Η γαλλική εταιρεία Meridiam εισήλθε επίσημα ως πλειοψηφικός μέτοχος στην εταιρεία Great Sea Interconnector (GSI), το καλώδιο ηλεκτρικής διασύνδεσης μεταξύ Ελλάδας και Κύπρου. Η συμφωνία υπογράφηκε χθες στο Μέγαρο Μαξίμου, παρουσία του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη, ενώ την ανακοίνωση έκανε ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρος Παπασταύρου. Η κίνηση αφορά ένα από τα μεγαλύτερα ενεργειακά έργα της περιοχής, με στόχο την επιτάχυνση της υλοποίησης του Great Sea Interconnector μετά από καθυστερήσεις του προηγούμενου διαστήματος.
Διαβάστε επίσης: Ο Σενγκέλια αποχωρεί από τη Μπαρτσελόνα για την Ντουμπάι
Η συμφωνία για το Great Sea Interconnector
Σύμφωνα με τον κ. Παπασταύρου, ο ΑΔΜΗΕ ενώνει δυνάμεις με τον γαλλικό επενδυτικό όμιλο, ο οποίος έχει ήδη υλοποιήσει αντίστοιχο έργο υποθαλάσσιας ηλεκτρικής διασύνδεσης μεταξύ Ηνωμένου Βασιλείου και Γερμανίας, προϋπολογισμού 2,8 δισεκατομμυρίων ευρώ και αντίστοιχης τεχνικής δυσκολίας. Ο υπουργός χαρακτήρισε το έργο δύσκολο, με τεχνικές, γεωπολιτικές και οικονομικές προκλήσεις, τονίζοντας πως η είσοδος της Meridiam δημιουργεί μια νέα δυναμική που διευκολύνει την αντιμετώπισή τους. Παράλληλα με τη συμφωνία, κλείστηκε και συνεννόηση με την κατασκευάστρια εταιρεία του καλωδίου, τη Nexans, η οποία διατηρεί τη θέση του έργου στη γραμμή παραγωγής της για την επόμενη διετία, χώρο που διαφορετικά θα αποδιδόταν σε άλλους πελάτες. Η Nexans έχει ήδη κατασκευάσει τμήμα από τα συνολικά 900 χιλιόμετρα καλωδίου και αναμένει την εκταμίευση κονδυλίων για να συνεχίσει το υπόλοιπο έργο.
Ο κ. Παπασταύρου ανέφερε ότι στόχος είναι να τερματιστεί η ενεργειακή απομόνωση της Κύπρου, ενισχύοντας παράλληλα την ενεργειακή ασφάλεια σε ολόκληρη την Ανατολική Μεσόγειο. Πρόσθεσε ότι τις επόμενες ημέρες ολοκληρώνεται η μελέτη κόστους-οφέλους για το τμήμα του έργου που αφορά τη σύνδεση Κύπρου με το Ισραήλ, η οποία θα υποβληθεί στις ρυθμιστικές αρχές των δύο χωρών. «Οι ηλεκτρικές διασυνδέσεις είναι απαραίτητες για την ενεργειακή ασφάλεια της Ευρώπης, και κυρίως της Ανατολικής Μεσογείου», ανέφερε χαρακτηριστικά ο υπουργός, εξηγώντας ότι η κυβέρνηση προχωρά με αποφασιστικά βήματα ώστε να ολοκληρωθεί η ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας, Κύπρου και Ισραήλ.
Γεωπολιτικές διαστάσεις της συμφωνίας
Η χρονική στιγμή της συμφωνίας συνδέεται στενά με τις εξελίξεις στην περιοχή. Η Άγκυρα αναμένεται σύντομα να περάσει νέα νομοθεσία για τη λεγόμενη «Γαλάζια Πατρίδα», με την οποία επιχειρεί να κωδικοποιήσει τις διεκδικήσεις της σε Αιγαίο και Ανατολική Μεσόγειο. Η είσοδος της Meridiam στο έργο ερμηνεύεται ως προληπτική κίνηση πίεσης προς την τουρκική πλευρά, καθώς πλέον εμπλέκεται ενεργά γαλλικό κεφάλαιο, με την ανοιχτή στήριξη του προέδρου Εμανουέλ Μακρόν. Η προσοχή στρέφεται πλέον στη συνέχιση των ερευνών βυθού στα ανοικτά της Κάσου, οι οποίες είχαν διακοπεί την αντίστοιχη περίοδο του 2024 λόγω τουρκικών αντιδράσεων.
Για να ξαναρχίσουν οι έρευνες, θα χρειαστεί η έκδοση σχετικής NAVTEX, ώστε τα ερευνητικά πλοία να μπορέσουν να επιχειρήσουν, πιθανότατα υπό τη συνοδεία πολεμικών πλοίων. Παρά τις πιέσεις κομμάτων της αντιπολίτευσης για συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα, η κυβέρνηση δεν φαίνεται διατεθειμένη να ανακοινώσει εκ των προτέρων την ημερομηνία έκδοσης της NAVTEX. Ερωτηθείς για τη στάση της Τουρκίας, ο κ. Παπασταύρου δήλωσε: «Η ιστορία έχει δείξει ότι εμείς θα προστατεύσουμε τον εαυτό μας και πρέπει καταρχήν να στηριζόμαστε στις δικές μας δυνάμεις», προσθέτοντας ότι «η άσκηση των κυριαρχικών δικαιωμάτων στο πεδίο δεν συναρτάται με τις αντιδράσεις κανενός» και ότι η ελληνική πολιτική βασίζεται πάντα στο διεθνές δίκαιο και στο δίκαιο της θάλασσας.
Η ένταση στην περιοχή έχει αυξηθεί το τελευταίο διάστημα, καθώς η Τουρκία ζήτησε πρόσφατα να μην πραγματοποιούνται έρευνες από ελληνικής πλευράς στο μισό του Αιγαίου, αίτημα που θεωρήθηκε πρωτοφανής κλιμάκωση. Παράλληλα καταγράφηκαν νέες παραβιάσεις του ελληνικού εναέριου χώρου. Ο υπουργός Παπασταύρου τόνισε πάντως ότι το GSI δεν αποτελεί ζήτημα μόνο Ελλάδας, Κύπρου και Τουρκίας, αλλά ευρωπαϊκό θέμα, καθώς η συμμετοχή της Meridiam διευρύνει τη βάση των εμπλεκόμενων χωρών και αναδεικνύει τους στενούς δεσμούς Ελλάδας και Γαλλίας.
Τι ακολουθεί για το GSI
Το επόμενο διάστημα αναμένεται να ολοκληρωθεί η μελέτη κόστους-οφέλους για το σκέλος Κύπρου-Ισραήλ, η οποία θα κατατεθεί στις αρμόδιες ρυθμιστικές αρχές των δύο χωρών. Παράλληλα, όλα τα βλέμματα στρέφονται στην έκδοση της NAVTEX που θα επιτρέψει την επανέναρξη των ερευνών βυθού στα ανοικτά της Κάσου, διαδικασία που θα κρίνει σε μεγάλο βαθμό την πορεία του Great Sea Interconnector τους επόμενους μήνες.
