Τεράστιες ποσότητες φαρμάκων που δεν χρησιμοποιήθηκαν ποτέ κατέληξαν στα σκουπίδια στην Αγγλία μέσα σε μόλις έναν χρόνο, σε μια ποσότητα που θα μπορούσε να γεμίσει 75 πισίνες κολύμβησης. Η αποκάλυψη προέρχεται από την Εθνική Φαρμακευτική Ένωση, η οποία κατέγραψε το φαινόμενο για το διάστημα 2024-25. Η σπατάλη φαρμάκων δεν αφορά μόνο οικονομική ζημιά για το Εθνικό Σύστημα Υγείας, αλλά συνδέεται και με σοβαρούς κινδύνους για τη δημόσια υγεία. Το ζήτημα έχει πλέον προκαλέσει έντονο προβληματισμό στη Βρετανία.
Το μέγεθος της σπατάλης φαρμάκων στο NHS
Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε η Εθνική Φαρμακευτική Ένωση, περίπου 3.400 τόνοι μερικώς χρησιμοποιημένων φαρμάκων απορρίφθηκαν στην Αγγλία μέσα στο 2024-25. Η ένωση, γνωστή διεθνώς ως NPA, βασίστηκε σε στοιχεία που συνέλεξε από τοπικούς οργανισμούς υγείας σε όλη τη χώρα. Το ποσό της οικονομικής ζημιάς που προκαλεί αυτή η σπατάλη φαρμάκων στο Εθνικό Σύστημα Υγείας, γνωστό ως NHS, ξεπερνά τα 480 εκατομμύρια στερλίνες κάθε χρόνο. Πρόκειται για ένα ποσό που, όπως επισημαίνουν οι ειδικοί, θα μπορούσε να διοχετευθεί σε βελτίωση υπηρεσιών για τους ασθενείς.
Η NPA εκπροσωπεί περίπου 6.000 ανεξάρτητα κοινοτικά φαρμακεία σε ολόκληρη τη Βρετανία και έχει άμεση εικόνα του προβλήματος μέσα από το δίκτυό της. Ο πρόεδρος της ένωσης, Ολίβιε Πικάρ, τόνισε ότι τα αχρησιμοποίητα φάρμακα στοιχίζουν στο NHS σημαντικά χρηματικά ποσά κάθε χρόνο, τα οποία θα μπορούσαν να επενδυθούν αλλού. Ο ίδιος επισήμανε ότι η απόρριψη φαρμάκων δεν έχει μόνο οικονομικές διαστάσεις, αλλά και περιβαλλοντικές συνέπειες, καθώς και επιπτώσεις στη δημόσια υγεία. Όπως εξήγησε, από τη στιγμή που ένα φάρμακο φεύγει από φαρμακείο, ακόμη κι αν παραμένει σφραγισμένο και αχρησιμοποίητο, πρέπει υποχρεωτικά να καταστραφεί.
Εκκλήσεις προς τους ασθενείς και αντιδράσεις ειδικών
Για τον λόγο αυτό, η ένωση κάλεσε τους ασθενείς που λαμβάνουν πολλές επαναλαμβανόμενες συνταγές να ζητούν συχνότερες επανεξετάσεις της αγωγής τους, ώστε να εντοπίζονται εγκαίρως τα φάρμακα που δεν χρειάζονται πια. Παράλληλα, η NPA προέτρεψε τους πολίτες να αποφεύγουν τις υπερβολικές παραγγελίες και να ζητούν επαναληπτική αγωγή μόνο όταν αυτή είναι πραγματικά απαραίτητη. Ο Πικάρ πρόσθεσε ότι όσοι ασθενείς έχουν ανησυχίες σχετικά με τα φάρμακά τους καλό είναι να απευθύνονται στον φαρμακοποιό τους, ο οποίος μπορεί να τους καθοδηγήσει ώστε να αξιοποιούν καλύτερα την αγωγή τους.
Το θέμα της σπατάλης φαρμάκων σχολίασε και η Δρ Ράσα Αμπντελσαλάμ Ελσενάουι, ανώτερη λέκτορας μεταπτυχιακής ιατρικής στο Πανεπιστήμιο του Χέρτφορντσαϊρ. Η ίδια υποστήριξε ότι το φαινόμενο δεν αποτελεί απλώς οικονομικό και περιβαλλοντικό ζήτημα, αλλά συνδέεται άμεσα και με την ασφάλεια των ασθενών, καθώς και με την ανθεκτικότητα στα αντιβιοτικά. Όπως εξήγησε, τα υπολείμματα αντιβιοτικών που παραμένουν στα σπίτια λαμβάνονται συχνά αργότερα χωρίς ιατρική καθοδήγηση, κάτι που ενισχύει τη μικροβιακή αντοχή, ένα από τα σοβαρότερα προβλήματα της σύγχρονης ιατρικής. Η ίδια τόνισε πως οι τακτικές επανεξετάσεις των φαρμακευτικών αγωγών και η παραγγελία μόνο των απαραίτητων ποσοτήτων προστατεύουν ταυτόχρονα τους ασθενείς, το NHS και το περιβάλλον.
Τι απαντά το NHS Αγγλίας
Εκπρόσωπος του NHS Αγγλίας ανέφερε ότι έχουν ήδη ληφθεί μέτρα ώστε οι πολίτες να διαχειρίζονται καλύτερα τις συνταγές τους μέσω της εφαρμογής του NHS στο κινητό τηλέφωνο, συμπεριλαμβανομένων και των επαναληπτικών συνταγών. Παράλληλα, όπως ανέφερε ο ίδιος εκπρόσωπος, ορισμένες τοπικές υπηρεσίες του NHS διεξάγουν ήδη εκστρατείες ενημέρωσης με στόχο τη μείωση της σπατάλης φαρμάκων. Το ζήτημα παραμένει ανοιχτό, με τις αρμόδιες υπηρεσίες να αναζητούν τρόπους ώστε να περιοριστεί το φαινόμενο και να μειωθεί η οικονομική επιβάρυνση στο σύστημα υγείας.
