Η Ελληνική Πνευμονολογική Εταιρεία εξέδωσε αναλυτικές οδηγίες προστασίας για τους κατοίκους και τους εργαζόμενους σε περιοχές κοντά στα μέτωπα των πυρκαγιών, καθώς και για όλους όσοι εκτίθενται στον καπνό και τα αιωρούμενα σωματίδια. Οι συστάσεις αφορούν τόσο τις μετακινήσεις όσο και τη διαμονή σε κλειστούς χώρους, με ιδιαίτερη έμφαση στις ευάλωτες ομάδες του πληθυσμού. Στόχος της ανακοίνωσης είναι να ενημερώσει τον κόσμο για τις πιθανές συνέπειες της έκθεσης στον καπνό πυρκαγιών και τους τρόπους αποτελεσματικής προστασίας.
Ο καπνός πυρκαγιών και οι κανόνες μετακίνησης
Σύμφωνα με την ανακοίνωση της Ελληνικής Πνευμονολογικής Εταιρείας, όσοι βρίσκονται κοντά σε ενεργές εστίες φωτιάς οφείλουν να απομακρύνονται άμεσα από την περιοχή. Στις ομάδες αυξημένου κινδύνου περιλαμβάνονται οι άνθρωποι με σοβαρά υποκείμενα νοσήματα, οι ηλικιωμένοι, τα παιδιά και οι έγκυες, για τους οποίους συνιστάται πλήρης αποφυγή μετακινήσεων. Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται επίσης για τους ασθενείς με χρόνια αναπνευστικά ή καρδιαγγειακά νοσήματα, καθώς η έκθεσή τους στον καπνό μπορεί να επιδεινώσει σοβαρά την κατάστασή τους, ειδικά όταν δεν είναι εφικτή η χρήση μάσκας υψηλής αναπνευστικής προστασίας.
Για όσους παραμένουν σε περιοχές με επιβαρυμένη ατμόσφαιρα, η εταιρεία συνιστά παραμονή σε κλειστούς χώρους με κλειστά παράθυρα και πόρτες. Η χρήση κλιματισμού κρίνεται ωφέλιμη σε συνθήκες υψηλής θερμοκρασίας, εφόσον ο χώρος παραμένει προστατευμένος από τον εξωτερικό αέρα και ο κλιματισμός ανακυκλώνει τον αέρα του δωματίου. Σε αντίθετη περίπτωση, προτείνεται η δημιουργία ενός προστατευμένου και κλιματιζόμενου δωματίου εντός της οικίας, όπου οι κάτοικοι μπορούν να καταφεύγουν όταν η ποιότητα του αέρα επιδεινώνεται από τον καπνό πυρκαγιών.
Στο εσωτερικό των σπιτιών, οι ειδικοί συνιστούν αυστηρή αποφυγή του καπνίσματος, καθώς επιβαρύνει περαιτέρω την ποιότητα του εσωτερικού αέρα. Αποθαρρύνεται επίσης η χρήση κεριών για φωτισμό, το μαγείρεμα σε ανοιχτή εστία, η χρήση προϊόντων αεροζόλ, καθώς και η χρήση ηλεκτρικής σκούπας. Παράλληλα, συνιστάται η αποφυγή άθλησης και κάθε έντονης σωματικής καταπόνησης, καθώς η αυξημένη αναπνοή κατά τη διάρκεια της άσκησης μπορεί να οδηγήσει σε μεγαλύτερη εισπνοή καπνού και μικροσωματιδίων, ακόμη και σε υγιή άτομα χωρίς προηγούμενο ιστορικό αναπνευστικών προβλημάτων.
Ποια μάσκα προστατεύει από τον καπνό πυρκαγιών
Όταν η μετακίνηση κρίνεται απολύτως απαραίτητη, η Ελληνική Πνευμονολογική Εταιρεία τονίζει ότι πρέπει να γίνεται χρήση μάσκας υψηλής αναπνευστικής προστασίας, τύπου FFP2 ή FFP3, με καλή εφαρμογή στο πρόσωπο. Οι ειδικοί ξεκαθαρίζουν ότι οι απλές χειρουργικές ή υφασμάτινες μάσκες δεν προσφέρουν καμία προστασία από την εισπνοή καπνού ή στάχτης. Όποτε είναι δυνατόν, οι μετακινήσεις πρέπει να πραγματοποιούνται τις ώρες με χαμηλότερο θερμικό φορτίο, όπως το βράδυ, ώστε να περιορίζεται η ταυτόχρονη επιβάρυνση από τη ζέστη και τον καπνό.
Όσον αφορά τις επιπτώσεις στην υγεία, τα συχνότερα συμπτώματα από τη βραχυχρόνια έκθεση σε καπνό αφορούν το ανώτερο αναπνευστικό σύστημα και εκδηλώνονται με ρινίτιδα, ρινική συμφόρηση, ρινική καταρροή και αίσθημα ξηρότητας στο φάρυγγα. Μπορεί επίσης να εμφανιστεί ξηρός και ερεθιστικός βήχας, ανεξάρτητα από την ύπαρξη υποκείμενου νοσήματος. Για τους ασθενείς με άσθμα και ΧΑΠ, παθήσεις που επιδεινώνονται εύκολα από την περιβαλλοντική επιβάρυνση, η εταιρεία τονίζει την ανάγκη αυστηρής τήρησης της φαρμακευτικής αγωγής. Σε περίπτωση επιδείνωσης των συμπτωμάτων, συνιστάται άμεση επικοινωνία με τον θεράποντα πνευμονολόγο, προκειμένου να προσαρμοστεί κατάλληλα η αγωγή.
Η Ελληνική Πνευμονολογική Εταιρεία καλεί τους πολίτες, ιδίως τις ημέρες με ιδιαίτερη επιβάρυνση της ατμόσφαιρας λόγω καπνού πυρκαγιών, να παρακολουθούν τις επίσημες ανακοινώσεις για την ποιότητα του αέρα και να μην βασίζονται αποκλειστικά στην οσμή ή στην όρασή τους για να εκτιμήσουν τον κίνδυνο. Όπως αναφέρει η εταιρεία, στο διαδίκτυο λειτουργούν δυναμικοί χάρτες με δεδομένα ατμοσφαιρικής ρύπανσης, κυρίως για τα σωματίδια ΡΜ2.5, οι οποίοι ανανεώνονται σε πραγματικό χρόνο. Ενδεικτικά αναφέρονται η ιστοσελίδα του υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας και η ευρωπαϊκή πλατφόρμα μετρήσεων ποιότητας αέρα PurpleAir, εργαλεία που μπορούν να βοηθήσουν τους πολίτες να λαμβάνουν πιο ενημερωμένες αποφάσεις για τις μετακινήσεις τους.
