Τα Στενά του Ορμούζ αποτελούν πλέον το κεντρικό διακύβευμα του πολέμου στη Μέση Ανατολή, με το Ιράν να αρνείται να ανοίξει ξανά τη στρατηγική θαλάσσια οδό αν οι ΗΠΑ δεν αποδεχθούν όλους τους όρους της Τεχεράνης. Την Κυριακή 9 Αυγούστου 2026 έγινε γνωστό ότι ο ανώτατος ηγέτης Μοτζτάμπα Χαμενεΐ είχε σπάνια συνάντηση με τον πρόεδρο Μασούντ Πεζεσκιάν, την ίδια ώρα που ο Ντόναλντ Τραμπ δήλωνε στο αμερικανικό μέσο Axios ότι παρακολουθεί την οικονομική κατάρρευση της Τεχεράνης. Οι Φρουροί της Επανάστασης ξεκαθάρισαν το Σαββατοκύριακο πως τα Στενά θα παραμείνουν κλειστά ωσότου ικανοποιηθούν όλες οι ιρανικές απαιτήσεις.
Ο Χαμενεΐ επιστρέφει στο προσκήνιο, το Ιράν θέτει όρους
Σύμφωνα με ανακοίνωση του γραφείου του ανώτατου ηγέτη, ο Μοτζτάμπα Χαμενεΐ συναντήθηκε με τον Μασούντ Πεζεσκιάν στα τέλη Ιουλίου, στην αρχή της τρίτης χρονιάς της προεδρίας του τελευταίου. Οι δύο άνδρες εξέτασαν, όπως αναφέρθηκε, «την τρέχουσα στρατιωτική κατάσταση και τις μελλοντικές προοπτικές», καθώς και τις οικονομικές σχέσεις του Ιράν με ξένους εταίρους. Ο Πεζεσκιάν είχε παραδεχθεί νωρίτερα μέσα στην εβδομάδα ότι η επικοινωνία με τον ανώτατο ηγέτη ήταν «πολύ δύσκολη αυτή τη στιγμή», ενώ στις αρχές Μαΐου είχε αναφέρει μια προηγούμενη συνάντηση χωρίς να διευκρινίσει ημερομηνία. Ο Μοτζτάμπα Χαμενεΐ τραυματίστηκε στα τέλη Φεβρουαρίου, την πρώτη ημέρα της ισραηλινο-αμερικανικής επίθεσης κατά της Τεχεράνης, κατά την οποία σκοτώθηκε ο πατέρας και προκάτοχός του, Αλί Χαμενεΐ. Έκτοτε δεν έχει εμφανιστεί δημόσια και κάνει δηλώσεις μόνο μέσω ανακοινώσεων που αποδίδονται σε αυτόν. Στρατηγός των Φρουρών της Επανάστασης ανέφερε στο πρακτορείο Tasnim ότι φωτογραφίες του ανώτατου ηγέτη ανάμεσα σε πολίτες και με επικεφαλής των ενόπλων δυνάμεων «θα δημοσιευτούν στο μέλλον», χωρίς ωστόσο να δοθεί συγκεκριμένη ημερομηνία.
Παράλληλα, οι Φρουροί της Επανάστασης χαρακτήρισαν τα Στενά του Ορμούζ «θέατρο του πολέμου και όχι μόνο θαλάσσια οδό» και συνόψισαν τη στρατηγική της Τεχεράνης: «Να διατηρήσουμε αυτό το στενό κλειστό έως ότου ο εχθρός αποδεχθεί όλους τους όρους μας». Οι όροι που θέτει το Ιράν περιλαμβάνουν τον τερματισμό του πολέμου και της επιθετικότητας εναντίον του Ιράν και των συμμάχων του στην Υεμένη και το Ιράκ, την άρση του αποκλεισμού των ιρανικών λιμανιών στον Κόλπο, την άρση των οικονομικών κυρώσεων και την άνευ όρων αποδέσμευση των παγωμένων ιρανικών περιουσιακών στοιχείων. Αρκετές από αυτές τις προβλέψεις περιλαμβάνονταν ήδη στο μνημόνιο κατανόησης που είχαν υπογράψει οι δύο πρόεδροι στα μέσα Ιουνίου, το οποίο είχε επιτρέψει για λίγες ημέρες την επαναλειτουργία των Στενών και είχε οδηγήσει σε πτώση των τιμών του πετρελαίου, πριν η διαδικασία εκτροχιαστεί.
Οι δηλώσεις Τραμπ και το οικονομικό πλαίσιο του πολέμου
Ο Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε στο Axios ότι οι ΗΠΑ «κρατούν χαμηλούς τόνους» απέναντι στο Ιράν και πως «διαπραγματευόμαστε μόνο εν μέρει μαζί τους. Απλά παρακολουθούμε το Ιράν με τον τεράστιο πληθωρισμό του και το γεγονός ότι δεν έχουν χρήματα». Ο Αμερικανός πρόεδρος επισήμανε ότι η ιρανική οικονομία βρίσκεται σε τόσο κακή κατάσταση ώστε να κινδυνεύει να μην μπορεί να πληρώσει τους μισθούς των στρατιωτικών της, αποδίδοντας μέρος της πίεσης στον ναυτικό αποκλεισμό των ιρανικών λιμανιών που επέβαλαν εκ νέου οι ΗΠΑ τον Ιούλιο. «Θα φέρει αποτέλεσμα. Πάντα φέρνει αποτέλεσμα», σχολίασε χαρακτηριστικά, παρομοιάζοντας την αντιπαράθεση με «παρτίδα σκάκι». Ανέφερε επίσης πως, με την τιμή του πετρελαίου να κινείται λίγο πάνω από τα 75 δολάρια το βαρέλι, η οικονομική επιβάρυνση για τους Αμερικανούς καταναλωτές παραμένει περιορισμένη.
Σύμφωνα με δημοσίευμα της Wall Street Journal, οι διαπραγματεύσεις δυσκόλεψαν όταν το Ιράν έθεσε το Σάββατο το υψηλότερο αντίτιμο που έχει ζητήσει μέχρι σήμερα, απαιτώντας δισεκατομμύρια δολάρια, αποχώρηση αμερικανικών στρατευμάτων και άρση του ναυτικού αποκλεισμού. Η Μόνα Γιακουμπιάν, διευθύντρια στο Κέντρο Στρατηγικών και Διεθνών Μελετών, εκτίμησε ότι οι σκληρές απαιτήσεις της Τεχεράνης δυσκολεύουν τον Τραμπ να βρει διέξοδο χωρίς απώλεια κύρους. Ο Γκρέγκορι Μπρου της Eurasia Group σημείωσε ότι «οι Ιρανοί πιστεύουν ακράδαντα ότι ο Τραμπ θέλει να αποσυρθεί και επικεντρώνεται στο άνοιγμα των Στενών, γι’ αυτό και παίζουν σκληρά». Ο αντιπρόεδρος Τζέι Ντι Βανς δήλωσε στο Fox News ότι οι ΗΠΑ θα συνεχίσουν να πιέζουν την Τεχεράνη για μακροπρόθεσμες αλλαγές στις διμερείς σχέσεις, με στόχο χαμηλότερες τιμές ενέργειας για τους Αμερικανούς. Με λιγότερο από τρεις μήνες μέχρι τις ενδιάμεσες εκλογές στις ΗΠΑ, ο Τραμπ επιδιώκει να παρουσιάσει επιτυχία στον πόλεμο με το Ιράν, έχοντας υπαινιχθεί στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης πως η νίκη είναι ήδη γεγονός, ακόμη και χωρίς πυρηνική συμφωνία.
Η συμφωνία με το Ομάν στο τελικό στάδιο
Ο Ιρανός υπουργός Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί δήλωσε την Κυριακή ότι η συμφωνία με το Ομάν για τον καθορισμό νέων θαλάσσιων διαύλων στα Στενά του Ορμούζ βρίσκεται στο «τελικό στάδιο». Σύμφωνα με το ιρανικό πρακτορείο Mehr, η συμφωνία θα καθορίσει τους νέους διαύλους ναυσιπλοΐας που θα χρησιμοποιηθούν όταν οι ΗΠΑ εκπληρώσουν τις προϋποθέσεις του Ιράν και το πέρασμα ανοίξει εκ νέου. Αμερικανός αξιωματούχος δήλωσε στο Reuters ότι Ιράν και Ομάν βρίσκονται κοντά σε συμφωνία, γεγονός που θα μπορούσε να ανοίξει τον δρόμο για την αποκατάσταση της ασφαλούς διέλευσης πλοίων. Ο Αραγτσί ξεκαθάρισε πάντως ότι η Τεχεράνη δεν πρόκειται να ξεκινήσει απευθείας συνομιλίες με την Ουάσινγκτον όσο, όπως υποστηρίζει, οι ΗΠΑ παραβιάζουν την προσωρινή συμφωνία του Ιουνίου, διευκρινίζοντας ωστόσο ότι μηνύματα ανταλλάσσονται μέσω μεσολαβητών. Η Ουάσινγκτον και η Τεχεράνη είχαν συμφωνήσει σε κατάπαυση του πυρός τον Ιούνιο, ύστερα από τις αεροπορικές επιδρομές ΗΠΑ και Ισραήλ στο Ιράν στις 28 Φεβρουαρίου.
