Το φαινόμενο της ακρίβειας συνεχίζει να απασχολεί την κυβέρνηση, η οποία αποφάσισε να διατηρήσει ενεργά για ακόμη έναν χρόνο δύο από τα βασικά εργαλεία παρακολούθησης των τιμών στα σούπερ μάρκετ. Με διάταξη που εντάχθηκε στο νέο νομοσχέδιο του υπουργείου Ανάπτυξης για τις Άμεσες Ξένες Επενδύσεις, το οποίο κατατέθηκε στη Βουλή στις 22 Σεπτεμβρίου, παρατείνεται έως τις 30 Σεπτεμβρίου 2027 η υποχρέωση των αλυσίδων να ανακοινώνουν στο κράτος τις ανατιμήσεις και τις ενδεικτικές τιμές στα φρούτα και τα λαχανικά. Πρόκειται για δύο μέτρα που κανονικά θα έληγαν στις 30 Σεπτεμβρίου 2026, όμως πλέον το «παράθυρο» πληροφόρησης για το τι πραγματικά συμβαίνει στις τιμές του ραφιού παραμένει ανοιχτό για δώδεκα ακόμη μήνες.
Τι αλλάζει στις ανατιμήσεις
Το πρώτο σκέλος της ρύθμισης αφορά την υποχρέωση γνωστοποίησης των αυξήσεων στις τιμές αγοράς προϊόντων από τους προμηθευτές. Σύμφωνα με το ισχύον πλαίσιο, οι μεγάλες αλυσίδες σούπερ μάρκετ με ετήσιο τζίρο άνω των 90 εκατομμυρίων ευρώ υποχρεούνται να ενημερώνουν το υπουργείο Ανάπτυξης για τις αυξήσεις στις τιμές προμήθειας καταναλωτικών προϊόντων που θεωρούνται απαραίτητα ή παρουσιάζουν υψηλή ζήτηση. Η υποχρέωση αυτή είχε ήδη παραταθεί μία φορά τον Ιούλιο, όταν η ημερομηνία λήξης μετατέθηκε από τις 30 Ιουνίου στις 30 Σεπτεμβρίου 2026. Τώρα, πριν καν προλάβει να εκπνεύσει η προηγούμενη παράταση, το νέο νομοσχέδιο μεταθέτει το όριο έναν ολόκληρο χρόνο αργότερα. Στην πράξη, η Πολιτεία διατηρεί για μεγαλύτερο διάστημα τη δυνατότητα να παρακολουθεί τις αυξήσεις που περνούν οι προμηθευτές στις μεγάλες αλυσίδες, πριν αυτές αποτυπωθούν πλήρως στις τελικές τιμές που πληρώνει ο καταναλωτής.
Στο «μικροσκόπιο» και τα φρούτα – λαχανικά
Στην ίδια ημερομηνία, δηλαδή στις 30 Σεπτεμβρίου 2027, μεταφέρεται και η λήξη του δεύτερου μέτρου, που αφορά την ανακοίνωση ενδεικτικών τιμών λιανικής στα οπωροκηπευτικά. Οι μεγάλες επιχειρήσεις σούπερ μάρκετ, πάλι με τζίρο άνω των 90 εκατομμυρίων ευρώ, οφείλουν να αποστέλλουν σε τακτά χρονικά διαστήματα στο υπουργείο τις τιμές λιανικής σε συγκεκριμένα προϊόντα. Η σχετική λίστα καλύπτει βασικά είδη του καθημερινού τραπεζιού, από ντομάτες, πατάτες, κρεμμύδια και πιπεριές μέχρι μήλα, μπανάνες, λεμόνια και πορτοκάλια. Ο στόχος της ρύθμισης είναι να υπάρχει συνεχής εικόνα για το πώς διαμορφώνονται οι τιμές σε προϊόντα που καταναλώνονται καθημερινά από όλα σχεδόν τα ελληνικά νοικοκυριά, ώστε να εντοπίζονται έγκαιρα τυχόν υπερβολικές αυξήσεις.
Φρένο στις ψευδο-προσφορές έως το τέλος του 2026
Διαφορετικό χρονοδιάγραμμα ακολουθεί το τρίτο μέτρο, το οποίο συνδέεται άμεσα με την καταπολέμηση της ακρίβειας μέσα από τη διαφάνεια των προσφορών. Το νομοσχέδιο παρατείνει έως τις 31 Δεκεμβρίου 2026 τη ρύθμιση για τον εξορθολογισμό και τη διαφάνεια των τιμών. Ουσιαστικά πρόκειται για τον κανόνα που εμποδίζει ένα προϊόν, για το οποίο έχει ήδη ανακοινωθεί αύξηση τιμής, να εμφανιστεί αμέσως μετά ως δήθεν «προσφορά». Για τρεις μήνες από την εφαρμογή της αυξημένης τιμής, απαγορεύεται οποιαδήποτε προωθητική ενέργεια κατά τη διάθεση του προϊόντος στον καταναλωτή. Με απλά λόγια, ένας προμηθευτής δεν έχει το δικαίωμα να ανεβάσει πρώτα την τιμή ενός προϊόντος και στη συνέχεια να το παρουσιάσει σε χαμηλότερη τιμή, δημιουργώντας την εντύπωση προσφοράς που στην πραγματικότητα δεν υφίσταται. Το μέτρο αυτό θεωρείται κρίσιμο εργαλείο για την αξιοπιστία των προσφορών που βλέπουν οι καταναλωτές στα ράφια, καθώς περιορίζει πρακτικές που είχαν καταγγελθεί επανειλημμένα ως παραπλανητικές.
