Το ισχυρότερο μελτέμι 15ετίας καταγράφηκε τις τελευταίες ημέρες του Ιουλίου 2026 σε περιοχές της Αττικής, της νότιας Κρήτης και της Εύβοιας, σύμφωνα με τα στοιχεία του δικτύου μετεωρολογικών σταθμών της μονάδας ΜΕΤΕΟ του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών. Οι θυελλώδεις άνεμοι, με ριπές που έφτασαν έως και τα 150 χιλιόμετρα την ώρα, ευνόησαν την ταχεία εξάπλωση των πύρινων μετώπων που έπληξαν τη χώρα την ίδια περίοδο. Οι μετρήσεις αφορούν επιλεγμένους σταθμούς με πολυετή λειτουργία, ώστε να είναι εφικτή η σύγκριση με τα προηγούμενα έτη. Το φαινόμενο διήρκεσε από τις 29 έως τις 31 Ιουλίου, με τους ανέμους να αρχίζουν να εξασθενούν από τη Δευτέρα 3 Αυγούστου.
Ρεκόρ ριπών ανέμου στο ισχυρότερο μελτέμι 15ετίας
Στον σταθμό του Φουρφουρά Αμαρίου, στο Ρέθυμνο, ο οποίος λειτουργεί από το 2010, καταγράφηκε στις 29 Ιουλίου μέγιστη ριπή 111 χλμ/ώρα, η μεγαλύτερη τιμή που έχει σημειωθεί ποτέ στον σταθμό κατά τους καλοκαιρινούς μήνες. Στον Πλακιά Αγίου Βασιλείου, επίσης στο Ρέθυμνο, με λειτουργία από το 2012, η μέγιστη ριπή έφτασε τα 114 χλμ/ώρα στις 30 Ιουλίου, καταρρίπτοντας το προηγούμενο καλοκαιρινό ρεκόρ της περιοχής. Στην Πεντέλη, στις εγκαταστάσεις του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών, ο σταθμός που λειτουργεί από το 2013 κατέγραψε ριπή 108 χλμ/ώρα στις 31 Ιουλίου, τη δεύτερη μεγαλύτερη καλοκαιρινή τιμή στην ιστορία του, με το ρεκόρ να παραμένει στα 113 χλμ/ώρα από τις 20 Ιουλίου 2022. Ένας δεύτερος σταθμός στην κορυφή της Πεντέλης σημείωσε ακόμη υψηλότερη τιμή, 150 χλμ/ώρα, χωρίς όμως να υπάρχουν συγκριτικά στοιχεία, καθώς λειτουργεί μόλις έναν χρόνο.
Στην Πάρνηθα, όπου ο σταθμός λειτουργεί από το 2010, η μέγιστη ριπή έφτασε τα 109 χλμ/ώρα στις 31 Ιουλίου, δεύτερη μεγαλύτερη καλοκαιρινή καταγραφή, με το ρεκόρ των 111 χλμ/ώρα να έχει σημειωθεί στις 8 Αυγούστου 2025 και στις 21 Ιουλίου 2024. Στην Παξιμάδα Καρύστου, με λειτουργία από το 2013, καταγράφηκε νέο ρεκόρ για τον σταθμό, με ριπή 150 χλμ/ώρα στις 31 Ιουλίου, η μεγαλύτερη καλοκαιρινή τιμή στην ιστορία του. Τα στοιχεία αυτά οδήγησαν την ερευνητική ομάδα του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών στο συμπέρασμα ότι πρόκειται πράγματι για ένα από τα ισχυρότερα επεισόδια μελτεμιών των τελευταίων 15 ετών.
Η κλιματική αλλαγή πίσω από τα ενισχυμένα μελτέμια
Σύμφωνα με την ανάλυση της ομάδας του διευθυντή Ερευνών του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών, Κώστα Λαγουβάρδου, η κλιματική αλλαγή έχει επιφέρει τις τελευταίες δεκαετίες σημαντικές μεταβολές στην ατμοσφαιρική κυκλοφορία της Ευρώπης, με επιπτώσεις και στην περιοχή της Ελλάδας. Παρατηρείται τάση ενίσχυσης της διαφοράς πίεσης ανάμεσα στα βόρεια και βορειοδυτικά Βαλκάνια και στις περιοχές του νοτιοανατολικού Αιγαίου και των Δωδεκανήσων. Το φαινόμενο αυτό ευνοεί την επικράτηση ισχυρών βόρειων και βορειοανατολικών ανέμων σε μια ζώνη που εκτείνεται από την Αλεξανδρούπολη, μέσω της κεντρικής και νότιας Εύβοιας και της Αττικοβοιωτίας, έως τη νότια και νοτιοδυτική Πελοπόννησο. Οι άνεμοι αυτοί έχουν μεγάλη διάρκεια, συχνά δεν εξασθενούν σημαντικά τη νύχτα και είναι θερμότεροι από το κλασικό μελτέμι, ενώ σε περιοχές με ανάγλυφο που τους διοχετεύει μπορούν να ενισχυθούν ακόμη περισσότερο.
Το ΜΕΤΕΟ επισημαίνει πως η ενίσχυση των ανέμων συνδυάζεται με την άνοδο της θερμοκρασίας, η οποία αυξάνει την εξάτμιση της υγρασίας από το έδαφος και δυσχεραίνει ακόμη περισσότερο την αντιμετώπιση των δασικών πυρκαγιών. Παράλληλα με τα ρεκόρ ανέμου, η Γενική Γραμματεία Πολιτικής Προστασίας του Υπουργείου Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας εξέδωσε τον Χάρτη Πρόβλεψης Κινδύνου Πυρκαγιάς, σύμφωνα με τον οποίο για σήμερα, Δευτέρα 3 Αυγούστου 2026, ισχύει πολύ υψηλός κίνδυνος πυρκαγιάς, δηλαδή κατηγορία κινδύνου 4, για την Περιφέρεια Αττικής και για τις Περιφερειακές Ενότητες Βοιωτίας και Εύβοιας στη Στερεά Ελλάδα. Οι αρμόδιες υπηρεσίες, οι Περιφέρειες και οι Δήμοι των περιοχών αυτών έχουν ενημερωθεί ώστε να βρίσκονται σε αυξημένη ετοιμότητα.
Τι ζητά η Πολιτική Προστασία από τους πολίτες
Η Γενική Γραμματεία Πολιτικής Προστασίας συνιστά στους πολίτες ιδιαίτερη προσοχή και τους καλεί να αποφεύγουν κάθε ενέργεια στην ύπαιθρο που θα μπορούσε να προκαλέσει πυρκαγιά από αμέλεια, όπως το κάψιμο ξερών χόρτων και κλαδιών, τη χρήση δισκοπρίονων και συσκευών συγκόλλησης, τη χρήση υπαίθριων ψησταριών, το κάπνισμα μελισσών ή τη ρίψη αναμμένων τσιγάρων. Υπενθυμίζεται παράλληλα ότι κατά τη διάρκεια της αντιπυρικής περιόδου απαγορεύεται η καύση αγρών. Σε περίπτωση που κάποιος αντιληφθεί πυρκαγιά, καλείται να ειδοποιήσει άμεσα την Πυροσβεστική Υπηρεσία στο τηλέφωνο 199. Οι θυελλώδεις άνεμοι που τροφοδότησαν το ισχυρότερο μελτέμι 15ετίας άρχισαν να εξασθενούν από τη Δευτέρα 3 Αυγούστου, γεγονός που αναμένεται να διευκολύνει σταδιακά το έργο των πυροσβεστικών δυνάμεων στην κατάσβεση των πυρκαγιών που έχουν εκδηλωθεί στη χώρα.
