Ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ απαίτησε αποζημιώσεις από το Ιράν για τους ανθρώπους που, όπως υποστηρίζει, έχει σκοτώσει και τραυματίσει σοβαρά σε επιθέσεις ανά τον κόσμο. Η ανακοίνωση έγινε το βράδυ της Δευτέρας, 10 Αυγούστου 2026, ώρα Ελλάδας, μέσω ανάρτησης στο Truth Social. Ο Αμερικανός πρόεδρος απάντησε έτσι σε αιτήματα εκπροσώπων της Ισλαμικής Δημοκρατίας του Ιράν, οι οποίοι ζητούν αποζημίωση για τις καταστροφές που υπέστη η Τεχεράνη κατά τη διάρκεια της πεντάμηνης στρατιωτικής σύγκρουσης με τις ΗΠΑ και το Ισραήλ. Ο Τραμπ χαρακτήρισε το ιρανικό αίτημα «ενδιαφέρουσα ιδέα» και έθεσε αντίστοιχη απαίτηση αποζημιώσεων από το Ιράν προς την αμερικανική πλευρά.
Τι έγινε
Στην ανάρτησή του, ο Τραμπ υπογράμμισε πως το ζήτημα των αποζημιώσεων δεν είχε τεθεί ποτέ σε καμία από τις προηγούμενες διαπραγματεύσεις ή συναντήσεις μεταξύ των δύο πλευρών. Επανέλαβε τον ισχυρισμό ότι η στρατιωτική σύγκρουση των τελευταίων πέντε μηνών ξέσπασε επειδή το Ιράν δεν επρόκειτο να αποκτήσει πυρηνικό όπλο. Στη συνέχεια, ανέστρεψε το αρχικό αίτημα της Τεχεράνης και δήλωσε ότι πλέον απαιτεί ο ίδιος αποζημίωση από το Ιράν για όλους τους ανθρώπους που, όπως ισχυρίζεται, έχουν σκοτωθεί ή τραυματιστεί σοβαρά από αυτοσχέδιους εκρηκτικούς μηχανισμούς σε δρόμους και από ένοπλες συγκρούσεις στις οποίες, κατά τον ίδιο, έχει εμπλακεί το Ιράν.
Ο Αμερικανός πρόεδρος αναφέρθηκε ονομαστικά στον στρατηγό Κασέμ Σουλεϊμανί, πρώην διοικητή της Δύναμης Κουντς των Φρουρών της Επανάστασης, ο οποίος σκοτώθηκε τον Ιανουάριο του 2020 σε αμερικανική αεροπορική επιδρομή στη Βαγδάτη, κατόπιν εντολής της τότε κυβέρνησης Τραμπ. Ζήτησε επίσης να συμπεριληφθούν στις απαιτήσεις οι οικογένειες των θυμάτων της επίθεσης στο αντιτορπιλικό USS Cole, το οποίο δέχθηκε βομβιστική επίθεση τον Οκτώβριο του 2000 σε λιμάνι της Υεμένης. Η ευθύνη για εκείνη την επίθεση, στην οποία σκοτώθηκαν 17 ναύτες και τραυματίστηκαν περισσότεροι από 30, έχει αποδοθεί από το FBI στην τρομοκρατική οργάνωση Αλ Κάιντα.
Ιδιαίτερα βαριές ήταν οι αναφορές του Τραμπ στους Ιρανούς διαδηλωτές. Υποστήριξε ότι το Ιράν έχει σκοτώσει «εκατοντάδες χιλιάδες αθώους διαδηλωτές» τα τελευταία 50 χρόνια και πρόσθεσε πως 52.000 άνθρωποι έχουν χάσει τη ζωή τους μέσα στους τελευταίους πέντε μήνες, χωρίς όμως να διευκρινίζει περαιτέρω σε ποιους ακριβώς αναφέρεται. Οι συγκεκριμένοι αριθμοί αποτελούν ισχυρισμούς του ίδιου του Αμερικανού προέδρου και δεν συνοδεύονται από ανεξάρτητη τεκμηρίωση.
Το πλαίσιο της αντιπαράθεσης
Η ανάρτηση του Τραμπ έρχεται σε μια περίοδο έντονης αντιπαράθεσης ανάμεσα στην Ουάσιγκτον και την Τεχεράνη, με φόντο και τα αιτήματα του Ιράν να ανοίξουν τα Στενά του Ορμούζ. Ο Αμερικανός πρόεδρος, απαντώντας σε αυτά τα αιτήματα, ουσιαστικά αρνείται να τα αποδεχθεί, ενώ παράλληλα αμφισβητεί το δικαίωμα του Ιράν να διεκδικεί αποζημιώσεις για τις ζημιές που υπέστη κατά τη διάρκεια του πολέμου. Η στάση αυτή θυμίζει προγενέστερη ανακοίνωσή του, σύμφωνα με την οποία οι ΗΠΑ θα επέβαλλαν τέλη διέλευσης στο Ορμούζ και όχι το Ιράν, καθώς το αμερικανικό πολεμικό ναυτικό βοηθά τα πλοία που διέρχονται από το στενό· ο Τραμπ ωστόσο είχε στη συνέχεια υπαναχωρήσει από εκείνη τη θέση.
Ο Αμερικανός πρόεδρος δεν περιορίστηκε στο ζήτημα των αποζημιώσεων. Σε δεύτερη ανάρτησή του, διεύρυνε την απαίτησή του συνδέοντάς την με τον ρόλο που, κατά τη γνώμη του, έχει διαδραματίσει το Ιράν σε συγκρούσεις στον Λίβανο, τη Συρία, την Υεμένη και τη Γάζα. Με τον τρόπο αυτό, ο Τραμπ επιχειρεί να μετατοπίσει το κέντρο βάρους της συζήτησης από τις ζημιές που υπέστη η Τεχεράνη στη διάρκεια του πρόσφατου πολέμου προς μια ευρύτερη καταλογιστική αφήγηση για τη δράση του Ιράν στη Μέση Ανατολή τις τελευταίες δεκαετίες.
Τι ακολουθεί
Ο Τραμπ ξεκαθάρισε ότι δεν αντιμετωπίζει το ζήτημα απλώς ως δημόσια αντιπαράθεση με την Τεχεράνη, αλλά επιθυμεί να το εντάξει επίσημα στην ατζέντα κάθε μελλοντικής διαπραγμάτευσης. Όπως ανέφερε ο ίδιος, έχει ήδη δώσει εντολή στους εκπροσώπους του να θέσουν «σταθερά» το θέμα των αποζημιώσεων σε οποιαδήποτε και σε όλες τις επόμενες συνομιλίες με την ιρανική πλευρά. Η εξέλιξη αυτή δείχνει ότι το ζήτημα των αποζημιώσεων θα παραμείνει ανοιχτό στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων ανάμεσα στις δύο χώρες, την ώρα που η ευρύτερη διπλωματική εκκρεμότητα γύρω από το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν και τα Στενά του Ορμούζ παραμένει άλυτη.
