Η υπουργός Οικολογικής Μετάβασης της Γαλλίας, Μονίκ Μπαρμπούτ, υπέβαλε σήμερα 22 Ιουλίου 2026 την παραίτησή της σε ένδειξη διαμαρτυρίας για την έγκριση ενός αμφιλεγόμενου νομοσχεδίου που επαναφέρει δύο παρασιτοκτόνα για τις μέλισσες. Η κίνηση έρχεται μία ημέρα μετά την ψήφιση του σχεδίου νόμου από την Εθνοσυνέλευση, στο Παρίσι. Η υπουργός κατήγγειλε την κυβέρνηση για περιβαλλοντική υπαναχώρηση και έστειλε την παραίτησή της στον πρόεδρο Εμανουέλ Μακρόν. Η εξέλιξη προκάλεσε πολιτική αναταραχή στη Γαλλία, λίγες ημέρες αφού το μέτρο είχε ήδη πυροδοτήσει έντονες αντιδράσεις.
Το νομοσχέδιο για τα παρασιτοκτόνα και η παραίτηση
Η Εθνοσυνέλευση της Γαλλίας ενέκρινε την Τρίτη 21 Ιουλίου ένα επείγον αγροτικό σχέδιο νόμου της κυβέρνησης, το οποίο επιτρέπει κατ’ εξαίρεση την επαναφορά δύο παρασιτοκτόνων που είναι εγκεκριμένα στην Ευρωπαϊκή Ένωση αλλά είχαν απαγορευθεί στη Γαλλία. Πρόκειται για το acetamiprid, ουσία που ανήκει στην κατηγορία των νεονικοτινοϊδών εντομοκτόνων και θα χρησιμοποιείται σε καλλιέργειες φουντουκιάς, καθώς και για το flupyradifurone, που θα επιτρέπεται σε ζαχαρότευτλα, μήλα και κεράσια. Οι δύο ουσίες είχαν απαγορευτεί στη Γαλλία το 2018 και το 2019 αντίστοιχα. Λίγες ώρες μετά την ψήφιση, η Μονίκ Μπαρμπούτ ανακοίνωσε μέσω ανάρτησης στο LinkedIn ότι υπέβαλε την παραίτησή της. «Είπα στον πρωθυπουργό χθες ότι οι προϋποθέσεις ώστε να παραμείνω στην κυβέρνηση δεν πληρούνται πλέον και υπέβαλα την παραίτησή μου σήμερα στον πρόεδρο ως αποτέλεσμα», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Σύμφωνα με τη ρύθμιση, κάθε εξαίρεση για τη χρήση των δύο παρασιτοκτόνων θα πρέπει να εγκρίνεται από τη γαλλική υπηρεσία υγείας και ασφάλειας Anses και δεν θα μπορεί να υπερβαίνει τα τρία χρόνια. Πέρυσι, το Συνταγματικό Δικαστήριο της Γαλλίας είχε μπλοκάρει ανάλογη προσπάθεια επαναφοράς του acetamiprid, κρίνοντας ότι δεν παρείχε επαρκείς εγγυήσεις για την ανθρώπινη υγεία. Μια διαδικτυακή αναφορά κατά του νέου νομοσχεδίου συγκέντρωσε πάνω από δύο εκατομμύρια υπογραφές, αριθμός που αποτελεί ρεκόρ για τον ιστότοπο της γαλλικής Εθνοσυνέλευσης.
Σκληρή κριτική και αντίθετες θέσεις
Στην ανάρτησή της, η Μπαρμπούτ κατηγόρησε την κυβέρνηση ότι δεν τήρησε τις δεσμεύσεις της. «Αντίθετα με τις δεσμεύσεις που μου είχαν δοθεί, η κυβέρνηση εμπόδισε κάθε συζήτηση για την αφαίρεση αυτού του μέτρου», ανέφερε, χαρακτηρίζοντας την εξέλιξη «μια περιβαλλοντική οπισθοδρόμηση παραπάνω». Η ίδια σχολίασε επίσης με αιχμηρό τρόπο τη σχέση της με τα πολιτικά πράγματα, λέγοντας πως «η πολιτική δεν είναι ο κόσμος μου». Σχετικά με το acetamiprid, υπενθύμισε ότι η Γαλλία το είχε απαγορεύσει το 2016 στο όνομα της αρχής της προφύλαξης, ενώ, όπως τόνισε, δέκα χρόνια αργότερα οι επιστημονικές μελέτες συνεχίζουν να εγείρουν αμφιβολίες για τις επιπτώσεις του στην ανθρώπινη υγεία και στο περιβάλλον. Η Μπαρμπούτ έχει διατελέσει στο παρελθόν επικεφαλής της WWF Γαλλίας και εκτελεστική γραμματέας της Σύμβασης των Ηνωμένων Εθνών για την Καταπολέμηση της Ερημοποίησης.
Οι υπέρμαχοι της προστασίας του περιβάλλοντος και τα συνδικάτα που εκπροσωπούν μικρής κλίμακας αγρότες υποστηρίζουν ότι το νομοσχέδιο ευνοεί τη μεγάλης κλίμακας αγροβιομηχανία και αγνοεί τις επιστημονικές προειδοποιήσεις για τους κινδύνους από τα παρασιτοκτόνα για τις μέλισσες, στους επικονιαστές, στα οικοσυστήματα και στην ανθρώπινη υγεία. Η Greenpeace χαρακτήρισε το νομοσχέδιο «ντροπή». Από την άλλη πλευρά, η βιομηχανία ζάχαρης υποστηρίζει ότι τα δύο παρασιτοκτόνα είναι απαραίτητα για να προστατεύονται οι σοδειές από τη μελίγκρα, το έντομο που είχε καταστρέψει καλλιέργειες ζαχαρότευτλων τα προηγούμενα χρόνια. Οι υποστηρικτές του μέτρου επισημαίνουν ακόμη ότι οι Γάλλοι καλλιεργητές ζαχαρότευτλων, μήλων και φουντουκιών χρειάζονται τα εντομοκτόνα για να παραμείνουν ανταγωνιστικοί απέναντι στους υπόλοιπους Ευρωπαίους παραγωγούς, καθώς οι δύο ουσίες επιτρέπονται στην Ευρωπαϊκή Ένωση, ακόμη κι αν κάθε κράτος-μέλος μπορεί να περιορίσει τη χρήση τους.
Τι προβλέπεται στη συνέχεια
Η εφαρμογή της εξαίρεσης δεν είναι αυτόματη. Η γαλλική υπηρεσία Anses θα πρέπει πρώτα να εγκρίνει κάθε συγκεκριμένη χρήση των δύο παρασιτοκτόνων, με τη σχετική άδεια να μην μπορεί να ισχύσει για περισσότερο από τρία χρόνια. Η αντιπαράθεση γύρω από το νομοσχέδιο ανέδειξε τις εντάσεις ανάμεσα στην προστασία του περιβάλλοντος και την προσπάθεια διατήρησης της γαλλικής γεωργίας ανταγωνιστικής, ενώ αποκάλυψε και ρωγμές στο κεντρώο στρατόπεδο του προέδρου Μακρόν.
