδυνηρή· ο ΣΥΡΙΖΑ, πλέον ως αξιωματική αντιπολίτευση, κατρακύλησε στο 17,8%, μια πτώση που τότε ερμηνεύτηκε -ορθά- ως βαριά ήττα, ακόμη κι αν σήμερα με παρόμοιο δημοσκοπικό ποσοστό στην Κουμουνδούρου πανηγυρίζουν σαν να πρόκειται για επιτυχία.
Ο Στέφανος Κασσελάκης και η σύντομη «μετεωρική» πορεία
Η άφιξη του Στέφανου Κασσελάκη από τις Ηνωμένες Πολιτείες έδωσε αρχικά στον ΣΥΡΙΖΑ μια επικοινωνιακή ανάσα, με το κόμμα να καταγράφει περίπου 15% στις ευρωεκλογές. Ωστόσο, ήταν από νωρίς εμφανές πως η θητεία του στην ηγεσία είχε ημερομηνία λήξης. Η απειρία του, η ελλιπής γνώση της εσωτερικής πολιτικής σκηνής και οι συνεχείς εσωκομματικές τριβές τον εξέθεταν καθημερινά. Παράλληλα, βρέθηκε αντιμέτωπος με αποκαλύψεις και εισαγγελικές έρευνες που αφορούσαν τις οικονομικές του δραστηριότητες στις ΗΠΑ, το πόθεν έσχες του, αλλά και το επεισόδιο με την πισίνα στην εξοχική του κατοικία στις Σπέτσες, όπου είχε συγκαλέσει την τότε κοινοβουλευτική ομάδα του κόμματος. Στελέχη όπως ο Νίκος Παππάς και ο Παύλος Πολάκης, που αρχικά τον είχαν στηρίξει, άρχισαν σταδιακά να κρατούν αποστάσεις ή ακόμη και να στρέφονται ανοιχτά εναντίον του.
Η διάσπαση και η γέννηση της Νέας Αριστεράς
Σε αυτό το κλίμα εσωκομματικής αναταραχής, οι διαφωνίες με τον Στέφανο Κασσελάκη οδήγησαν σε πλήρη διάσπαση. Στελέχη όπως ο Νίκος Χαρίτσης, η Έφη Αχτσιόγλου και ο Ευκλείδης Τσακαλώτος αποχώρησαν από την κοινοβουλευτική ομάδα του ΣΥΡΙΖΑ, ανεξαρτητοποιήθηκαν και σχημάτισαν τη Νέα Αριστερά. Η κίνηση αυτή στοίχισε ακριβά στο κόμμα, καθώς το έκανε να χάσει τον τίτλο της αξιωματικής αντιπολίτευσης, θέση που κατέλαβε αμέσως το ΠΑΣΟΚ. Έτσι, μέσα σε μόλις τρία χρόνια, ένα κόμμα που είχε κυβερνήσει τη χώρα δύο φορές βρέθηκε να μετράει τα ερείπια της εσωτερικής του διάλυσης, με τον ιδρυτή του να παρακολουθεί -αν όχι να επιταχύνει- την πτώση.
Το ερώτημα που μένει σήμερα ανοιχτό είναι αν ο ΣΥΡΙΖΑ μπορεί να ανασυνταχθεί ή αν η πορεία του έχει πλέον μπει σε αμετάκλητο κατήφορο. Η αμηχανία των πρώην συντρόφων του Αλέξη Τσίπρα, που τον βλέπουν πλέον να στρέφεται εναντίον του ίδιου του κόμματος που ίδρυσε και ηγήθηκε, αποτυπώνει με τον πιο ανάγλυφο τρόπο το μέγεθος της κρίσης. Οι εξελίξεις των επόμενων μηνών αναμένεται να δείξουν αν πρόκειται για προσωρινή αναταραχή ή για την οριστική κατεδάφιση ενός κομματικού μορφώματος που κάποτε άλλαξε τους συσχετισμούς της ελληνικής πολιτικής σκηνής.
