Ο νέος ανώτατος ηγέτης του Ιράν, Μοτζταμπά Χαμενεΐ, προειδοποίησε το Σάββατο ότι η εκδίκηση για τη δολοφονία του πατέρα του, Αλί Χαμενεΐ, είναι «αναπόφευκτη». Το μήνυμα δημοσιοποιήθηκε λίγες ημέρες μετά την ολοκλήρωση της κηδείας του πρώην ανώτατου ηγέτη, ο οποίος σκοτώθηκε σε ισραηλινοαμερικανική επίθεση. Παράλληλα, ο Ιρανός αντιπρόσωπος στον ΟΗΕ, Αμίρ Σαΐντ Ιραβανί, προειδοποίησε πως η Τεχεράνη δεν θα θεωρεί πλέον δεσμευτική τη συμφωνία με την Ουάσινγκτον αν συνεχιστούν οι παραβιάσεις από την αμερικανική πλευρά. Η ανακοίνωση έρχεται σε στιγμή έντονης έντασης ανάμεσα στις δύο χώρες, με τον Ντόναλντ Τραμπ να έχει κατηγορήσει το Ιράν ότι σχεδιάζει τη δολοφονία του.
Διαβάστε επίσης: Ο Μοτζτάμπα Χαμενεΐ απειλεί εκδίκηση κατά ΗΠΑ-Ισραήλ
Το μήνυμα εκδίκησης του Μοτζταμπά Χαμενεΐ
Ο Μοτζταμπά Χαμενεΐ εκφράσθηκε δημόσια για πρώτη φορά έπειτα από την κηδεία του πατέρα και προκατόχου του, Αλί Χαμενεΐ, ο οποίος σκοτώθηκε σε ισραηλινή επίθεση στις 28 Φεβρουαρίου. Η τελετή ενταφιασμού ολοκληρώθηκε την Πέμπτη, αφού τα πένθιμα γεγονότα είχαν ξεκινήσει έξι ημέρες νωρίτερα. Το γραπτό μήνυμα του νέου ανώτατου ηγέτη φέρει ημερομηνία Παρασκευής, όμως δημοσιοποιήθηκε το Σάββατο από τα κρατικά μέσα ενημέρωσης του Ιράν. Ο Μοτζταμπά Χαμενεΐ ανέλαβε καθήκοντα τον Μάρτιο, αλλά δεν είχε εμφανισθεί δημοσίως έκτοτε.
Στο μήνυμά του, ο νέος ανώτατος ηγέτης έγραψε ότι είναι «ορισμένοι να εκδικηθούν το αίμα του μάρτυρα ηγέτη και όλων των μαρτύρων αυτών των δύο πολέμων», χαρακτηρίζοντας την εκδίκηση «βούληση του έθνους» που πρέπει αναπόφευκτα να λάβει χώρα. Πρόσθεσε μάλιστα πως όσοι θεωρεί υπεύθυνους, τα ονόματα των οποίων βρίσκονται σε λίστα, «θα πάρουν στον τάφο τους την επιθυμία για έναν ειρηνικό θάνατο στο κρεβάτι τους». Παράλληλα, ο Αμίρ Σαΐντ Ιραβανί ενημέρωσε τον ΟΗΕ ότι η Τεχεράνη δεν θα θεωρεί πλέον ότι δεσμεύεται από το πρωτόκολλο συμφωνίας που είχε συναφθεί τον Ιούνιο μεταξύ Ιράν και Ηνωμένων Πολιτειών, εφόσον η Ουάσινγκτον συνεχίσει να μην τηρεί τις υποχρεώσεις της.
Ο πόλεμος δηλώσεων και οι διπλωματικές προσπάθειες
Η στρατιωτική αντιπαράθεση ανάμεσα στις δύο πλευρές έχει κοπάσει προσωρινά, ωστόσο ο πόλεμος των δηλώσεων συνεχίζεται αμείωτος. Ο Ντόναλντ Τραμπ κατηγόρησε την Παρασκευή το Ιράν ότι επιδιώκει τη δολοφονία του και υποσχέθηκε εκ νέου να εκμηδενίσει την Ισλαμική Δημοκρατία. Ο Αμερικανός πρόεδρος είχε προηγουμένως δηλώσει, μέσω ανάρτησής του στην πλατφόρμα Truth Social, ότι οι αμερικανικοί πύραυλοι παραμένουν κλειδωμένοι και οπλισμένοι, έτοιμοι να πλήξουν το Ιράν σε περίπτωση νέας πρόκλησης. Η φραστική αυτή όξυνση ακολούθησε σειρά ανταλλαγών πυρών, οι οποίες έχουν έκτοτε σταματήσει.
Παράλληλα με την κλιμάκωση της ρητορικής, βρίσκονται σε εξέλιξη διπλωματικές προσπάθειες μέσω του Ομάν, με στόχο την επιστροφή των δύο πλευρών στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων. Στο Ομάν βρίσκεται ήδη ο Ιρανός υπουργός Εξωτερικών, Αμπάς Αραγτσί, ενώ αναμένονται κορυφαίοι Αμερικανοί αξιωματούχοι, μεταξύ των οποίων ο αντιπρόεδρος Τζέι Ντι Βανς, ο υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο και ο ειδικός απεσταλμένος Στιβ Γουίτκοφ. Βασικό σημείο τριβής παραμένει η ασφάλεια της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ, με την Ουάσινγκτον να ζητά από την Τεχεράνη δημόσια δέσμευση ότι τα Στενά θα παραμείνουν ανοικτά και ότι θα σταματήσουν οι επιθέσεις κατά εμπορικών πλοίων. Το Ιράν, από την πλευρά του, επιμένει πως τήρησε τους όρους της εκεχειρίας και κατηγορεί τις ΗΠΑ ότι ήταν εκείνες που την παραβίασαν με πρόσφατα πλήγματα.
Σύμφωνα με Αμερικανούς αξιωματούχους, η Ουάσινγκτον απαιτεί επιπλέον από το Ιράν να αναγνωρίσει δημόσια ότι οι πρόσφατες επιθέσεις σε δεξαμενόπλοια ήταν λάθος, ενώ αμερικανικά μέσα ενημέρωσης αναφέρουν πως Ιρανοί αξιωματούχοι φέρονται να παραδέχθηκαν κατ’ ιδίαν ότι οι επιθέσεις προκλήθηκαν από ανεξέλεγκτη σκληροπυρηνική ομάδα. Το Πακιστάν και η Σαουδική Αραβία εξέφρασαν έντονη ανησυχία για τη νέα αναζωπύρωση της κρίσης, προειδοποιώντας ότι η συνέχιση των συγκρούσεων απειλεί τη σταθερότητα ολόκληρης της περιοχής.
Οι συνομιλίες παραμένουν ανοιχτές
Παρά τη ρητορική κλιμάκωση, οι δίαυλοι επικοινωνίας ανάμεσα στις δύο χώρες δεν έχουν διακοπεί. Αμερικανοί αξιωματούχοι δηλώνουν ότι συνεχίζονται οι τεχνικές διαβουλεύσεις για το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν, ωστόσο ξεκαθαρίζουν πως δεν μπορεί να υπάρξει ουσιαστική πρόοδος όσο συνεχίζονται οι επιθέσεις κατά της διεθνούς ναυσιπλοΐας στο Ορμούζ. Το επόμενο διάστημα αναμένεται κρίσιμο για την πορεία των διαπραγματεύσεων στο Ομάν, καθώς οι δύο πλευρές καλούνται να διαχειριστούν ταυτόχρονα την εσωτερική πολιτική πίεση για εκδίκηση στο Ιράν και τις απαιτήσεις ασφαλείας της Ουάσινγκτον.
