Ο Άντι Μπέρναμ ανέλαβε επίσημα καθήκοντα ως ο νέος πρωθυπουργός της Βρετανίας, αφού διορίστηκε από τον βασιλιά Κάρολο Γ’ λίγες ώρες μετά την παραίτηση του Κιρ Στάρμερ. Ο 56χρονος πρώην δήμαρχος του Μάντσεστερ έφτασε στο Παλάτι του Μπάκιγχαμ συνοδευόμενος από τη σύζυγό του, Μαρί-Φρανς βαν Χέιλ, όπου έδωσε τον καθιερωμένο όρκο ενώπιον του Μονάρχη. Λίγο αργότερα μίλησε για πρώτη φορά ως πρωθυπουργός έξω από την Ντάουνινγκ Στριτ, χωρίς σημειώσεις, δεσμευόμενος να «ανεβάσει τον πήχη» της πολιτικής. Η ημέρα σηματοδοτεί μια νέα φάση για το Ηνωμένο Βασίλειο, με τον νέο ηγέτη να υπόσχεται σταθερότητα και επαναφορά της ελπίδας στους πολίτες.
Η αλλαγή σκυτάλης στην Ντάουνινγκ Στριτ
Η ημέρα ξεκίνησε με τον Κιρ Στάρμερ να υποβάλλει επίσημα την παραίτησή του. Σύμφωνα με το πρακτορείο Press Association, ο απερχόμενος πρωθυπουργός έφτασε στο Παλάτι του Μπάκιγχαμ στις 11:24 τοπική ώρα, συνοδευόμενος από τη σύζυγό του και τα παιδιά τους. Η συνάντησή του με τον βασιλιά διήρκεσε περίπου 30 λεπτά, ενώ το Παλάτι εξέδωσε ανακοίνωση επιβεβαιώνοντας ότι ο βασιλιάς αποδέχθηκε «ευγενώς» την παραίτηση. Ο Στάρμερ αποχώρησε από τη Ντάουνινγκ Στριτ δηλώνοντας πως έφυγε με «αξιοπρέπεια» και ένα «χαμόγελο».
Αμέσως μετά, όλα τα βλέμματα στράφηκαν στον Άντι Μπέρναμ, ο οποίος ανέλαβε την ηγεσία του Εργατικού Κόμματος την Παρασκευή. Το Παλάτι ανακοίνωσε ότι «η Αυτού Μεγαλειότης δέχθηκε σε ακρόαση τον αξιότιμο βουλευτή Άντριου Μπέρναμ και του ζήτησε να σχηματίσει νέα Κυβέρνηση», ενώ ο ίδιος αποδέχθηκε την πρόταση και ορκίστηκε ως πρωθυπουργός και Πρώτος Λόρδος του Θησαυροφυλακίου. Πρόκειται για τον τέταρτο πρωθυπουργό που διορίζει ο Κάρολος Γ’ από την ανάρρησή του στον θρόνο τον Σεπτέμβριο του 2022, και τον έκτο σε μια δεκαετία αλλαγών στην ηγεσία της χώρας, μετά τους Ντέιβιντ Κάμερον, Τερέζα Μέι, Μπόρις Τζόνσον, Λιζ Τρας, Ρίσι Σούνακ και Κιρ Στάρμερ.
Στην πρώτη του ομιλία, ο Μπέρναμ ήταν ιδιαίτερα ειλικρινής απέναντι στους πολίτες. «Θέλω να είμαι ειλικρινής μαζί σας: δεν ήμασταν αρκετά καλοί και πρέπει να γίνουμε καλύτεροι. Και θα γίνουμε» δεσμεύτηκε, ανακοινώνοντας παράλληλα ότι ετοιμάζει ένα «δεκαετές σχέδιο» για τη Βρετανία. Ως πρώτη κυβερνητική οδηγία ανέφερε τον τερματισμό της διαβίωσης στον δρόμο, ενώ διευκρίνισε ότι τα πρώτα του τηλεφωνήματα σε ξένους ηγέτες θα γίνουν στον πρόεδρο των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, και στον πρόεδρο της Ουκρανίας, Βολοντίμιρ Ζελένσκι, στον οποίο θα ξεκαθαρίσει ότι δεν αλλάζει η στήριξη της Βρετανίας προς την Ουκρανία.
Αντιδράσεις και το νέο πολιτικό αφήγημα
Οι δηλώσεις του νέου πρωθυπουργού έγιναν δεκτές με θερμό χειροκρότημα από τους συγκεντρωμένους έξω από την Ντάουνινγκ Στριτ. Για την αποχώρηση του Στάρμερ, η βουλευτής των Εργατικών Κίρστι ΜακΝίλ σχολίασε ότι «η δημόσια προσφορά του άλλαξε τις ζωές των ανθρώπων προς το καλύτερο». Ο Μπέρναμ, από την πλευρά του, τόνισε ότι γνωρίζει πως «οι πολίτες έχουν μπουχτίσει την πολιτική» και ζήτησε από τους συμπολίτες του να συνεργαστούν μαζί του για να χτιστεί «ένα νέο εθνικό αίσθημα ενότητας».
Στο επίπεδο των πολιτικών δεσμεύσεων, ο νέος πρωθυπουργός προανήγγειλε μεγαλύτερη αποκέντρωση εξουσιών προς τις τοπικές κοινωνίες, καθώς και ένα νέο οικονομικό μοντέλο με ισχυρότερο δημόσιο έλεγχο σε βασικά αγαθά και υπηρεσίες, ώστε να γίνουν πιο προσιτά στους πολίτες. Ανέφερε ότι πολλές κοινότητες παραμένουν σε παρακμή χωρίς τα μέσα να αλλάξουν πορεία, κάτι που η κυβέρνησή του θέλει να αντιστρέψει δίνοντας έμφαση στη συνεργασία αντί στη στείρα αντιπαράθεση.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον προκαλεί το λεγόμενο «Makerfield Test», μια νέα προσέγγιση εξωτερικής πολιτικής που πήρε το όνομά της από την εκλογική περιφέρεια του Μπέρναμ. Σύμφωνα με αυτή τη λογική, κάθε απόφαση εξωτερικής πολιτικής πρέπει να αποδεικνύει ότι ενισχύει την ασφάλεια, την ευημερία και τις θέσεις εργασίας των Βρετανών πολιτών. Η νέα κυβέρνηση καλείται να διαχειριστεί ταυτόχρονα τις αμυντικές υποχρεώσεις στο ΝΑΤΟ, τη συνέχιση της στήριξης προς την Ουκρανία, τις σχέσεις με τις Ηνωμένες Πολιτείες και την επαναπροσέγγιση με την Ευρωπαϊκή Ένωση.
Τι ακολουθεί
Ο Άντι Μπέρναμ ανακοίνωσε ότι από αύριο η κυβέρνησή του θα παρουσιάσει τα πρώτα μέτρα για την αντιμετώπιση του αυξημένου κόστους ζωής, με στόχο να δώσει άμεση οικονομική ανάσα στα νοικοκυριά, εξηγώντας παράλληλα και τον τρόπο χρηματοδότησής τους. Παράλληλα, μέχρι το απόγευμα αναμένεται να ανακοινωθεί η σύνθεση του νέου υπουργικού συμβουλίου, μια εξέλιξη που θα δείξει και την κατεύθυνση που θέλει να δώσει ο νέος πρωθυπουργός στην κυβέρνησή του.
