Η κρίση στη Θέουτα κλιμακώθηκε δραματικά το τελευταίο διήμερο, με το ισπανικό υπουργείο Εσωτερικών να καταγράφει πλέον 72 νεκρούς από τις μαζικές διελεύσεις μεταναστών από το Μαρόκο. Η εισβολή ξεκίνησε την Πέμπτη στα δύο ισπανικά εδάφη της Βόρειας Αφρικής, τη Θέουτα και τη Μελίλια, με περισσότερους από 50.000 ανθρώπους να περνούν τα σύνορα από ξηρά και θάλασσα. Το περιστατικό προκάλεσε άμεσο συναγερμό στις Βρυξέλλες και έθεσε σε δοκιμασία τις σχέσεις Μαδρίτης και Ραμπάτ.
Διαβάστε επίσης: Το Μαρόκο ρίχνει την ευθύνη στην Ισπανία για τη Θέουτα
Η κρίση στη Θέουτα: Δεκάδες χιλιάδες πέρασαν σε ώρες
Σύμφωνα με τα πρώτα στοιχεία που έδωσε στη δημοσιότητα το μαροκινό υπουργείο Εσωτερικών, περίπου 40.000 άτομα συμμετείχαν στη μαζική διέλευση προς τη Θέουτα, ενώ άλλα 1.135 άτομα εμποδίστηκαν να περάσουν στη Μελίλια. Η ίδια ανακοίνωση έκανε λόγο για 11 νεκρούς, κυρίως από πνιγμό κατά τη διάρκεια της προσπάθειας διέλευσης, με τις μαροκινές αρχές να σημειώνουν ότι βρίσκονταν σε διαδικασία επαλήθευσης πρόσθετων αναφορών για θανάτους στην απέναντι πλευρά των συνόρων. Ωστόσο, ο απολογισμός επιδεινώθηκε τις επόμενες ημέρες, με τον συνολικό αριθμό των νεκρών να ανεβαίνει στους 72, αφού πέντε πτώματα εντοπίστηκαν κατά μήκος της ακτής της Θέουτα, σύμφωνα με αξιωματούχους.
Το μέγεθος του φαινομένου αποδείχθηκε πρωτόγνωρο για τα ισπανοαφρικανικά σύνορα. Περισσότεροι από 50.000 άνθρωποι κατάφεραν να περάσουν στη Θέουτα από την ξηρά και τη θάλασσα μέσα σε ελάχιστες ώρες, εκμεταλλευόμενοι ένα από τα δύο μοναδικά χερσαία σύνορα της Ευρωπαϊκής Ένωσης με την Αφρική. Οι ισπανικές αρχές κινητοποιήθηκαν άμεσα, με αποτέλεσμα περισσότεροι από 48.000 μετανάστες να επιστρέψουν στο Μαρόκο μέσα σε μόλις 48 ώρες. Η διαδικασία επαναπροώθησης συνεχίστηκε και κατά τη διάρκεια του Σαββατοκύριακου, όπως ανέφεραν οι ισπανικές αρχές.
Οι εξηγήσεις του Ραμπάτ και το ευρωπαϊκό πλαίσιο
Το υπουργείο Εσωτερικών του Μαρόκου τοποθετήθηκε δημόσια για πρώτη φορά μετά τα επεισόδια, αποδίδοντας τις μαζικές διελεύσεις σε τρεις παράγοντες: την παραπληροφόρηση που κυκλοφόρησε στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, τη δράση δικτύων εμπορίας ανθρώπων και την εσφαλμένη ερμηνεία μιας απόφασης της ισπανικής κυβέρνησης που απαγορεύει την άμεση επαναπροώθηση μεταναστών που συλλαμβάνονται στη θάλασσα. Παράλληλα, στο ευρωπαϊκό πεδίο 22 ηγέτες της Ευρωπαϊκής Ένωσης -μεταξύ αυτών και ο Έλληνας πρωθυπουργός- υπέγραψαν επιστολή προς την προεδρία του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, συνδέοντας το περιστατικό στη Θέουτα με τη μεταναστευτική πολιτική που ακολουθεί η Μαδρίτη.
Η κρίση στη Θέουτα ανέδειξε, ωστόσο, και έναν ακόμη πονοκέφαλο για τον Ισπανό πρωθυπουργό Πέδρο Σάντσεθ. Τον Ιανουάριο, η κυβέρνησή του είχε χορηγήσει γενική αμνηστία σε μεγάλο μέρος των παράνομων μεταναστών που ζούσαν στην Ισπανία, παραχωρώντας εργασιακά δικαιώματα σε εκατομμύρια ανθρώπους -μια απόφαση που προκάλεσε την αντίδραση περίπου του 60% των Ισπανών. Οι θύλακες της Θέουτα και της Μελίλια αποτελούν εδώ και δεκαετίες πηγή έντασης ανάμεσα στη Μαδρίτη και το Ραμπάτ, καθώς το Μαρόκο διεκδικεί τα εδάφη ως δικά του και έχει στο παρελθόν χρησιμοποιήσει τον έλεγχο των μεταναστευτικών ροών ως μοχλό πίεσης για παραχωρήσεις από την Ισπανία και την Ευρωπαϊκή Ένωση. Παράλληλα, η κυβέρνηση Σάντσεθ διατηρεί τεταμένες σχέσεις με την Ουάσιγκτον, έχοντας αρνηθεί πρόσβαση σε στρατιωτικές βάσεις της χώρας και υστερώντας στους στόχους αμυντικών δαπανών του ΝΑΤΟ.
Συνεχίζονται οι επαναπροωθήσεις
Η κρίση στη Θέουτα παραμένει σε εξέλιξη, καθώς οι ισπανικές αρχές συνέχισαν τις επαναπροωθήσεις μεταναστών προς το Μαρόκο και μετά το πέρας του Σαββατοκύριακου, με στόχο την αποκλιμάκωση της κατάστασης στα σύνορα. Παράλληλα, οι μαροκινές αρχές δήλωσαν ότι εξακολουθούν να επαληθεύουν αναφορές για επιπλέον θύματα στην πλευρά των συνόρων που βρίσκεται εκτός ισπανικού ελέγχου, γεγονός που αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο ο τελικός απολογισμός να αυξηθεί περαιτέρω.
