Ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο ένταξης της Αιγύπτου στη Συμφωνία της Μέκκας, το νέο κοινό αμυντικό σύμφωνο που υπέγραψαν η Τουρκία, η Σαουδική Αραβία και το Πακιστάν. Σε συνέντευξή του στο Al Jazeera, η οποία αναμένεται να μεταδοθεί το βράδυ της Κυριακής, ο Τούρκος πρόεδρος χαρακτήρισε «πιθανή» την προσχώρηση του Καΐρου, τονίζοντας ότι η συμφωνία παραμένει ανοιχτή σε νέα μέλη. Παράλληλα, ο Ερντογάν αναφέρθηκε στη δέσμευση που υποστηρίζει ότι έχει λάβει από τον Ντόναλντ Τραμπ σχετικά με την επιστροφή της Τουρκίας στο πρόγραμμα των μαχητικών F-35.
Το Σύμφωνο της Μέκκας και η πιθανή διεύρυνση με την Αίγυπτο
Η Συμφωνία της Μέκκας υπεγράφη την περασμένη Παρασκευή στην ιερή πόλη της Σαουδικής Αραβίας από τον Ερντογάν, τον Σαουδάραβα πρίγκιπα διάδοχο Μοχάμεντ μπιν Σαλμάν και τον πρωθυπουργό του Πακιστάν, Σεχμπάζ Σαρίφ. Αρκετοί αναλυτές την έχουν χαρακτηρίσει «Ισλαμικό ΝΑΤΟ», καθώς προβλέπει ότι μια ένοπλη επίθεση εναντίον ενός εκ των τριών κρατών θα θεωρείται επίθεση εναντίον όλων, μια ρήτρα συλλογικής αποτροπής που παραπέμπει στο Άρθρο 5 του ΝΑΤΟ. Αξιωματούχοι στο Ισλαμαμπάντ έχουν ωστόσο ξεκαθαρίσει ότι δεν πρόκειται για αντίστοιχη συμμαχία ούτε για σύμφωνο στρεφόμενο εναντίον συγκεκριμένης χώρας.
Ο Ερντογάν ανέφερε ότι «αυτή η συμφωνία έστειλε ένα σημαντικό μήνυμα στον κόσμο» και πρόσθεσε ότι η ένταξη της Αιγύπτου αποτελεί μία από τις πιθανές επιλογές για τη μελλοντική διεύρυνση του συμφώνου. Ο Τούρκος πρόεδρος επισήμανε ότι η πόρτα παραμένει ανοιχτή και για άλλα κράτη πέραν του Καΐρου, χωρίς ωστόσο να δώσει συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα για τυχόν επίσημη προσχώρηση.
Η υπόσχεση Τραμπ για τα F-35 και τα εμπόδια στο Κογκρέσο
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε ο Ερντογάν και στο ζήτημα των μαχητικών F-35, υποστηρίζοντας ότι έχει λάβει προσωπική υπόσχεση από τον Τραμπ και περιμένει πλέον αυτή να υλοποιηθεί. Η Τουρκία αποκλείστηκε από το πολυεθνικό πρόγραμμα το 2019, μετά την απόκτηση του ρωσικού συστήματος αεράμυνας S-400, καθώς η Ουάσινγκτον θεωρούσε ότι η παρουσία του έθετε σε κίνδυνο ευαίσθητες τεχνολογίες του μαχητικού. Κατά τη διάρκεια της συνόδου κορυφής του ΝΑΤΟ στην Άγκυρα τον περασμένο μήνα, ο Τραμπ, με τον Ερντογάν δίπλα του, δήλωσε ότι η κυβέρνησή του σκοπεύει να άρει τις κυρώσεις CAATSA που είχαν επιβληθεί στην Τουρκία τον Δεκέμβριο του 2020.
Ο Αμερικανός πρόεδρος είχε αφήσει τότε ανοιχτό το ενδεχόμενο επιστροφής της Τουρκίας στο πρόγραμμα, λέγοντας ότι η κυβέρνησή του «σίγουρα θα το εξέταζε». Ωστόσο, μια ενδεχόμενη πώληση των F-35 στην Άγκυρα εξακολουθεί να συναντά αντιδράσεις στο αμερικανικό Κογκρέσο. Παράλληλα, νόμος που ψηφίστηκε το 2020 απαγορεύει στο Πεντάγωνο να μεταβιβάσει τα μαχητικά στην Τουρκία όσο η χώρα διατηρεί στην κατοχή της το σύστημα S-400, γεγονός που διατηρεί σε εκκρεμότητα την υπόσχεση Τραμπ.
Ορμούζ, Συρία, Γάζα και Λίβανος στο επίκεντρο
Στη συνέντευξή του ο Ερντογάν αναφέρθηκε και στις εξελίξεις γύρω από τα Στενά του Ορμούζ, χαρακτηρίζοντας προτεραιότητα για την Άγκυρα την επαναλειτουργία τους, καθώς ο παρατεταμένος αποκλεισμός τους «δεν εξυπηρετεί τα συμφέροντα κανενός». Απέδωσε παράλληλα στο Κατάρ σημαντικό ρόλο στις διαμεσολαβητικές προσπάθειες για τον τερματισμό των συγκρούσεων στην περιοχή.
Για τη Συρία, ο Τούρκος πρόεδρος δεσμεύτηκε ότι η Τουρκία θα κάνει ό,τι είναι δυνατόν για να στηρίξει τη σταθερότητα της χώρας, αναφέροντας σχέδια επίσκεψής του εκεί, ενώ σημείωσε ότι οι Κούρδοι της Συρίας θα έχουν μερίδιο στην ειρήνη και τη σταθερότητα. Σχετικά με τη Γάζα, τόνισε ότι η Τουρκία «δεν μπορεί να την αφήσει μόνη της» και επισήμανε ότι η Χαμάς τηρεί τις δεσμεύσεις της με καλή πίστη, ενώ το Ισραήλ συνεχίζει τον πόλεμο. Για τον Λίβανο, ανέφερε ότι οι συνεχιζόμενες ισραηλινές επιθέσεις αποτελούν σοβαρή ανησυχία για την Άγκυρα και πως είχε θέσει το ζήτημα στον Τραμπ κατά την πρόσφατη επίσκεψή του στην Τουρκία. Τέλος, ο Ερντογάν υποστήριξε ότι η ένταξη της Τουρκίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση δεν αποτελεί πλέον βασική προτεραιότητα για την Άγκυρα, εκτιμώντας ότι η Ευρώπη θα είναι εκείνη που θα χάσει από την απομάκρυνση της Τουρκίας από την ευρωπαϊκή προοπτική.
