Η γιορτή σήμερα 2 Αυγούστου βρίσκει την Ορθόδοξη Εκκλησία να τιμά την Ανακομιδή του Ιερού Λειψάνου του Πρωτομάρτυρα Στεφάνου, του πρώτου ανθρώπου που έδωσε τη ζωή του για την πίστη στον Χριστό. Παράλληλα, η ημέρα είναι αφιερωμένη και σε άλλες σημαντικές μορφές της χριστιανικής παράδοσης, ενώ ονομαστική γιορτή έχουν όσοι φέρουν το όνομα Ιουστινιανός. Η σημερινή Κυριακή είναι επίσης γνωστή στο εορτολόγιο ως Κυριακή Θ΄ Ματθαίου, με το Ευαγγέλιο να αναφέρεται στο θαύμα του Χριστού που περπάτησε πάνω στα νερά.
Ποιοι Γιορτάζουν Σήμερα
Όσοι φέρουν το όνομα Ιουστινιανός γιορτάζουν σήμερα, τιμώντας τη μνήμη του Οσίου Ιουστινιανού Β΄, γνωστού και ως «ο νέος ο Ρινότμητος». Ο συγκεκριμένος άγιος βασίλευσε από το 685 μ.Χ. έως το 695 μ.Χ. και, σύμφωνα με την εκκλησιαστική παράδοση, τάφηκε στον ναό των Αγίων Αποστόλων. Το όνομά του παραμένει μέχρι σήμερα διαδεδομένο στην Ελλάδα, με πολλούς να γιορτάζουν στις 2 Αυγούστου σε ανάμνηση της μορφής του.

Πέρα από τον Ιουστινιανό, η Εκκλησία εντάσσει στο εορτολόγιο της ημέρας και άλλες μορφές, δίνοντας στη σημερινή Κυριακή ιδιαίτερο εκκλησιαστικό βάρος. Η κεντρική εορτή της ημέρας, ωστόσο, αφορά τον Απόστολο και Πρωτομάρτυρα Στέφανο, του οποίου η μνήμη τιμάται με ξεχωριστό τρόπο.
Η Εορτή της Ανακομιδής του Αγίου Στεφάνου
Ο Άγιος Στέφανος υπήρξε ένας από τους επτά πρώτους διακόνους της Εκκλησίας, οι οποίοι εξελέγησαν από τους Αποστόλους για να υπηρετούν τις ανάγκες της πρώτης χριστιανικής κοινότητας. Ξεχώρισε για την πίστη, τη σοφία και τη δύναμη του κηρύγματός του, οδηγώντας πολλούς ανθρώπους στον Χριστό μέσα από τη διδασκαλία και τα θαύματά του. Η δράση του προκάλεσε την έντονη αντίδραση των θρησκευτικών αρχών της εποχής, με αποτέλεσμα να οδηγηθεί ενώπιον του Ιουδαϊκού Συνεδρίου. Εκεί ομολόγησε με παρρησία την πίστη του και κατηγόρησε τους διώκτες του για την απόρριψη του Μεσσία, γεγονός που τον οδήγησε στον λιθοβολισμό και στο μαρτύριο.

Πριν αφήσει την τελευταία του πνοή, ο Στέφανος προσευχήθηκε για τους ίδιους τους διώκτες του, ακολουθώντας το παράδειγμα της συγχώρεσης που είχε διδάξει ο Χριστός. Η σημερινή εορτή δεν αναφέρεται στο μαρτύριό του, αλλά στην ανακομιδή των ιερών λειψάνων του, τα οποία βρέθηκαν, σύμφωνα με την παράδοση, τον 5ο αιώνα κοντά στα Ιεροσόλυμα. Η μεταφορά τους έγινε με μεγάλες τιμές και αποτέλεσε σημαντικό γεγονός για την τότε χριστιανική κοινότητα.
Οι Υπόλοιποι Τιμώμενοι Άγιοι της Ημέρας
Το εορτολόγιο της 2ας Αυγούστου περιλαμβάνει επίσης τη μνήμη του Αγίου Θεοδώρου του Νεομάρτυρα, ο οποίος καταγόταν από την περιοχή των Δαρδανελλίων και έζησε στα χρόνια της Οθωμανικής κυριαρχίας. Παρέμεινε ακλόνητος στην ορθόδοξη πίστη παρά τις πιέσεις που δέχθηκε να την αρνηθεί, ομολόγησε με θάρρος τον Χριστό και οδηγήθηκε στο μαρτύριο. Η μνήμη του συγκαταλέγεται ανάμεσα στις λαμπρές μορφές των Νεομαρτύρων, που κράτησαν ζωντανή την πίστη στα δύσκολα χρόνια της σκλαβιάς.
Παράλληλα, τιμάται και η Οσία Φωτεινή η Κυπρία, γνωστή στην Κύπρο και ως Αγία Φωτού, η οποία αφιερώθηκε από νεαρή ηλικία στον μοναχικό βίο. Έζησε με αυστηρή άσκηση, αδιάλειπτη προσευχή και μεγάλη αγάπη προς τον συνάνθρωπο, ενώ η παράδοση αναφέρει ότι αξιώθηκε από τον Θεό το χάρισμα της θαυματουργίας. Στο εορτολόγιο της ημέρας συμπεριλαμβάνεται ακόμη ο Άγιος Βασίλειος ο διά Χριστόν Σαλός.
Το Ευαγγέλιο της Κυριακής
Η σημερινή Κυριακή Θ΄ Ματθαίου είναι αφιερωμένη στο θαύμα του Χριστού που περπάτησε επάνω στα νερά της λίμνης. Σύμφωνα με το Ευαγγέλιο, καθώς οι μαθητές βρίσκονταν μέσα σε φουρτουνιασμένη θάλασσα, είδαν τον Χριστό να πλησιάζει βαδίζοντας πάνω στα κύματα. Ο Απόστολος Πέτρος ζήτησε τότε να πλησιάσει κι εκείνος, και όσο διατηρούσε ακλόνητη την πίστη του, περπατούσε πάνω στο νερό. Μόλις όμως κυριεύθηκε από τον φόβο, άρχισε να βυθίζεται, μέχρι που ο Χριστός τον άρπαξε από το χέρι και τον έσωσε. Το ευαγγελικό μήνυμα της ημέρας υπενθυμίζει στους πιστούς ότι η πίστη δεν καταργεί τις δυσκολίες της ζωής, αλλά δίνει τη δύναμη να τις αντιμετωπίζουν χωρίς να χάνουν την ελπίδα τους.




