Η Πανσέληνος του Οξύρρυγχου θα φωτίσει τον νυχτερινό ουρανό τα ξημερώματα της 28ης Αυγούστου, στις 00:18 ώρα Ελλάδας, χαρίζοντας στους λάτρεις της αστρονομίας ένα εντυπωσιακό θέαμα. Τη νύχτα της πανσελήνου συμπίπτει και η δράση του Υπουργείου Πολιτισμού, το οποίο διοργανώνει για 27η χρονιά τις εκδηλώσεις της Αυγουστιάτικης Πανσελήνου. Δεκάδες αρχαιολογικοί χώροι, μνημεία και μουσεία σε όλη την Ελλάδα θα ανοίξουν τις πύλες τους με ελεύθερη είσοδο. Το ουράνιο φαινόμενο συμπίπτει έτσι με μια από τις μεγαλύτερες πολιτιστικές γιορτές του καλοκαιριού.
Διαβάστε επίσης: Η Ισπανία ζει την πρώτη ολική έκλειψη Ηλίου από το 1905
Πώς πήρε το όνομά της η Πανσέληνος του Οξύρρυγχου
Όταν η Σελήνη βρεθεί ακριβώς απέναντι από τον Ήλιο σε σχέση με τη Γη, η πανσέληνος θα φωτίσει πλήρως τον νυχτερινό ουρανό. Το όνομά της, «Πανσέληνος του Οξύρρυγχου», δόθηκε προς τιμήν των ιθαγενών Αμερικανών, σύμφωνα με το Old Farmer’s Almanac, το οποίο άρχισε να καταγράφει τα ονόματα των πανσελήνων από τη δεκαετία του 1930. Η ονομασία προέρχεται από τον οξύρρυγχο, το ενδημικό ψάρι γλυκού νερού των Μεγάλων Λιμνών και της λίμνης Champlain, που αλιευόταν εύκολα αυτή την περίοδο του καλοκαιριού και αποτελούσε βασική πηγή τροφής για τους αυτόχθονες πληθυσμούς της περιοχής. Παρότι κάποτε ήταν άφθονος στα τέλη του καλοκαιριού, σήμερα η αλίευσή του είναι πολύ πιο σπάνια.
Ο οξύρρυγχος θεωρείται από τα πιο αρχαία είδη του πλανήτη, καθώς ίχνη του έχουν εντοπιστεί από πριν 136 εκατομμύρια χρόνια, γεγονός που έχει οδηγήσει πολλούς επιστήμονες να τον αποκαλούν «ζωντανό απολίθωμα». Τα θηλυκά χρειάζονται περίπου 20 χρόνια για να αρχίσουν να αναπαράγονται και μπορούν να το κάνουν μόνο κάθε 4 χρόνια, ενώ το είδος μπορεί να ζήσει έως και 150 χρόνια. Σήμερα καταγράφονται περίπου 29 είδη παγκοσμίως, ανάμεσά τους και ο οξύρρυγχος των λιμνών που ζει στις Μεγάλες Λίμνες. Το μέγεθός του έχει μικρύνει με το πέρασμα των αιώνων, φτάνοντας σήμερα σε διαστάσεις αντίστοιχες με αυτές του λαβρακιού, ενώ η ίδια η λέξη «οξύρρυγχος» σημαίνει «αυτός που αναδεύει», περιγράφοντας τον τρόπο με τον οποίο το ψάρι αναζητά τροφή στον βυθό.
126 αρχαιολογικοί χώροι ανοιχτοί με ελεύθερη είσοδο
Παράλληλα με το ουράνιο φαινόμενο, το Υπουργείο Πολιτισμού, υπό τον συντονισμό της Γενικής Διεύθυνσης Αρχαιοτήτων και Πολιτιστικής Κληρονομιάς, διοργανώνει την Παρασκευή 28 Αυγούστου 2026 τις εκδηλώσεις της Αυγουστιάτικης Πανσελήνου για 27η συνεχή χρονιά. Τη νύχτα της πανσελήνου, 126 αρχαιολογικοί χώροι, ιστορικοί τόποι, μνημεία και μουσεία σε ολόκληρη την Ελλάδα θα υποδεχθούν το κοινό με ελεύθερη είσοδο, προσφέροντας μια ξεχωριστή εμπειρία γνωριμίας με την πολιτιστική κληρονομιά της χώρας κάτω από το φως του αυγουστιάτικου φεγγαριού. Ειδικότερα, σε 61 χώρους θα πραγματοποιηθούν οργανωμένες εκδηλώσεις, ενώ άλλοι 65 χώροι θα παραμείνουν απλώς ανοιχτοί με ελεύθερη είσοδο, από τις 19:30 ή 20:00 έως τις 23:00 ή τα μεσάνυχτα.
Η φετινή διοργάνωση δεν περιορίζεται στη βραδιά της πανσελήνου, καθώς το πρόγραμμα εκτείνεται και στις 26, 27, 29 και 30 Αυγούστου. Θεατρικές παραστάσεις, μουσικές και χορευτικές εκδηλώσεις, εκθέσεις και ξεναγήσεις συνθέτουν ένα πλούσιο πρόγραμμα δράσεων, το οποίο υλοποιείται από τις υπηρεσίες της Γενικής Διεύθυνσης Αρχαιοτήτων και Πολιτιστικής Κληρονομιάς και της Γενικής Διεύθυνσης Αναστήλωσης, Μουσείων και Τεχνικών Έργων. Σε αρκετές περιπτώσεις, η διοργάνωση γίνεται σε συνεργασία με την Περιφερειακή και Τοπική Αυτοδιοίκηση, καθώς και με πολιτιστικούς φορείς από όλη την Ελλάδα.
Τι ακολουθεί μετά την Πανσέληνο
Το πρόγραμμα των εκδηλώσεων της Πανσελήνου επικαιροποιείται ανάλογα με τυχόν αλλαγές και είναι αναρτημένο στην επίσημη ιστοσελίδα του Υπουργείου Πολιτισμού. Στον αστρονομικό τομέα, μετά την Πανσέληνο του Οξύρρυγχου η Σελήνη αναμένεται να περάσει κοντά από τον Ποσειδώνα και τον Κρόνο, ενώ αργότερα θα σημειωθεί σύνοδος ανάμεσα στην Αφροδίτη και τον Δία. Ο Αύγουστος αναμένεται έτσι να προσφέρει στους παρατηρητές του ουρανού μια σειρά από θεάματα, με αποκορύφωμα την πανσέληνο που θα φωτίσει τόσο τον ουρανό όσο και τα μνημεία της Ελλάδας.
