Ο πρόεδρος του αυτόνομου Ιρακινού Κουρδιστάν, Νετσερβάν Μπαρζανί, συναντήθηκε τη Δευτέρα (03/08) στη Δαμασκό με τον ηγέτη της Συρίας, Άχμαντ αλ Σάρα, στο πλαίσιο συνομιλιών για την ενσωμάτωση των Κούρδων στην κεντρική εξουσία. Πρόκειται για την πρώτη επίσκεψη του Μπαρζανί στη συριακή πρωτεύουσα μετά την ανατροπή του Μπασάρ αλ Άσαντ, στα τέλη του 2024. Η συνάντηση έρχεται μήνες μετά την υπογραφή της κρίσιμης συμφωνίας για την ενσωμάτωση των Κούρδων, η εφαρμογή της οποίας καθυστερεί σημαντικά.
Η επίσκεψη και το ιστορικό της συμφωνίας
Η επίσκεψη του Μπαρζανί στη Δαμασκό συνδέεται άμεσα με τη συμφωνία της 29ης Ιανουαρίου, που υπογράφηκε έπειτα από ένοπλες συγκρούσεις ανάμεσα στις κυβερνητικές δυνάμεις της Δαμασκού και τους Κούρδους. Ο Κούρδος ηγέτης είχε συμβάλει στην επίτευξη εκείνης της συμφωνίας υπό την αιγίδα των ΗΠΑ, όταν είχε συναντηθεί στο Αρμπίλ, την πρωτεύουσα του Ιρακινού Κουρδιστάν, με τον διοικητή των Συριακών Δημοκρατικών Δυνάμεων (SDF), τον Μαζλούμ Άμπντι. Το SDF είναι ο αραβοκουρδικός συνασπισμός που πολέμησε τόσο το Ισλαμικό Κράτος όσο και το καθεστώς του Άσαντ. Σύμφωνα με επίσημη συριακή πηγή που μίλησε στο Γαλλικό Πρακτορείο, στόχος της επίσκεψης ήταν να δοθεί ώθηση στη συμφωνία και στα μέτρα ενσωμάτωσης του SDF στους κόλπους της κυβέρνησης. Μια διπλωματική πηγή δεν απέκλεισε μάλιστα το ενδεχόμενο ο Μπαρζανί να συναντηθεί και με τον ίδιο τον Μαζλούμ Άμπντι.
Σύμφωνα με το γραφείο του Σύρου προέδρου, η συζήτηση μεταξύ των δύο ανδρών επικεντρώθηκε στην ενίσχυση της συνεργασίας, ιδίως στον οικονομικό τομέα, με στόχο να διατηρηθούν η ασφάλεια και η σταθερότητα στη Συρία, μια χώρα που έχει πληγεί από χρόνια εμφυλίου πολέμου. Ο Άχμαντ αλ Σάρα, ο οποίος ηγείται της Συρίας μετά την ανατροπή του καθεστώτος Άσαντ από συνασπισμό ισλαμιστών τον Δεκέμβριο του 2024, επιδιώκει να σταθεροποιήσει και να επανενώσει τη χώρα. Ο Μπαρζανί, με ανακοίνωση που εξέδωσε το γραφείο του μετά το πέρας της συνάντησης, τόνισε ότι εξέφρασε στον Σύρο ηγέτη την υποστήριξή του σε μια σταθερή και ενιαία Συρία, όπου θα διαφυλάσσονται τα δικαιώματα όλων των εθνικών και θρησκευτικών συνιστωσών της χώρας. Στη συνάντηση συζητήθηκε επιπλέον ο ρόλος της Συρίας στην ενίσχυση της ειρήνης και της σταθερότητας σε ολόκληρη την περιοχή.
Η καθυστέρηση στην ενσωμάτωση των Κούρδων
Στην κορύφωση του εμφυλίου πολέμου, που κράτησε από το 2011 έως το 2024, οι Κούρδοι της Συρίας, με την υποστήριξη δυτικών χωρών, είχαν θέσει υπό τον έλεγχό τους μεγάλα τμήματα της βόρειας και της βορειοανατολικής Συρίας, αποτελώντας την αιχμή του δόρατος στη μάχη κατά των τζιχαντιστών του Ισλαμικού Κράτους. Μετά την ανατροπή του Άσαντ, οι νέες αρχές της Δαμασκού επιδίωξαν να σταθεροποιήσουν και να επανενώσουν τη Συρία, με αποτέλεσμα, έναν χρόνο αργότερα, οι Κούρδοι να αναγκαστούν, υπό τη στρατιωτική πίεση της κεντρικής κυβέρνησης, να αποσυρθούν από πολλά εδάφη στο βόρειο τμήμα της χώρας. Το αεροδρόμιο του Καμισλί, το μοναδικό στη βορειοανατολική Συρία, το οποίο είχαν καταλάβει οι Κούρδοι μετά την πτώση του Άσαντ, πέρασε πλέον στον έλεγχο της κεντρικής κυβέρνησης. Παράλληλα, οι Κούρδοι παρέδωσαν στο κράτος τα πετρελαϊκά κοιτάσματα που αποτελούσαν τη βασική πηγή χρηματοδότησης της αυτόνομης διοίκησής τους.
Ωστόσο, οι διαφωνίες ανάμεσα στις δύο πλευρές είχαν ως αποτέλεσμα να καθυστερήσει η πλήρης ενσωμάτωση των κουρδικών δυνάμεων στον συριακό στρατό, κάτι που εξηγεί και τον λόγο της χθεσινής επίσκεψης του Μπαρζανί στη Δαμασκό. Ο ίδιος είχε χαιρετίσει, τον περασμένο Ιανουάριο, την υπογραφή της συμφωνίας, εκτιμώντας τότε ότι θα προστατεύονταν τα δικαιώματα των Κούρδων στο μελλοντικό Σύνταγμα που πρόκειται να συνταχθεί από το νέο κοινοβούλιο της Συρίας. Η νέα συνάντηση στη Δαμασκό δείχνει ότι το ζήτημα της ενσωμάτωσης των Κούρδων παραμένει ανοιχτό, με τις Ηνωμένες Πολιτείες, που στήριξαν την αρχική συμφωνία, να παρακολουθούν στενά τις εξελίξεις. Η σταθερότητα στη βορειοανατολική Συρία θεωρείται κρίσιμη τόσο για τη Δαμασκό όσο και για την ασφάλεια της ευρύτερης περιοχής, καθώς πρόκειται για μια περιοχή ευαίσθητη μετά από χρόνια πολέμου και βίας.
