Η αποσύνδεση από τη δουλειά στις διακοπές αποδεικνύεται πολύ πιο δύσκολη απ’ όσο περιμένουν οι περισσότεροι εργαζόμενοι, καθώς η σύγχρονη τεχνολογία τους κρατά μόνιμα συνδεδεμένους με τις επαγγελματικές τους υποχρεώσεις. Η πολυαναμενόμενη περίοδος των διακοπών έχει φτάσει για εκατομμύρια εργαζόμενους, φέρνοντας μαζί της την ελπίδα για ξεκούραση και ανανέωση μετά από μήνες συνεχούς προσπάθειας. Ωστόσο, οι ομαδικές συνομιλίες, τα ηλεκτρονικά μηνύματα και οι ειδοποιήσεις στο κινητό συνεχίζουν να ακολουθούν τους εργαζόμενους ακόμη και μακριά από το γραφείο. Ειδικοί προειδοποιούν ότι η μόνιμη πνευματική ετοιμότητα που επιβάλλει ο σύγχρονος τρόπος εργασίας έχει σοβαρές συνέπειες για τη σωματική και την ψυχική υγεία.
Διαβάστε επίσης: Οι Τούρκοι κατακλύζουν τα ελληνικά νησιά για διακοπές
Η μόνιμη σύνδεση με τη δουλειά
Ο σύγχρονος τρόπος εργασίας έχει δημιουργήσει μια κατάσταση μόνιμης διαθεσιμότητας για εκατομμύρια εργαζομένους. Τα ηλεκτρονικά μηνύματα, οι εφαρμογές άμεσης επικοινωνίας, οι ομαδικές συνομιλίες και τα κοινωνικά δίκτυα κρατούν τους ανθρώπους διαρκώς συνδεδεμένους με τις επαγγελματικές τους υποχρεώσεις, ακόμη κι όταν βρίσκονται χιλιόμετρα μακριά από το γραφείο τους. Μια απλή ειδοποίηση στο κινητό ή ένα μήνυμα στον υπολογιστή αρκεί για να επαναφέρει το μυαλό στη δουλειά, ακόμη και μέσα στις πιο χαλαρωτικές στιγμές των διακοπών. Έτσι, η πραγματική αποσύνδεση από τη δουλειά μοιάζει σχεδόν ακατόρθωτη για όσους δεν καταφέρνουν να θέσουν σαφή όρια ανάμεσα στον προσωπικό και τον επαγγελματικό τους χρόνο.
Η συνεχής αυτή πνευματική ετοιμότητα δεν είναι αθώα συνήθεια. Η τεχνολογική υπερσύνδεση δεν αυξάνει μόνο το εργασιακό άγχος, αλλά συνδέεται και με μεγαλύτερη συναισθηματική εξάντληση, τόσο στον επαγγελματικό όσο και στον προσωπικό τομέα. Οι εργαζόμενοι που παραμένουν «σε επιφυλακή» ακόμη και κατά τη διάρκεια των διακοπών τους στερούνται, ουσιαστικά, τη δυνατότητα πραγματικής ξεκούρασης.
Τι δείχνει η έρευνα για τις διακοπές και την υγεία
Οι περίοδοι άδειας δεν αποτελούν απλώς μια ευχάριστη παύση από την εργασία. Μαζί με τα καθημερινά και τα εβδομαδιαία διαλείμματα ανάμεσα στις βάρδιες, οι διακοπές έχουν σχεδιαστεί ως ένα από τα σημαντικότερα εργαλεία αποκατάστασης της σωματικής και της ψυχικής υγείας. Πλήθος ερευνών δείχνει ότι η απομάκρυνση από την εργασία βελτιώνει την ευεξία, μειώνει την επαγγελματική εξουθένωση και βοηθά τον οργανισμό να ανακάμψει, όπως αναφέρει ο Φρανσίσκο Ντίαζ Μπρετόνες, καθηγητής Εργασιακής Ψυχολογίας, σε άρθρο του στο The Conversation. Ο ελεύθερος χρόνος συμβάλλει στη μείωση του άγχους, στη βελτίωση της ποιότητας του ύπνου και στον περιορισμό του κινδύνου εμφάνισης χρόνιων προβλημάτων υγείας.
Το ζήτημα δεν αφορά μόνο την άνεση ή την καλύτερη διάθεση. Οι συνέπειες της υπερβολικής εργασιακής πίεσης μπορεί να είναι εξαιρετικά σοβαρές. Σύμφωνα με εκτιμήσεις της Διεθνούς Οργάνωσης Εργασίας, εκατοντάδες χιλιάδες άνθρωποι παγκοσμίως χάνουν κάθε χρόνο τη ζωή τους εξαιτίας προβλημάτων υγείας που σχετίζονται με ψυχοκοινωνικούς κινδύνους στην εργασία, όπως οι υπερβολικές ώρες απασχόλησης, οι υψηλές απαιτήσεις και ο κακός σχεδιασμός των εργασιακών ωραρίων.
Γιατί δυσκολευόμαστε να αφήσουμε τη δουλειά πίσω
Η απλή αλλαγή περιβάλλοντος δεν αρκεί πάντα για να αποσυνδεθεί πραγματικά το μυαλό από τη δουλειά. Ακόμη και σε έναν παραλιακό προορισμό ή σε ένα ήσυχο χωριό μακριά από την πόλη, η σκέψη επιστρέφει εύκολα στις επαγγελματικές υποχρεώσεις όταν δεν έχουν τεθεί σαφή όρια στη χρήση του κινητού και του υπολογιστή. Η αποσύνδεση από τη δουλειά απαιτεί, όπως προκύπτει, κάτι παραπάνω από αλλαγή τοπίου· απαιτεί συνειδητή προσπάθεια περιορισμού της ψηφιακής επικοινωνίας κατά τη διάρκεια των διακοπών, ώστε το σώμα και το μυαλό να έχουν πραγματικά τον χρόνο που χρειάζονται για να αναρρώσουν.
