Ο υπερτουρισμός και η στενή σχέση του με πλατφόρμες όπως το Airbnb βρίσκονται και πάλι στο επίκεντρο της δημόσιας συζήτησης, καθώς οι βραχυχρόνιες μισθώσεις κατοικιών συνδέονται όλο και περισσότερο με τη στεγαστική κρίση σε πόλεις της Ευρώπης. Σύμφωνα με στοιχεία της Eurostat, μέσα στο 2025 καταγράφηκαν 951,6 εκατομμύρια διανυκτερεύσεις μέσω των μεγάλων πλατφορμών βραχυπρόθεσμης διαμονής στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Το ζήτημα δεν αφορά πλέον μόνο μεγάλους τουριστικούς προορισμούς όπως η Βαρκελώνη, η Βενετία ή η Αθήνα, αλλά επεκτείνεται και σε περιοχές εκτός των παραδοσιακών τουριστικών διαδρομών.
Πώς το Airbnb συνδέεται με τη στεγαστική κρίση
Η μαζική μετατροπή κατοικιών σε βραχυχρόνια καταλύματα περιορίζει, σύμφωνα με την ανάλυση, τη διαθεσιμότητα σπιτιών για τους μόνιμους κατοίκους των πόλεων. Αυτό οδηγεί σε αύξηση των ενοικίων και ενισχύει την πίεση στις τοπικές κοινωνίες, με τα χαμηλότερα και τα μεσαία εισοδήματα να πλήττονται περισσότερο. Παράλληλα, η επέκταση του Airbnb περιγράφεται ως ένας από τους βασικούς παράγοντες που τροφοδοτούν τον εξευγενισμό γειτονιών, μεταμορφώνοντας ολόκληρες περιοχές σε πεδία τουριστικής εκμετάλλευσης.
Η αλλαγή δεν είναι μόνο οικονομική αλλά και λειτουργική για τις γειτονιές. Παραδοσιακές συνοικίες αντικαθιστούν σταδιακά τις καθημερινές τους λειτουργίες με υπηρεσίες που απευθύνονται κυρίως σε επισκέπτες, αλλάζοντας τον χαρακτήρα τους. Το αποτέλεσμα, όπως περιγράφεται, είναι ένας νέος αστικός μετασχηματισμός όπου η κατοικία αντιμετωπίζεται όλο και περισσότερο ως επενδυτικό προϊόν και λιγότερο ως κοινωνικό δικαίωμα. Οι κάτοικοι των πόλεων βρίσκονται έτσι αντιμέτωποι με αυξανόμενο κόστος ζωής και με τον κίνδυνο εκτοπισμού από τις ίδιες τους τις γειτονιές.
Η ανάλυση του καθηγητή Χουάν Ιγνάσιο Πουλίντο Φερνάντες
Ωστόσο, η συζήτηση δεν εξαντλείται στην απόδοση ευθυνών αποκλειστικά στην πλατφόρμα. Ο Χουάν Ιγνάσιο Πουλίντο Φερνάντες, καθηγητής Εφαρμοσμένων Οικονομικών, υποστηρίζει σε άρθρο του στο The Conversation ότι το γεγονός πως το Airbnb αποτελεί μέρος του προβλήματος δεν σημαίνει ότι είναι το σύνολο του προβλήματος. Όπως επισημαίνει, το να κατηγορούνται μόνο οι πλατφόρμες βραχυχρόνιας μίσθωσης είναι μια θέση πολιτικά σαφής, αναλυτικά όμως αδύναμη.
Η θέση αυτή ανοίγει μια διαφορετική οπτική στο ζήτημα του υπερτουρισμού, τοποθετώντας το Airbnb ως ένα σύμπτωμα ευρύτερων προβλημάτων και όχι ως τη μοναδική αιτία τους. Οι ελλείψεις στέγης, ο ανεπαρκής πολεοδομικός σχεδιασμός, τα ελλιπή δεδομένα και η κατακερματισμένη διακυβέρνηση των προορισμών αναφέρονται ως παράγοντες που προϋπήρχαν και που η επέκταση των πλατφορμών απλώς πολλαπλασιάζει. Με άλλα λόγια, ο περιορισμός του Airbnb από μόνος του δεν αρκεί για να λυθεί το στεγαστικό πρόβλημα των πόλεων, αν δεν συνοδευτεί από ευρύτερες πολιτικές σχεδιασμού και διακυβέρνησης.
Το ζήτημα παραμένει ανοιχτό σε ευρωπαϊκό επίπεδο, με τα στοιχεία της Eurostat να επιβεβαιώνουν την κλίμακα του φαινομένου και τη διεύρυνσή του πέρα από τους παραδοσιακούς προορισμούς. Η αντιπαράθεση ανάμεσα στην ανάγκη προστασίας της στέγασης των μόνιμων κατοίκων και στη διατήρηση της τουριστικής ελκυστικότητας των πόλεων αναμένεται να απασχολήσει τις τοπικές και ευρωπαϊκές αρχές τα επόμενα χρόνια.
