Ο αγώνας κατά του AIDS βρίσκεται αντιμέτωπος με πρωτοφανή απειλή, καθώς οι διεθνείς χρηματοδοτήσεις μειώθηκαν κατά ένα πέμπτο μέσα σε έναν χρόνο. Η εξέλιξη ανακοινώθηκε στο άνοιγμα της 26ης διεθνούς διάσκεψης για το AIDS, που ξεκίνησε χθες Δευτέρα στο Ρίο ντε Ζανέιρο της Βραζιλίας. Ειδικοί και επικεφαλής διεθνών οργανισμών προειδοποίησαν ότι, παρά τις τεράστιες επιστημονικές προόδους των τελευταίων ετών, η πολιτική βούληση για τη συνέχιση της χρηματοδότησης έχει υποχωρήσει επικίνδυνα. Το αποτέλεσμα είναι ήδη ορατό, με τις μολύνσεις να αυξάνονται σε 21 χώρες.
Δραστικές περικοπές μετά την επιστροφή Τραμπ
Η κρίση στη χρηματοδότηση ξεκίνησε ενάμιση χρόνο πριν, όταν ο Ντόναλντ Τραμπ επέστρεψε στον Λευκό Οίκο τον Ιανουάριο του 2025 και προχώρησε σε δραστική μείωση του αμερικανικού προϋπολογισμού για τη διεθνή βοήθεια. Την κίνηση αυτή ακολούθησαν στη συνέχεια και ευρωπαϊκές κυβερνήσεις, μεταξύ αυτών η Γαλλία, η Γερμανία και η Βρετανία, οι οποίες περιόρισαν επίσης τα κονδύλια τους. Σύμφωνα με έκθεση της UNAIDS που δημοσιοποιήθηκε ενόψει της συνόδου, το 2025 οι παγκόσμιες χρηματοδοτήσεις για τον αγώνα κατά του HIV σε χώρες με χαμηλά και μεσαία εισοδήματα συρρικνώθηκαν κατά 18%.
Η ίδια έκθεση αποκαλύπτει ότι από το 2011 οι ευρωπαϊκές χρηματοδοτήσεις για τον ιό της ανοσολογικής ανεπάρκειας έχουν μειωθεί συνολικά κατά 58%. Αντίθετα, οι Ηνωμένες Πολιτείες είχαν αυξήσει σταδιακά το μερίδιό τους στην παγκόσμια χρηματοδότηση την ίδια περίοδο. Παρά τις πρόσφατες περικοπές της κυβέρνησης Τραμπ, οι ΗΠΑ εξακολουθούν να καλύπτουν το 74% των δημόσιων χρηματοδοτήσεων που διατίθενται διεθνώς για τον αγώνα κατά του HIV, γεγονός που καταδεικνύει πόσο κρίσιμος παραμένει ο αμερικανικός ρόλος για τις πιο ευάλωτες χώρες, πολλές από τις οποίες βρίσκονται στην υποσαχάρια Αφρική.
Προειδοποιήσεις από τους επικεφαλής οργανισμών
Η πρόεδρος της Διεθνούς Εταιρείας για το AIDS (IAS), Μπεατρίς Γκρινστάιν, χαρακτήρισε τη στιγμή κρίσιμη, τονίζοντας ότι ποτέ άλλοτε η χρηματοδότηση των δωρητών δεν είχε υποχωρήσει τόσο απότομα, με τους πιο ευάλωτους πληθυσμούς να πληρώνουν ήδη το τίμημα. Κατά την ίδια, η σύνοδος στο Ρίο ντε Ζανέιρο διεξάγεται σε συνθήκες «αληθινού κινδύνου» για τη συνέχιση της προσπάθειας κατά της νόσου.
Η διευθύντρια της UNAIDS, Γουίνι Μπιανίμα, ανέφερε ότι το εμπόδιο για το τέλος του AIDS δεν είναι πλέον επιστημονικό, αφού οι ερευνητές έχουν ήδη αναπτύξει φάρμακα πρόληψης με αποτελεσματικότητα αντίστοιχη εμβολίου. Το πρόβλημα, όπως επεσήμανε, είναι πλέον καθαρά πολιτικό και σχετίζεται με τις ανισότητες πρόσβασης, καθώς εκατομμύρια άνθρωποι εξακολουθούν να μην έχουν πρόσβαση στις νέες θεραπείες. Η Μπιανίμα προειδοποίησε ότι κάθε φορά που διακόπτεται η πρόληψη οι μολύνσεις αυξάνονται, ενώ κάθε διακοπή θεραπείας οδηγεί άμεσα σε απώλειες ανθρώπινων ζωών.
Οι αναπτυσσόμενες χώρες, που πλήττονται περισσότερο από τον ιό, βρίσκονται πλέον αντιμέτωπες με τη σοβαρότερη απειλή στη χρηματοδότηση των τελευταίων δεκαετιών. Η διάσκεψη στο Ρίο ντε Ζανέιρο αναδεικνύει την ανάγκη για άμεση πολιτική παρέμβαση, ώστε να μη χαθούν τα κεκτημένα της επιστήμης εξαιτίας της υποχώρησης της διεθνούς αλληλεγγύης.
