Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ) κράτησε αμετάβλητα τα βασικά της επιτόκια κατά τη σημερινή συνεδρίαση, Πέμπτη 23 Ιουλίου 2026, όπως ακριβώς είχαν προεξοφλήσει οι αγορές. Το Διοικητικό Συμβούλιο αποφάσισε να διατηρήσει το επιτόκιο διευκόλυνσης αποδοχής καταθέσεων στο 2,25%, μετά την αύξηση του περασμένου Ιουνίου. Η απόφαση έρχεται τη στιγμή που η κλιμάκωση της σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή έχει εκτινάξει τις τιμές του πετρελαίου, διαμορφώνοντας νέα δεδομένα για τη νομισματική πολιτική της Φρανκφούρτης.
Τι αποφάσισε το Διοικητικό Συμβούλιο
Σύμφωνα με την ανακοίνωση της ΕΚΤ, τα τρία βασικά επιτόκια παραμένουν αμετάβλητα: το επιτόκιο διευκόλυνσης αποδοχής καταθέσεων στο 2,25%, το επιτόκιο των πράξεων κύριας αναχρηματοδότησης στο 2,40% και το επιτόκιο της διευκόλυνσης οριακής χρηματοδότησης στο 2,65%. Η ίδια η ΕΚΤ ανακοίνωσε μέσω του επίσημου λογαριασμού της στο X ότι «κρατήσαμε τα βασικά μας επιτόκια στα τρέχοντα επίπεδα», επιβεβαιώνοντας τη στάση αναμονής που ανέμεναν οι αναλυτές. Η κίνηση ήρθε καθώς οι νέες εχθροπραξίες στη Μέση Ανατολή έχουν σπρώξει το πετρέλαιο πάνω από τα 99 δολάρια το βαρέλι, αναζωπυρώνοντας τις προσδοκίες για μελλοντική σύσφιγξη της πολιτικής. Παράλληλα, το ευρώ υποχώρησε σε νέο χαμηλό συνεδρίασης, χάνοντας 0,3% στα 1,1377 δολάρια, με το αμερικανικό νόμισμα να ενισχύεται λόγω των αυξανόμενων αποδόσεων των αμερικανικών ομολόγων.
Η σημερινή απόφαση λειτουργεί ως «διορθωτική παύση» μετά την αύξηση επιτοκίων που είχε ανακοινώσει η ΕΚΤ τον Ιούνιο, την πρώτη εδώ και τρία χρόνια, κατά 25 μονάδες βάσης. Τότε, η Φρανκφούρτη είχε γίνει η πρώτη μεγάλη κεντρική τράπεζα που προχώρησε σε αύξηση επιτοκίων ως απάντηση στις οικονομικές επιπτώσεις του πολέμου στο Ιράν για την ευρωζώνη. Η απότομη άνοδος των τιμών ενέργειας και η απειλή νέων διαταραχών στην εφοδιαστική αλυσίδα έχουν επαναφέρει τους πληθωριστικούς κινδύνους στο προσκήνιο, καθιστώντας τη σημερινή στάση αναμονής επιβεβλημένη.
Το σκεπτικό πίσω από τη στάση αναμονής
Το Διοικητικό Συμβούλιο εξηγεί ότι οι προοπτικές για τις τιμές της ενέργειας, παρότι εξαιρετικά ευμετάβλητες, διαμορφώνονται προς το παρόν κοντά στα επίπεδα του βασικού σεναρίου των προβολών των εμπειρογνωμόνων του Ευρωσυστήματος του Ιουνίου, ωστόσο παραμένουν πολύ πάνω από τα επίπεδα που είχαν καταγραφεί πριν από τη σύγκρουση στη Μέση Ανατολή. Η αβεβαιότητα παραμένει υψηλή, ενώ οι πληθωριστικές επιδράσεις της ενεργειακής διαταραχής δεν έχουν εκδηλωθεί ακόμα σε όλο το φάσμα τους. Για τον λόγο αυτό, η ΕΚΤ δηλώνει ότι παρακολουθεί στενά την ένταση και τη διάρκεια της διαταραχής, καθώς και τις έμμεσες και δευτερογενείς επιπτώσεις της.
Η πρόεδρος της ΕΚΤ, Κριστίν Λαγκάρντ, έχει τονίσει επανειλημμένα τη σημασία της προσέγγισης που βασίζεται στα εκάστοτε διαθέσιμα οικονομικά στοιχεία, αποφεύγοντας να δεσμευτεί εκ των προτέρων για τη μελλοντική πορεία των επιτοκίων. Οι αγορές αναζητούν σαφή μηνύματα για το πώς θα διαμορφωθεί η κατάσταση έως το τέλος του 2026. Το βασικό σενάριο των αναλυτών προέβλεπε σταδιακή χαλάρωση της νομισματικής πολιτικής, ωστόσο η πρόσφατη γεωπολιτική αναταραχή έχει περιπλέξει την εξίσωση. Η επιβράδυνση της ευρωπαϊκής οικονομίας θα απαιτούσε χαμηλότερα επιτόκια, όμως οι επίμονες πληθωριστικές πιέσεις στην ενέργεια ενδέχεται να υποχρεώσουν τη Φρανκφούρτη να διατηρήσει το κόστος δανεισμού υψηλό για μεγαλύτερο διάστημα. Η ΕΚΤ, όπως σημειώνεται, επέλεξε να κερδίσει χρόνο, αξιολογώντας το βάθος της κρίσης στη Μέση Ανατολή προτού χαράξει την οριστική στρατηγική της για το κλείσιμο του έτους.
Τι ακολουθεί
Το Διοικητικό Συμβούλιο δεσμεύεται να καθορίζει τη νομισματική πολιτική με στόχο τη σταθεροποίηση του πληθωρισμού στο 2% μεσοπρόθεσμα. Οι μελλοντικές αποφάσεις για τα επιτόκια θα βασίζονται στην αξιολόγηση των προοπτικών του πληθωρισμού και των σχετικών κινδύνων, λαμβάνοντας υπόψη τα εισερχόμενα οικονομικά και χρηματοπιστωτικά στοιχεία, τη δυναμική του υποκείμενου πληθωρισμού και την ένταση μετάδοσης της νομισματικής πολιτικής. Η ΕΚΤ ξεκαθαρίζει ότι δεν δεσμεύεται εκ των προτέρων για συγκεκριμένη πορεία επιτοκίων και θα λαμβάνει αποφάσεις από συνεδρίαση σε συνεδρίαση, διατηρώντας την ευελιξία να ανταποκριθεί στις εξελίξεις που προκαλεί η συνεχιζόμενη γεωπολιτική αβεβαιότητα.
