Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα παρουσίασε τα υποψήφια σχέδια για τη νέα σειρά χαρτονομισμάτων ευρώ, ξεκινώντας παράλληλα δημόσια έρευνα που θα διαρκέσει έως τις 21 Σεπτεμβρίου 2026. Πρόκειται για τη μεγαλύτερη αισθητική και συμβολική αλλαγή από την εισαγωγή του κοινού ευρωπαϊκού νομίσματος, το 2002. Η πρωτοβουλία αφορά όλους τους πολίτες της Ευρωζώνης, καθώς η Φρανκφούρτη τους καλεί να συμμετάσχουν ενεργά στην επιλογή του τελικού σχεδίου.
Ο διαγωνισμός για τα νέα χαρτονομίσματα ευρώ
Η διαδικασία ξεκίνησε ύστερα από πολυετείς διαβουλεύσεις, επιστημονικές μελέτες και έρευνες κοινής γνώμης που διεξήγαγε η ΕΚΤ. Στο πλαίσιο ενός πανευρωπαϊκού διαγωνισμού σχεδιασμού, κατατέθηκαν συνολικά 1.200 αιτήσεις από γραφίστες σε όλη την Ευρωπαϊκή Ένωση. Από αυτούς, 25 δημιουργοί κλήθηκαν να επεξεργαστούν πλήρεις σχεδιαστικές προτάσεις για ένα ή και για τα δύο βασικά θέματα που είχαν τεθεί.
Μια ανεξάρτητη κριτική επιτροπή, αποτελούμενη από 21 εμπειρογνώμονες από τομείς όπως η γραφιστική, η επικοινωνία, οι νευροεπιστήμες και η ιστορία, ανέλαβε να αξιολογήσει το υλικό. Τα μέλη της επιτροπής ορίστηκαν από τις κεντρικές τράπεζες των χωρών της ζώνης του ευρώ και κατέληξαν, μετά από αξιολόγηση, σε δέκα σχεδιαστικές προτάσεις που τέθηκαν σε δημόσια κρίση. Στα υποψήφια σχέδια εμφανίζονται ιστορικές προσωπικότητες όπως η Μαρία Κιουρί, ο Λούντβιχ βαν Μπετόβεν, ο Λεονάρντο ντα Βίντσι, η Μαρία Κάλλας και ο Μιγκέλ Θερβάντες, φιγούρες που συνδέονται με τα γράμματα, τις τέχνες και τις επιστήμες της Ευρώπης.
Από τις γέφυρες στον πραγματικό πολιτισμό
Η πρώτη σειρά χαρτονομισμάτων, γνωστή ως «Εποχές και ρυθμοί», είχε επιλέξει έναν ουδέτερο εικαστικό κόσμο με παράθυρα, πύλες και γέφυρες από διαφορετικές αρχιτεκτονικές περιόδους, από την κλασική αρχαιότητα έως τον μοντερνισμό. Είκοσι και πλέον χρόνια αργότερα, η προσέγγιση αυτή θεωρείται πλέον ξεπερασμένη από τους υπεύθυνους της ΕΚΤ. Σύμφωνα με τα λεγόμενα της προέδρου της, Κριστίν Λαγκάρντ, η Ευρώπη επιδιώκει τώρα να προβάλει μια κοινή ταυτότητα, αναγνωρίζοντας ανοιχτά τα πραγματικά της σύμβολα, τη φύση, τον πολιτισμό και τους ανθρώπους της.
Ανάμεσα στις προτάσεις που κατατέθηκαν ξεχωρίζει και το «ελληνικό χρώμα» του διαγωνισμού. Η σχεδιάστρια Μυρσίνη Βαρδοπούλου κατέθεσε τη δική της πρόταση, υιοθετώντας το μοτίβο του «Ευρωπαϊκού Πολιτισμού» και αποτυπώνοντας ιστορικές φυσιογνωμίες των γραμμάτων, των τεχνών και των επιστημών της Ευρώπης. Η συμμετοχή αυτή δείχνει ότι ο διαγωνισμός δεν περιορίστηκε σε λίγες μεγάλες ευρωπαϊκές πρωτεύουσες, αλλά άνοιξε τη διαδικασία σε δημιουργούς από διαφορετικές χώρες της Ευρωζώνης.
Τι ακολουθεί για τα νέα χαρτονομίσματα ευρώ
Η ΕΚΤ έθεσε τα δέκα τελικά σχέδια σε δημόσια έρευνα, καλώντας τους πολίτες να εκφράσουν την προτίμησή τους ανάμεσα στα υποψήφια θέματα. Η διαβούλευση θα παραμείνει ανοιχτή έως τις 21 Σεπτεμβρίου 2026, ημερομηνία που θα σηματοδοτήσει και το κλείσιμο αυτής της φάσης του σχεδιασμού. Η γνώμη των πολιτών αναμένεται να ληφθεί υπόψη πριν από την οριστικοποίηση του σχεδίου που θα κυκλοφορήσει τελικά στα νέα χαρτονομίσματα του κοινού ευρωπαϊκού νομίσματος.
