Νέα κρίση ξέσπασε γύρω από τον ορυκτό πλούτο της Γροιλανδίας, μετά την προσπάθεια αμερικανικής εταιρείας να προχωρήσει σε γεωτρήσεις πετρελαίου στη Γροιλανδία χωρίς να έχει εξασφαλίσει όλες τις απαιτούμενες εγκρίσεις. Στο επίκεντρο βρίσκεται η εταιρεία Greenland Energy, με έδρα το Τέξας, η οποία μετέφερε ήδη εξοπλισμό στην ανατολική ακτή της χώρας. Οι τοπικές αρχές έστειλαν αυστηρή προειδοποίηση, τονίζοντας ότι καμία μεταφορά ή αποβίβαση εξοπλισμού δεν μπορεί να γίνεται χωρίς προηγούμενη κρατική άδεια.
Ο εξοπλισμός έφτασε πριν τις άδειες
Η αντιπαράθεση ξεκίνησε όταν εταιρεία που ενεργεί για λογαριασμό της Greenland Energy μετέφερε εξοπλισμό από την παραθαλάσσια πόλη Tasiilaq προς περιοχή κοντά στο αεροδρόμιο Nerlerit Inaat, στην είσοδο της λεκάνης Jameson Land. Η κίνηση έγινε για να αξιοποιηθεί το σύντομο καλοκαιρινό παράθυρο εργασιών στην Αρκτική. Μέχρι στιγμής έχουν μεταφερθεί 12 εμπορευματοκιβώτια, ενώ σχεδιάζεται η άφιξη πλοίου από τον Καναδά με ακόμη περίπου 300 εμπορευματοκιβώτια εξοπλισμού.
Ο Jørgen Hammeken-Holm, διευθυντής της αρμόδιας Αρχής Αδειοδοτήσεων και Ασφάλειας Ορυκτών Πόρων, προειδοποίησε ότι η αποβίβαση εξοπλισμού γεώτρησης χωρίς κυβερνητική έγκριση δεν μπορεί να γίνει αποδεκτή. Η Γροιλανδία έχει σταματήσει από το 2021 την έκδοση νέων αδειών για έρευνα και εξόρυξη πετρελαίου, για περιβαλλοντικούς λόγους. Η Greenland Energy υποστηρίζει ότι διαθέτει δικαιώματα που είχαν παραχωρηθεί πριν από το μορατόριουμ, μέσω της βρετανικής εταιρείας 80 Mile, ωστόσο οι αρχές ξεκαθαρίζουν πως ούτε οι παλαιότερες άδειες επιτρέπουν παράκαμψη των διαδικασιών.
Η εταιρεία εκτιμά ότι στη λεκάνη Jameson Land ενδέχεται να υπάρχουν κοιτάσματα έως και 13 δισεκατομμυρίων βαρελιών πετρελαίου, αξίας που ορισμένες εκτιμήσεις ανεβάζουν έως το 1 τρισεκατομμύριο δολάρια. Για την πρώτη φάση των ερευνών έχει προϋπολογιστεί επένδυση περίπου 60 εκατομμυρίων δολαρίων, ενώ αρχικά προβλέπονταν δύο γεωτρήσεις, αριθμός που τελικά περιορίστηκε σε μία.
Γεωπολιτικό παρασκήνιο και αντιδράσεις
Η κυβέρνηση της Γροιλανδίας ξεκαθάρισε σε ανακοίνωσή της, όπως μεταφέρει ο Guardian, ότι δεν είχε εγκρίνει τη μεταφορά εξοπλισμού και έστειλε «ισχυρή προειδοποίηση» προς την εταιρεία. «Όλα τα μελλοντικά ζητήματα που αφορούν την εφοδιαστική υποστήριξη πρέπει να γνωστοποιούνται και να εγκρίνονται από την αρμόδια αρχή για τους ορυκτούς πόρους, πριν πραγματοποιηθούν», ανέφερε χαρακτηριστικά η ανακοίνωση. Η υπόθεση αποκτά ιδιαίτερο βάρος λόγω των προσώπων που συνδέονται με την Greenland Energy, καθώς στο διοικητικό της συμβούλιο βρίσκεται βετεράνος του αμερικανικού Πολεμικού Ναυτικού που εργάζεται στο πρόγραμμα αντιπυραυλικής άμυνας Golden Dome, το οποίο προωθεί ο Ντόναλντ Τραμπ.
Ο Αμερικανός πρόεδρος έχει επανειλημμένα υποστηρίξει ότι ο έλεγχος της Γροιλανδίας είναι ζωτικής σημασίας για τις ΗΠΑ, συνδέοντας το ζήτημα με τη στρατηγική θέση της Αρκτικής. Ο Larry Swets, πρόεδρος της Greenland Energy και σημαντικός μέτοχος της εταιρείας, έχει επιχειρήσει να διαχωρίσει το πετρελαϊκό εγχείρημα από τις ευρύτερες αμερικανικές επιδιώξεις για το νησί. Παράλληλα, η εταιρεία έχει επενδύσει στην επικοινωνιακή προβολή του σχεδίου, αναθέτοντας στον Phil McGraw, γνωστό ως Dr Phil, την παραγωγή ντοκιμαντέρ που θα καταγράφει την πορεία των ερευνών.
Οι ειδικοί, ωστόσο, προειδοποιούν ότι η ύπαρξη εμπορικά εκμεταλλεύσιμων κοιτασμάτων απέχει πολύ από το να θεωρείται δεδομένη. Απαιτούνται πρώτα ερευνητικές γεωτρήσεις και αρκετά χρόνια για να διαπιστωθεί αν υπάρχουν ποσότητες πετρελαίου που να επιτρέπουν οικονομικά βιώσιμη παραγωγή, ενώ ακόμη και σε περίπτωση θετικών αποτελεσμάτων η έναρξη παραγωγής θα μπορούσε να απέχει πάνω από μία δεκαετία. Χαρακτηριστικός της υπερβολής γύρω από το θέμα είναι ο ισχυρισμός του κυβερνήτη της Λουιζιάνα, Jeff Landry, ότι η Γροιλανδία θα μπορούσε να παράγει δύο εκατομμύρια βαρέλια πετρελαίου ημερησίως, εκτίμηση που δεν στηρίζεται σε επίσημη γεωλογική μελέτη.
