Ο κόσμος των ελληνικών γραμμάτων αποχαιρετά τον Αλέξη Σταμάτη, έναν από τους σημαντικότερους σύγχρονους Έλληνες συγγραφείς, ο οποίος έφυγε από τη ζωή σε ηλικία 67 ετών. Η είδηση του θανάτου του Αλέξη Σταμάτη έγινε γνωστή την Τρίτη 21 Ιουλίου 2026, ύστερα από πολυετή μάχη με μια σπάνια αιματολογική ασθένεια που αντιμετώπιζε τα τελευταία χρόνια. Ο θάνατός του σκόρπισε θλίψη σε συγγενείς, φίλους και αναγνώστες που τον γνώρισαν μέσα από το πλούσιο έργο του.
Η ζωή και η πορεία του Αλέξη Σταμάτη
Ο Αλέξης Σταμάτης γεννήθηκε το 1960 στην Αθήνα και ήταν γιος του αρχιτέκτονα Κώστα Σταμάτη και της ηθοποιού Μπέτυς Αρβανίτη. Μετά από έναν χρόνο φοίτησης στο Μαθηματικό Τμήμα του Πανεπιστημίου Αθηνών, στράφηκε στην αρχιτεκτονική και σπούδασε στο Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο. Στη συνέχεια μετέβη στο Λονδίνο, όπου ολοκλήρωσε μεταπτυχιακές σπουδές τόσο στην αρχιτεκτονική όσο και στον κινηματογράφο. Από το 1988 εργάστηκε ως αρχιτέκτονας σε έργα στην Ελλάδα και στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, πριν αφοσιωθεί ολοκληρωτικά στη συγγραφή. Το 1998 διάβασε ποίηση στο Φεστιβάλ του Εδιμβούργου, ενώ ποιήματά του δημοσιεύθηκαν στο βρετανικό λογοτεχνικό περιοδικό Modern Poetry in Translation.
Η συγγραφική του πορεία ξεκίνησε επίσημα το 1998 με το μυθιστόρημα «Ο έβδομος ελέφαντας», το οποίο κυκλοφόρησε στη Μεγάλη Βρετανία από τον εκδοτικό οίκο Arcadia Books. Δύο χρόνια αργότερα ακολούθησε το «Μπαρ Φλωμπέρ», το πιο γνωστό ίσως έργο του, που μεταφράστηκε σε αρκετές γλώσσες και εκδόθηκε στη Γαλλία, την Ιταλία, την Ισπανία, την Πορτογαλία, τη Βουλγαρία και τη Σερβία. Ακολούθησαν μυθιστορήματα όπως «Σαν τον κλέφτη μες τη νύχτα», «Οδός Θησέως», «Ζωή», «Μητέρα στάχτη», «Βίλα Κομπρέ», «Κυριακή», «Χαμαιλέοντες» και «Το βιβλίο της βροχής». Στην πολύχρονη πορεία του στα γράμματα εξέδωσε συνολικά 34 βιβλία, ανάμεσά τους 20 μυθιστορήματα και έξι ποιητικές συλλογές.
Ένα πολυσχιδές συγγραφικό έργο
Το μυθιστόρημα «Αμερικάνικη Φούγκα» τιμήθηκε στις Ηνωμένες Πολιτείες με το International Literature Award του National Endowment for the Arts. Η ποιητική συλλογή του «Αρχιτεκτονική Εσωτερικών Χώρων» απέσπασε το Βραβείο Ποίησης στη μνήμη Νικηφόρου Βρεττάκου από τον Δήμο Αθηναίων, ενώ το παιδικό του βιβλίο «Ο Άλκης και ο Λαβύρινθος» βραβεύτηκε από τον Κύκλο του Ελληνικού Παιδικού Βιβλίου. Πέρα από την πεζογραφία, ο Αλέξης Σταμάτης δραστηριοποιήθηκε και στο θέατρο, γράφοντας έργα και μονολόγους όπως «Τελευταία Μάρθα», «Δακρυγόνα», «Σκότωσε ό,τι αγαπάς» και «Innerview», τα οποία ανέβηκαν σε σκηνές όπως το Θέατρο Τέχνης, το Θέατρο Οδού Κεφαλληνίας και το Ίδρυμα Μιχάλης Κακογιάννης. Το έργο του «Μελίσσια» ανέβηκε στο Εθνικό Θέατρο το 2019 με πρωταγωνίστρια τη μητέρα του, Μπέτυ Αρβανίτη. Στον κινηματογράφο, υπέγραψε το σενάριο της ταινίας «Καταιγίδα».
Μέχρι το τέλος της ζωής του παρέμεινε δημιουργικά ενεργός. Τον Μάρτιο του 2025 κυκλοφόρησε το τελευταίο του μυθιστόρημα, «Το παιδί και ο Άγγελος», από τις εκδόσεις Μεταίχμιο, ενώ την ίδια χρονιά επέστρεψε στην ποίηση με τη συλλογή «Η ασθένεια των απλών Πραγμάτων». Δίδαξε επίσης δημιουργική γραφή σε εκπαιδευτικούς φορείς και ιδρύματα, ενώ μέχρι πρόσφατα αρθρογραφούσε τακτικά, γράφοντας κριτική λογοτεχνίας στα «Νέα» και άρθρα στο «Βήμα».
Η οικογένειά του Αλέξη Σταμάτη
Ο Αλέξης Σταμάτης ήταν παντρεμένος με την ηθοποιό Εύα Σιμάτου, με την οποία απέκτησε το 2019 έναν γιο, τον Ερμή. Η οικογενειακή του κληρονομιά, με πατέρα αρχιτέκτονα και μητέρα ηθοποιό, καθόρισε από νωρίς τη σχέση του με τις τέχνες, κάτι που αποτυπώθηκε στο πολυσχιδές έργο του, το οποίο συνδύασε λογοτεχνία, ποίηση, θέατρο και κινηματογράφο.
