Αύριο Τετάρτη, 16 Σεπτεμβρίου, η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν θα εκφωνήσει ενώπιον του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου την έκτη κατά σειρά ομιλία της για την Κατάσταση της Ένωσης. Η Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής αναμένεται να παρουσιάσει το όραμά της για μια πιο αυτόνομη Ευρώπη, μέσα σε ένα διεθνές σκηνικό που παραμένει ρευστό λόγω γεωπολιτικών αναταράξεων και ακραίων κλιματικών φαινομένων. Σύμφωνα με δημοσίευμα του Politico, το οποίο επικαλείται συνομιλίες με περισσότερους από δώδεκα Ευρωπαίους αξιωματούχους που μίλησαν υπό καθεστώς ανωνυμίας, η ατζέντα της Φον ντερ Λάιεν θα κινηθεί γύρω από επτά βασικούς άξονες, με το κείμενο της ομιλίας να παραμένει ανοιχτό σε αλλαγές μέχρι την τελευταία στιγμή.
Επτά άξονες στην ατζέντα της Κατάστασης της Ένωσης
Στο επίκεντρο της φετινής ομιλίας για την Κατάσταση της Ένωσης βρίσκονται, μεταξύ άλλων, η προστασία από την κλιματική αλλαγή, η προσπάθεια κάλυψης του τεχνολογικού χάσματος με τις ΗΠΑ και την Κίνα στον τομέα της Τεχνητής Νοημοσύνης, η ενίσχυση της ευρωπαϊκής αμυντικής βιομηχανίας και η μεταρρύθμιση των κανόνων μετανάστευσης και ασύλου. Η Φον ντερ Λάιεν καλείται να συνθέσει έναν ενιαίο στρατηγικό σχεδιασμό για την Ευρωπαϊκή Ένωση, σε μια περίοδο κατά την οποία η Ένωση επιχειρεί να αποκτήσει μεγαλύτερη αυτονομία απέναντι σε εξωτερικές πιέσεις.
Το ζήτημα της Τεχνητής Νοημοσύνης και των επιπτώσεών της στην αγορά εργασίας αποτέλεσε το κεντρικό θέμα συζήτησης σε συνάντηση στελεχών της Κομισιόν στο Τερβούρεν, νωρίτερα αυτόν τον μήνα. Στη συνάντηση παρέστη ο ειδικός σύμβουλος της Επιτροπής για τις βιομηχανικές εφαρμογές της Τεχνητής Νοημοσύνης, Τζιμ Χάγκεμαν Σνάμπε, πρόεδρος της Siemens. Παράλληλα, σε παρασκηνιακή συζήτηση μεταξύ των επικεφαλής των Γραφείων των Επιτρόπων και του στενού συνεργάτη της Φον ντερ Λάιεν, Μπιόρν Σάιμπερτ, αναλύθηκε εκτενώς ο τρόπος με τον οποίο θα παρουσιαστούν οι επιπτώσεις της Τεχνητής Νοημοσύνης στην απασχόληση. Όπως αποκάλυψε στο Politico αξιωματούχος με γνώση των κλειστών συνομιλιών, η ομάδα της Προέδρου ζήτησε από τις αρμόδιες υπηρεσίες επικαιροποιημένα στατιστικά στοιχεία σχετικά με τον αριθμό των θέσεων εργασίας που αναμένεται να χαθούν, αλλά και εκείνων που θα δημιουργηθούν καθώς διευρύνεται η χρήση της Τεχνητής Νοημοσύνης.
Το βαθύ καθάρισμα της γραφειοκρατίας και η κλιματική προσαρμογή
Δύο χρόνια μετά την εμβληματική έκθεση του πρώην πρωθυπουργού της Ιταλίας, Μάριο Ντράγκι, για την ανάκτηση της ευρωπαϊκής ανταγωνιστικότητας, η Φον ντερ Λάιεν αναμένεται να κάνει απολογισμό των προσπαθειών αντιμετώπισης της οικονομικής στασιμότητας μέσω της απογραφειοκρατικοποίησης. Σύμφωνα με ανώτερο Ευρωπαίο αξιωματούχο που μίλησε στο Politico, η Πρόεδρος της Κομισιόν θα αναφερθεί σε ένα «βαθύ καθάρισμα» του ρυθμιστικού πλαισίου της Ένωσης και στην αρχή της «απλότητας στον σχεδιασμό». Ο ίδιος αξιωματούχος σχολίασε χαρακτηριστικά ότι η Επιτροπή «πρέπει να δώσει αποτελέσματα», υπονοώντας την πίεση που δέχεται η ηγεσία της Κομισιόν να μετουσιώσει τις εξαγγελίες σε πράξη. Ωστόσο, το ζήτημα της ανταγωνιστικότητας δεν αναμένεται να αποτελέσει το κύριο θέμα της φετινής ομιλίας για την Κατάσταση της Ένωσης.
Παράλληλα, μετά από ένα ιδιαίτερα θερμό καλοκαίρι, με εκτεταμένες πυρκαγιές σε δασικές εκτάσεις και ποτάμια που στέρεψαν σε αρκετά κράτη-μέλη, η κλιματική προσαρμογή αναμένεται να βρεθεί ψηλά στην ατζέντα της Φον ντερ Λάιεν. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή επεξεργάζεται ήδη ένα ειδικό πακέτο μέτρων, το οποίο αναμένεται να παρουσιαστεί στα τέλη Οκτωβρίου. Το πακέτο αυτό θα περιλαμβάνει κοινά σενάρια για τις μελλοντικές κλιματικές συνθήκες που καλούνται να αντιμετωπίσουν τα κράτη-μέλη, καθώς και τακτικές αξιολογήσεις κινδύνου σε ευρωπαϊκό επίπεδο.
Τι ακολουθεί μετά την ομιλία
Η ομιλία της Φον ντερ Λάιεν για την Κατάσταση της Ένωσης θεωρείται παραδοσιακά η πλέον σημαντική πολιτική στιγμή της χρονιάς για την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, καθώς σκιαγραφεί τις προτεραιότητες που θα καθορίσουν το νομοθετικό έργο των επόμενων μηνών. Το πακέτο μέτρων για την κλιματική προσαρμογή που αναμένεται στα τέλη Οκτωβρίου θα αποτελέσει το πρώτο ουσιαστικό τεστ για το κατά πόσο οι εξαγγελίες της αυριανής ομιλίας θα μετουσιωθούν σε συγκεκριμένη πολιτική. Μέχρι τότε, το κείμενο της ομιλίας αναμένεται να υποστεί ακόμη αλλαγές, καθώς οι συνεργάτες της Προέδρου συνεχίζουν να επεξεργάζονται τις τελικές διατυπώσεις ενόψει της εμφάνισής της ενώπιον της Ολομέλειας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου.
