Η Ευρωπαϊκή Ένωση ετοιμάζεται να φέρει για πρώτη φορά την τεχνητή νοημοσύνη στην κορυφή της πολιτικής της ατζέντας. Οι ηγέτες των 27 κρατών-μελών αναμένεται να αφιερώσουν ειδική συζήτηση στο ζήτημα μέχρι το τέλος της χρονιάς, σε μία από τις τελευταίες συνόδους κορυφής. Ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, ο Αντόνιο Κόστα, επεξεργάζεται ήδη το χρονοδιάγραμμα, καθώς η τεχνητή νοημοσύνη έχει μετατραπεί σε στρατηγικό ζήτημα ασφάλειας, ανταγωνιστικότητας και γεωπολιτικής ισχύος για την Ευρώπη.
Διαβάστε επίσης: Η Ναταλία Γερμανού καταγγέλλει βίντεο τεχνητής νοημοσύνης
Τρεις πιθανές ημερομηνίες στο τραπέζι
Σύμφωνα με ρεπορτάζ του Politico, ο Αντόνιο Κόστα σχεδιάζει να εντάξει το θέμα της τεχνητής νοημοσύνης σε μία από τις τρεις τελευταίες συνόδους κορυφής της Ευρωπαϊκής Ένωσης για φέτος. Οι πιθανές ημερομηνίες είναι η 15η Οκτωβρίου, η 13η Νοεμβρίου ή η 17η Δεκεμβρίου. Οι προετοιμασίες για τη συζήτηση έχουν ήδη ξεκινήσει, ωστόσο η τελική ατζέντα δεν έχει ακόμη οριστικοποιηθεί από τις Βρυξέλλες. Η επιλογή της κατάλληλης συνόδου θεωρείται κρίσιμη, καθώς θα καθορίσει και τον βαθμό βαρύτητας που θα δοθεί στο ζήτημα.
Η απόφαση έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία η τεχνητή νοημοσύνη έχει ξεπεράσει τα στενά όρια της ψηφιακής πολιτικής. Το ζήτημα συνδέεται πλέον άμεσα με την εθνική ασφάλεια, την οικονομική ισχύ και τη διεθνή επιρροή των κρατών-μελών. Για πολλά χρόνια, τα ψηφιακά θέματα εμφανίζονταν σπάνια στις συναντήσεις των ευρωπαίων ηγετών και συνήθως εντάσσονταν στην ευρύτερη συζήτηση για την ανταγωνιστικότητα, χωρίς να αποτελούν ξεχωριστό αντικείμενο συζήτησης.
Πίεση ευρωβουλευτών και εκατό ειδικών
Τους τελευταίους μήνες έχει ενταθεί η πίεση προς το ανώτατο πολιτικό όργανο της Ευρωπαϊκής Ένωσης να ασχοληθεί ουσιαστικά με την τεχνητή νοημοσύνη. Στα τέλη Ιουνίου, δεκάδες ευρωβουλευτές κάλεσαν τον Αντόνιο Κόστα να συγκαλέσει ειδική σύνοδο κορυφής αφιερωμένη αποκλειστικά στο θέμα, το συντομότερο δυνατό. Στην επιστολή τους, όπως αναφέρει το Politico, χαρακτήρισαν την τεχνητή νοημοσύνη ως «την πιο καθοριστική δομική μεταμόρφωση της εποχής μας», τονίζοντας ότι μέχρι σήμερα δεν έχει λάβει τον θεσμικό χώρο που της αναλογεί. Ζήτησαν επίσης μια συνολική προσέγγιση που να καλύπτει την καινοτομία, την ασφάλεια, την ηθική διάσταση, καθώς και τις κοινωνικές, περιβαλλοντικές και γεωπολιτικές συνέπειες της τεχνολογίας.
Την ίδια κατεύθυνση ενίσχυσε και έκθεση για το λεγόμενο frontier AI, την οποία υπέγραψαν περισσότεροι από 100 ειδικοί ύστερα από αίτημα της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Η έκθεση ζητούσε η τεχνητή νοημοσύνη υψηλού επιπέδου να αναδειχθεί σε προτεραιότητα στο ανώτατο πολιτικό επίπεδο. Οι ειδικοί επισήμαναν ότι η συνεχής προσοχή της ηγεσίας αποτελεί προϋπόθεση για να εφαρμοστούν οι υπόλοιπες συστάσεις τους. Η σύγκλιση αυτών των δύο πρωτοβουλιών, από ευρωβουλευτές και από την επιστημονική κοινότητα, αυξάνει την πίεση προς τις Βρυξέλλες για άμεση δράση.
Η γεωπολιτική διάσταση της τεχνητής νοημοσύνης
Το ρεπορτάζ του Politico τονίζει ότι η συζήτηση για την τεχνητή νοημοσύνη διεξάγεται τη στιγμή που οι Ηνωμένες Πολιτείες και η Κίνα ανταγωνίζονται σκληρά για την τεχνολογική υπεροχή. Η τεχνητή νοημοσύνη έχει εξελιχθεί σε πεδίο γεωπολιτικής αντιπαράθεσης, με τις κυβερνήσεις να προσπαθούν να εξασφαλίσουν πρόσβαση σε υποδομές, δεδομένα και τεχνογνωσία. Για την Ευρωπαϊκή Ένωση, η ειδική συζήτηση στο ανώτατο επίπεδο αποτελεί ευκαιρία να τοποθετηθεί ενεργά σε αυτόν τον ανταγωνισμό, αντί να παρακολουθεί απλώς τις εξελίξεις.
Η τελική επιλογή ημερομηνίας ανάμεσα στις 15 Οκτωβρίου, τις 13 Νοεμβρίου και τις 17 Δεκεμβρίου αναμένεται να καθορίσει και τον βαθμό προτεραιότητας που θα δοθεί στο θέμα. Οι Βρυξέλλες φαίνεται πάντως αποφασισμένες να μην αφήσουν την τεχνητή νοημοσύνη στο περιθώριο της ατζέντας, όπως συνέβαινε με τα ψηφιακά ζητήματα στο παρελθόν.
