Η μυστικότητα του Πούτιν γύρω από τις μετακινήσεις και τις τηλεοπτικές συναντήσεις του έχει φτάσει σε σημείο που δημοσιογράφοι αναγκάζονται να εξετάζουν ακόμη και την κατάσταση των φυτών στο γραφείο του για να καταλάβουν πότε πραγματικά έγιναν. Το φαινόμενο αποκαλύφθηκε φέτος από έρευνα των New York Times, η οποία συγκρίνει τις πρακτικές του Ρώσου προέδρου με το πρόσφατο σκάνδαλο γύρω από το Air Force One του Ντόναλντ Τραμπ. Ενώ η απόκρυψη της αλλαγής αεροσκάφους του Αμερικανού προέδρου σε αεροδιάδρομο της Τουρκίας προκάλεσε θύελλα αντιδράσεων στις ΗΠΑ, οι μέθοδοι του Βλαντίμιρ Πούτιν κινούνται σε εντελώς διαφορετική κλίμακα οργάνωσης και συστηματικότητας.
Το μυστήριο των μαραμένων φυτών στο Κρεμλίνο
Σύμφωνα με τη δημοσιογραφική έρευνα, ορισμένοι ρεπόρτερ που καλύπτουν το Κρεμλίνο επιχείρησαν φέτος να διασταυρώσουν αν οι τηλεοπτικές συναντήσεις του Πούτιν πραγματοποιήθηκαν πράγματι τις ημέρες που ανακοίνωνε επίσημα η ρωσική πλευρά. Για να το πετύχουν, εξέτασαν λεπτομερώς τον βαθμό μαρασμού των φυτών που εμφανίζονταν στο βάθος του γραφείου του, καθώς η φυσιολογική φθορά των φύλλων λειτούργησε ως ένα ακούσιο χρονόμετρο. Η φαινομενική «αντιστροφή» στην αλλοίωση των φυτών αποκάλυψε ότι πολλές συναντήσεις είχαν στην πραγματικότητα πραγματοποιηθεί με διαφορετική σειρά και σε διαφορετικές ημερομηνίες από αυτές που παρουσίαζε επίσημα το Κρεμλίνο.
Η τεχνική αυτή δεν είναι μεμονωμένο περιστατικό, αλλά μέρος ενός ευρύτερου συστήματος απόκρυψης. Ο Μιχαήλ Ρούμπιν, Ρώσος ερευνητικός δημοσιογράφος, έχει καταγράψει ότι ο Πούτιν έχει εξοπλίσει τις κατοικίες του με σχεδόν πανομοιότυπα γραφεία, ώστε τα βίντεο των συναντήσεών του να μην προδίδουν την πραγματική του τοποθεσία. Παράλληλα, όπως προκύπτει από δημοσιεύματα και δορυφορικές εικόνες, ο μηχανισμός ασφαλείας του Ρώσου ηγέτη έχει δημιουργήσει ένα ειδικό προεδρικό τρένο, με ξεχωριστές σιδηροδρομικές διακλαδώσεις και μυστικούς σταθμούς κοντά σε τουλάχιστον τρεις από τις εξοχικές κατοικίες του.
Στους κύκλους των Ρώσων δημοσιογράφων, οι μαγνητοσκοπημένες συναντήσεις που προβάλλονται με καθυστέρηση, μερικές φορές εβδομάδες μετά, έχουν αποκτήσει και δικό τους όνομα: τις αποκαλούν «konservy», δηλαδή «κονσέρβες». Οι κυβερνητικοί αξιωματούχοι που συμμετέχουν σε αυτές τις συναντήσεις υποχρεώνονται να τηρούν μυστικότητα μέχρι την τηλεοπτική μετάδοση και στη συνέχεια να παρουσιάζουν τη συνάντηση σαν να έγινε την ίδια ημέρα που προβλήθηκε.
Η σύγκριση με τον Τραμπ και οι αντιδράσεις
Η αποκάλυψη έρχεται λίγο μετά το σκάνδαλο με το Air Force One, όταν ο Λευκός Οίκος δέχθηκε έντονη κριτική επειδή δεν αποκάλυψε τη μυστική αλλαγή αεροσκάφους του Τραμπ σε αεροδιάδρομο της Τουρκίας τον προηγούμενο μήνα. Η υπόθεση έγινε γνωστή μόνο όταν η Washington Post την έφερε στη δημοσιότητα αυτή την εβδομάδα. Σχολιάζοντας τη διαφορά κλίμακας ανάμεσα στις δύο περιπτώσεις, ο Μιχαήλ Ρούμπιν δήλωσε στους New York Times ότι «συγκριτικά με τη Ρωσία, αυτό είναι παιδικό παιχνίδι», τονίζοντας πόσο πιο εκτεταμένη και συστηματική είναι η μυστικότητα του Πούτιν σε σχέση με οποιαδήποτε αντίστοιχη πρακτική στις ΗΠΑ.
Η Φαριντά Ρουσταμόβα, Ρωσίδα δημοσιογράφος που καλύπτει το Κρεμλίνο από την εξορία, περιέγραψε το φαινόμενο ως κάτι απόλυτα καθημερινό για τη ρωσική πολιτική πραγματικότητα, λέγοντας χαρακτηριστικά ότι οι επίσημες ανακρίβειες για το πού βρίσκεται ο πρόεδρος «είναι απλώς μια συνηθισμένη Τρίτη». Η ίδια έχει επισημάνει ότι σε τηλεοπτικές συναντήσεις οι συνομιλητές του Πούτιν αναφέρονται μερικές φορές σε γεγονότα που έχουν ήδη ξεπεραστεί χρονικά, ενώ σε τουλάχιστον μία περίπτωση τα ρούχα και το κούρεμα συνομιλητή δεν συνέπιπταν με άλλες δημόσιες εμφανίσεις του την ίδια περίοδο, στοιχείο που ενίσχυσε τις υποψίες για καθυστερημένη μετάδοση.
Το Κρεμλίνο έχει αρνηθεί στο παρελθόν ότι παραπλανά σκόπιμα το κοινό σχετικά με την τοποθεσία και το πρόγραμμα του Πούτιν, ωστόσο δεν ανταποκρίθηκε σε αίτημα των New York Times για σχολιασμό σχετικά με τα ευρήματα της έρευνας. Η επιμονή στη μυστικότητα του Πούτιν αποδίδεται από αναλυτές στο ευρύτερο σύστημα ασφαλείας που έχει αναπτυχθεί γύρω από τον Ρώσο ηγέτη τα τελευταία χρόνια, με στόχο να είναι εξαιρετικά δύσκολο για τρίτους να προβλέψουν τις μετακινήσεις του.
