Η Ευρώπη βιώνει φέτος μία από τις πιο δύσκολες αντιπυρικές περιόδους των τελευταίων ετών, με τις πυρκαγιές στην Ευρώπη να κατακαίνε δάση, αγροτικές εκτάσεις και οικισμούς σε Γαλλία, Ισπανία, Ελλάδα, Πορτογαλία, Ιταλία και Αλβανία. Οι ειδικοί προειδοποιούν ότι οι ακραίες καιρικές συνθήκες σε συνδυασμό με την κλιματική αλλαγή διαμορφώνουν ένα νέο, πολύ πιο επικίνδυνο περιβάλλον για την εκδήλωση και την εξάπλωση των πυρκαγιών. Σε πολλές περιπτώσεις οι πυροσβέστες αναγκάζονται να επιχειρούν σε ακραία επικίνδυνες συνθήκες, με τις φλόγες να αλλάζουν συνεχώς πορεία και ένταση. Παράλληλα, η κρίση αυτή αρχίζει να απειλεί και τον ασφαλιστικό κλάδο σε ολόκληρη την ήπειρο.
Πύρινος όλεθρος από τη Γαλλία μέχρι τη Μαδρίτη
Στη Ζιρόνδη της νότιας Γαλλίας, ο διοικητής της πυροσβεστικής Ματιέ Ζομέν περιέγραψε τη μάχη με τις φλόγες ως πρωτόγνωρη, καθώς η πυρκαγιά άλλαζε συνεχώς κατεύθυνση και ένταση. Σε μία από τις επιχειρήσεις, το πλήρωμά του εγκλωβίστηκε μπροστά σε ένα τείχος φωτιάς. «Αυτός είναι πόλεμος απέναντι στις δασικές πυρκαγιές», δήλωσε χαρακτηριστικά, προσθέτοντας: «Είμαι πυροσβέστης εδώ και 26 χρόνια και δεν έχω ξαναδεί πυρκαγιές τέτοιου μεγέθους», όπως μεταδίδει το Bloomberg. Η φωτιά ξέσπασε στις 22 Ιουλίου, έκαψε περίπου 420 τετραγωνικά χιλιόμετρα, κατέστρεψε γύρω στα 200 σπίτια και οδήγησε στην εκκένωση περισσότερων από 220.000 ανθρώπων. Η ένταση του μετώπου ήταν τόσο μεγάλη, ώστε δημιούργησε το δικό του μικροκλίμα και επηρέασε ακόμη και τις τοπικές καιρικές συνθήκες, σύμφωνα με τους επιστήμονες.
Την ίδια περίοδο, δύο μεγάλες πυρκαγιές κοντά στη Μαδρίτη ενώθηκαν σε ένα ενιαίο μέτωπο, αναγκάζοντας δεκάδες χιλιάδες κατοίκους να εγκαταλείψουν τα σπίτια τους. Στο Ηνωμένο Βασίλειο, οι αρχές κήρυξαν κατάσταση μείζονος συμβάντος λόγω πυρκαγιάς κοντά στον πυρηνικό σταθμό Sizewell B. Στην Ισπανία, οι πυροσβέστες περιέγραψαν μια εξαιρετικά απρόβλεπτη φωτιά, με ανέμους που άλλαζαν κατεύθυνση ανάλογα με το υψόμετρο, φλόγες που έφταναν τα 40 έως 50 μέτρα και μέτωπο που προχωρούσε με ταχύτητα περίπου 5 χιλιομέτρων την ώρα. Παρατήρησαν μάλιστα φαινόμενα πυροσωρειτομελανιών, δηλαδή σύννεφα που δημιουργούνται από την ίδια τη φωτιά και μπορούν να ενισχύσουν ακόμη περισσότερο την εξάπλωσή της.
Οι επιστήμονες προειδοποιούν για την κλιματική αλλαγή
Οι ειδικοί εξηγούν ότι μια πυρκαγιά μπορεί να ξεκινήσει από μια μικρή εστία, όμως όταν συνδυαστούν ξηρή βλάστηση, υψηλές θερμοκρασίες και ισχυροί άνεμοι, μπορεί να εξελιχθεί σε ακραίο φαινόμενο. Όταν η φωτιά φτάσει στις κορυφές των δέντρων και δημιουργήσει το δικό της μικροκλίμα, οι δυνατότητες κατάσβεσης περιορίζονται σημαντικά. Ο επιστήμονας του Imperial College London, Θεόδωρος Κίπινγκ, εκτιμά ότι σε τέτοιες περιπτώσεις η βασική στρατηγική είναι να αποτραπεί η επέκταση προς τις κατοικημένες περιοχές, καθώς πολλές από τις κλασικές μεθόδους πυρόσβεσης δεν επαρκούν πλέον.
Οι επιστήμονες αποδίδουν την αυξανόμενη ένταση των πυρκαγιών στην κλιματική αλλαγή, αλλά και στον συνδυασμό υγρών χειμώνων, παρατεταμένης ξηρασίας, υψηλών θερμοκρασιών και εγκατάλειψης της υπαίθρου, που οδηγεί στη συσσώρευση καύσιμης ύλης. Ο ερευνητής του κλίματος Ραούλ Κορδέρο Καράσκο τονίζει ότι «δεν είναι θέμα χρημάτων, δεν είναι θέμα επενδύσεων, δεν είναι θέμα του πόσο ηρωικοί είναι οι πυροσβέστες». Η δήλωσή του αποτυπώνει τον προβληματισμό της επιστημονικής κοινότητας για το πόσο δύσκολο είναι πλέον να αντιμετωπιστούν πυρκαγιές τέτοιας κλίμακας με τα υπάρχοντα μέσα.
Οι πυρκαγιές στην Ευρώπη γεννούν εφιάλτη για τις ασφαλιστικές
Καθώς οι δασικές πυρκαγιές απειλούσαν τα προάστια του Μπορντό και της Μαδρίτης, η Ευρώπη βρέθηκε αντιμέτωπη με μια δυσάρεστη πραγματικότητα: ένας πλανήτης που θερμαίνεται με ταχύτατους ρυθμούς απειλεί να καταστήσει τμήματα της ηπείρου αδύνατο να ασφαλιστούν από τις ασφαλιστικές εταιρείες, σύμφωνα με δημοσίευμα του Politico. Οι πρωτοφανείς πυρκαγιές, που ανάγκασαν εκατοντάδες χιλιάδες ανθρώπους να εγκαταλείψουν τα σπίτια τους και απείλησαν πόλεις που μέχρι πρότινος θεωρούνταν απρόσβλητες, αναγκάζουν πλέον τους υπεύθυνους χάραξης πολιτικής να επανεξετάσουν τον τρόπο διαχείρισης του κινδύνου. Η απάντηση γίνεται όλο και πιο σκληρή: είτε οι κυβερνήσεις θα παρέμβουν για να προστατέψουν τους πολίτες από τα αυξημένα ασφάλιστρα επιβαρύνοντας τους δημόσιους προϋπολογισμούς, είτε οι πολίτες θα μείνουν χωρίς καμία προστασία όταν τα σπίτια τους καίγονται ή πλημμυρίζουν.
Ο αυξανόμενος κίνδυνος ώθησε την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα και την ευρωπαϊκή εποπτική αρχή ασφαλίσεων να καλέσουν τις Βρυξέλλες να αναλάβουν πιο ενεργό ρόλο, μέσω της δημιουργίας ενός ευρωπαϊκού μηχανισμού αντασφάλισης και ενός δημόσιου ταμείου για τη χρηματοδότηση των φυσικών καταστροφών. «Αυτό που συμβαίνει στην Ευρώπη αυτό το καλοκαίρι δεν είναι μοναδικό», δήλωσε η υποδιοικήτρια της Τράπεζας της Γαλλίας, Ανιές Μπενάσι-Κερέ, προσθέτοντας ότι «οι καύσωνες και οι δασικές πυρκαγιές αποτελούν μέρος της έντονης παγκόσμιας αύξησης των ακραίων καιρικών φαινομένων, η οποία επιφέρει σημαντικό οικονομικό κόστος στα νοικοκυριά, τις επιχειρήσεις και τις κυβερνήσεις». Ο Νικίλ ντα Βικτόρια Λόμπο, επικεφαλής του τομέα αντασφάλισης περιουσίας και ατυχημάτων της Swiss Re για τη Δυτική και Νότια Ευρώπη, τη Μέση Ανατολή και την Αφρική, χαρακτήρισε τις δασικές πυρκαγιές «τον ταχύτερα αυξανόμενο καιρικό κίνδυνο παγκοσμίως», σημειώνοντας πάντως ότι μέχρι στιγμής αντιπροσωπεύουν σχετικά μικρό ποσοστό των ασφαλισμένων ζημιών στην Ευρώπη.
Δισεκατομμύρια σε οικονομικές απώλειες
Τα ακραία καιρικά φαινόμενα επιβαρύνουν ήδη με τεράστιο κόστος τις ευρωπαϊκές κυβερνήσεις, οι οποίες βρίσκονται αντιμέτωπες με έντονες δημοσιονομικές πιέσεις. Σύμφωνα με στοιχεία του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Περιβάλλοντος, τα ακραία καιρικά φαινόμενα προκάλεσαν οικονομικές απώλειες άνω των 200 δισεκατομμυρίων ευρώ στην οικονομία της Ευρωπαϊκής Ένωσης κατά την περίοδο 2021-2024. Το ποσό αυτό αναδεικνύει το μέγεθος της πρόκλησης που αντιμετωπίζουν οι κυβερνήσεις και οι ασφαλιστικές εταιρείες, καθώς οι πυρκαγιές στην Ευρώπη αναμένεται να συνεχίσουν να αυξάνονται σε ένταση και συχνότητα τα επόμενα χρόνια.
