Ο πρόεδρος του Ελ Σαλβαδόρ, Ναγίμπ Μπουκέλε, εξασφάλισε το χρίσμα του κόμματός του, Νέες Ιδέες, για να διεκδικήσει τρίτη θητεία Μπουκέλε, πλέον εξαετούς διάρκειας, στο κορυφαίο αξίωμα του κράτους της Κεντρικής Αμερικής. Η ανακοίνωση έγινε το βράδυ της Κυριακής, έπειτα από τις εσωκομματικές εκλογές των Νέων Ιδεών, εν όψει των προεδρικών εκλογών του Φεβρουαρίου του 2027. Στην εξουσία από το 2019, ο 44χρονος πολιτικός θα διεκδικήσει τρίτη συνεχόμενη θητεία χάρη σε αμφιλεγόμενες νομοθετικές και συνταγματικές αλλαγές που ο ίδιος προώθησε.
Το χρίσμα και οι συνταγματικές αλλαγές
Η υποψηφιότητα του Ναγίμπ Μπουκέλε κατέστη δυνατή έπειτα από σειρά αμφιλεγόμενων μεταρρυθμίσεων. Τον Ιούλιο του 2025, το Κογκρέσο του Ελ Σαλβαδόρ, στο οποίο κυριαρχεί η προεδρική παράταξη, κατάργησε το όριο των δύο συνεχόμενων θητειών στην προεδρία. Η ίδια μεταρρύθμιση επιμήκυνε τη θητεία από τα πέντε στα έξι χρόνια και κατάργησε τον δεύτερο γύρο των προεδρικών εκλογών, ανοίγοντας τον δρόμο για επανεκλογή απεριόριστου αριθμού φορών.
Η διαδικασία είχε ξεκινήσει νωρίτερα, το 2021, όταν το συνταγματικό τμήμα του ανωτάτου δικαστηρίου του Ελ Σαλβαδόρ επέτρεψε την άμεση επανεκλογή του προέδρου, δίνοντας στον Μπουκέλε τη δυνατότητα να θέσει υποψηφιότητα για δεύτερη θητεία από το 2024. Παράλληλα, η δεύτερη θητεία του συντομεύτηκε κατά δύο χρόνια, ώστε να συμπέσουν οι προεδρικές με τις τοπικές εκλογές, με αποτέλεσμα να ολοκληρώνεται το 2027. Στο ψηφοδέλτιο των Νέων Ιδεών θα συμπεριληφθεί και ο αντιπρόεδρος, Φέλιξ Ουγιόα. Το 2019, ο Μπουκέλε είχε συντρίψει τον μέχρι τότε κυρίαρχο δικομματισμό της χώρας, εξασφαλίζοντας το 53% των ψήφων, κυρίως χάρη στη στήριξη νέων ψηφοφόρων που είχαν κουραστεί από τις παρατάξεις που εναλλάσσονταν στην εξουσία μετά τον εμφύλιο πόλεμο της περιόδου 1980-1992.
Ο πόλεμος κατά των συμμοριών και οι αντιδράσεις
Η θεαματική δημοτικότητα του Μπουκέλε συνδέεται άμεσα με τον «πόλεμο» κατά των συμμοριών που κήρυξε το 2022. Στο πλαίσιο κατάστασης έκτακτης ανάγκης, η οποία επιβλήθηκε τότε και ανανεώνεται έκτοτε ανά τακτά διαστήματα, οι αρχές προχώρησαν σε δεκάδες χιλιάδες συλλήψεις υπόπτων χωρίς εντάλματα και χωρίς αποδεικτικά στοιχεία. Τόσο η κυβέρνηση του Ελ Σαλβαδόρ όσο και εκείνη των ΗΠΑ έχουν χαρακτηρίσει τις συμμορίες «τρομοκρατικές» οργανώσεις, ενώ ο πρόεδρος πιστώνεται με την ουσιαστική αποδυνάμωσή τους.
Ωστόσο, επικριτές του προέδρου καταγγέλλουν πως ρέπει ολοένα περισσότερο προς τον αυταρχισμό, επισημαίνοντας τον απόλυτο έλεγχό του στο Κογκρέσο, στο δικαστικό σύστημα, στην εισαγγελία και σε άλλους κρατικούς θεσμούς. Μη κυβερνητικές οργανώσεις υπεράσπισης των ανθρωπίνων δικαιωμάτων καταγράφουν σειρά καταχρήσεων στο πλαίσιο του «πολέμου» κατά του εγκλήματος, με αναφορές σε φυλακίσεις χιλιάδων αθώων ανθρώπων και εκατοντάδες θανάτους κρατουμένων. Ο Μπουκέλε, γνωστός για το σαρκαστικό του στιλ και τον χαρακτηρισμό «κουλ δικτάτορας» που είχε αποδώσει στον εαυτό του, έχει προσελκύσει με το μοντέλο διακυβέρνησής του το ενδιαφέρον αρκετών άλλων κυβερνήσεων της δεξιάς στην περιοχή.
Απούσης ισχυρής αντιπολίτευσης στο εσωτερικό της χώρας, ο δεξιός πρόεδρος θεωρείται ήδη ο απόλυτος φαβορί για τις εκλογές του 2027. Η απουσία ανταγωνιστικού πολιτικού σχηματισμού απέναντί του ενισχύει τις προβλέψεις πως η τρίτη θητεία Μπουκέλε αποτελεί, ουσιαστικά, προδιαγεγραμμένη εξέλιξη για το πολιτικό σκηνικό του Ελ Σαλβαδόρ, ενώ το ψηφοδέλτιο των Νέων Ιδεών αναμένεται να κυριαρχήσει και στις τοπικές εκλογές που θα διεξαχθούν παράλληλα με τις προεδρικές, σύμφωνα με τον προγραμματισμό που έχει ήδη τεθεί σε ισχύ.
