Η Τουρκία ανακήρυξε δύο τουρκικά θαλάσσια πάρκα στο Βόρειο Αιγαίο και στην Ανατολική Μεσόγειο, με δύο Προεδρικά Διατάγματα που φέρουν την υπογραφή του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν και δημοσιεύθηκαν στις 16 Αυγούστου στην τουρκική Εφημερίδα της Κυβερνήσεως. Η Αθήνα χαρακτήρισε την κίνηση παράνομη, ενώ ο πρώην πρωθυπουργός Αντώνης Σαμαράς ζήτησε άμεση αντίδραση από την κυβέρνηση. Το ελληνικό Υπουργείο Εξωτερικών εξετάζει τις βαθύτερες αιτίες της τουρκικής απόφασης, η οποία εντάσσεται στο δόγμα της «Γαλάζιας Πατρίδας».
Διαβάστε επίσης: Ο Ερντογάν: Η ένταξη στην ΕΕ δεν είναι πλέον προτεραιότητα
Τι προβλέπουν τα δύο τουρκικά θαλάσσια πάρκα
Σύμφωνα με τα Προεδρικά Διατάγματα, το πρώτο θαλάσσιο πάρκο καταλαμβάνει την περιοχή μεταξύ Φέτιγιε και Κας, αποκλείοντας ολόκληρη τη θαλάσσια ζώνη γύρω από το σύμπλεγμα του Καστελλορίζου. Το δεύτερο εκτείνεται στη θαλάσσια περιοχή ανάμεσα στη Σαμοθράκη και τη Λήμνο, στο Βόρειο Αιγαίο. Η κίνηση αυτή έρχεται σε συνέχεια της κατάθεσης αντίστοιχων χαρτών από την Άγκυρα στη Διακυβερνητική Ωκεανογραφική Επιτροπή της UNESCO πέρσι την ίδια εποχή, όπως επισημαίνουν ευρωβουλευτές του ΠΑΣΟΚ.
Το ελληνικό Υπουργείο Εξωτερικών αντέδρασε άμεσα, χαρακτηρίζοντας παράνομη την τουρκική απόφαση. Όπως τόνισε σε ανακοίνωσή του, κανένα κράτος δεν έχει δικαίωμα, σύμφωνα με το Δίκαιο της Θάλασσας, να προβαίνει μονομερώς στην εγκαθίδρυση θαλάσσιων προστατευόμενων περιοχών σε περιοχές εκτός εθνικής δικαιοδοσίας. Το υπουργείο διευκρίνισε ότι τα τουρκικά πάρκα είναι παράνομα τόσο στον βαθμό που καταλαμβάνουν διεθνή ύδατα όσο και στον βαθμό που εκτείνονται εντός της ελληνικής υφαλοκρηπίδας, με αποτέλεσμα η τουρκική ενέργεια να μην παράγει κανένα απολύτως έννομο αποτέλεσμα.
Σε αντιδιαστολή, η ελληνική πλευρά υπενθύμισε ότι η δική της πρωτοβουλία για τη δημιουργία Εθνικών Θαλάσσιων Πάρκων στο Ιόνιο και στο Αιγαίο έγινε σε πλήρη συμμόρφωση με το Δίκαιο της Θάλασσας και αποκλειστικά εντός ελληνικών χωρικών υδάτων. Η Άγκυρα, από την πλευρά της, επικαλείται τη θεωρία των «γκρίζων ζωνών» για νησιά που, κατά την τουρκική πλευρά, δεν αναφέρονται ονομαστικά στις συνθήκες της Λωζάννης του 1923 και των Παρισίων του 1947. Κατάλογοι όπως ο λεγόμενος «EGAYDAAK» περιλαμβάνουν έως και 201 ελληνικά νησιά, ωστόσο η Τουρκία αποφεύγει να προσδιορίσει επισήμως ποια νησιά θεωρεί «γκρίζα», καθώς η λίστα περιλαμβάνει ακόμη και τη Γαύδο.
Οι αντιδράσεις στην Ελλάδα
Ο πρώην πρωθυπουργός Αντώνης Σαμαράς εξαπέλυσε νέα επίθεση κατά της κυβέρνησης, κάνοντας λόγο για «διεθνή πειρατεία». «Από καιρό προειδοποιώ: το διεθνές ξέπλυμα της Τουρκίας, με “φιλίες” και κατευνασμούς, φέρνει νέα τετελεσμένα σε βάρος της πατρίδας μας. Ζήτησα αντίδραση της κυβέρνησης πριν να είναι αργά», ανέφερε ο κ. Σαμαράς. Ο πρώην πρωθυπουργός εκτίμησε ακόμη ότι η νέα τουρκική απόφαση αναμένεται να ακολουθηθεί από τη νομοθέτηση της «Γαλάζιας Πατρίδας», ενώ αναρωτήθηκε ποια είναι η στρατηγική της ελληνικής κυβέρνησης απέναντι στις τουρκικές κινήσεις στο Αιγαίο.
Από την πλευρά της, η κυβέρνηση υπερασπίστηκε τη γραμμή της μέσω της εκπροσώπου Τύπου της Νέας Δημοκρατίας, Αλεξάνδρας Σδούκου, η οποία μίλησε στο ΕΡΤnews. «Το γεγονός ότι προβαίνει η Τουρκία σε κίνηση να καθορίσει κι αυτή δικά της θαλάσσια οικόπεδα έξω από τα δικά της χωρικά ύδατα, δεν σημαίνει ότι παράγει έννομα αποτελέσματα και αντιβαίνει στο Διεθνές Δίκαιο και στο Δίκαιο της Θάλασσας», τόνισε η κ. Σδούκου. Η ίδια υποστήριξε ότι οι ενεργειακές συμφωνίες και οι διεθνείς συμμαχίες που έχει αναπτύξει η Ελλάδα ενοχλούν την Άγκυρα.
Το Υπουργείο Εξωτερικών εξετάζει παράλληλα τις βαθύτερες αιτίες πίσω από την τουρκική απόφαση. Μία εκτίμηση συνδέει την κίνηση με την πίεση που δέχεται η Τουρκία σε σχέση με το Ισραήλ, καθώς η Άγκυρα βλέπει με καχυποψία την αμυντική συνεργασία Ελλάδας και Κύπρου με το Ισραήλ. Παράλληλα, ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν φέρεται να απευθύνεται και στο εσωτερικό ακροατήριο της χώρας του, καθώς οφείλει να απαντήσει στις προσδοκίες που έχει καλλιεργήσει γύρω από το δόγμα της «Γαλάζιας Πατρίδας».
Ερώτηση του ΠΑΣΟΚ στις Βρυξέλλες
Τέσσερις ευρωβουλευτές του ΠΑΣΟΚ, οι Γιάννης Μανιάτης, Νίκος Παπανδρέου, Σάκης Αρναούτογλου και Νικόλας Φαραντούρης, κατέθεσαν γραπτή ερώτηση προς την Ύπατη Εκπρόσωπο της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την Εξωτερική Πολιτική, Κάγια Κάλλας, ζητώντας να διευκρινιστεί πώς σκοπεύει να αντιμετωπίσει η Ένωση τη νέα τουρκική πρόκληση. Οι ευρωβουλευτές επισημαίνουν ότι η ανακήρυξη των δύο θαλάσσιων πάρκων αποτελεί περαιτέρω κλιμάκωση που ακυρώνει στην πράξη την πολιτική των «ήρεμων νερών» μεταξύ Αθήνας και Άγκυρας.
