Η δίκη κατά της Meta ξεκίνησε σήμερα στην Καλιφόρνια ενώπιον της ομοσπονδιακής δικαιοσύνης των ΗΠΑ. Στο στόχαστρο βρίσκεται η μητρική εταιρεία του Facebook και του Instagram, την οποία 29 πολιτείες κατηγορούν ότι κατέστησε τις πλατφόρμες της εθιστικές για τους ανήλικους χρήστες. Οι ενάγοντες ζητούν αποζημιώσεις που αγγίζουν τα 200 δισεκατομμύρια δολάρια, σε μια από τις μεγαλύτερες δικαστικές αναμετρήσεις που έχει αντιμετωπίσει ποτέ η εταιρεία τεχνολογίας.
Τι καταγγέλλουν οι πολιτείες
Οι εισαγγελείς των πολιτειών που προσέφυγαν κατά της Meta θα προσπαθήσουν να αποδείξουν στο δικαστήριο τρία βασικά σημεία. Πρώτον, ότι η εταιρεία ενσωμάτωσε στο Facebook και το Instagram λειτουργίες σχεδιασμένες ειδικά για να κρατούν προσηλωμένους τους εφήβους χρήστες για όσο το δυνατόν περισσότερο χρόνο. Δεύτερον, ότι η Meta παραπλάνησε συστηματικά το κοινό σχετικά με τους πραγματικούς κινδύνους που ενέχει η χρήση των πλατφορμών της από ανήλικους. Τρίτον, ότι συνέλεξε προσωπικά δεδομένα από παιδιά κάτω των 13 ετών χωρίς τη συγκατάθεση των γονέων τους, κάτι που συνιστά παράβαση της ομοσπονδιακής νομοθεσίας των ΗΠΑ.
Τέσσερις εισαγγελείς που ηγούνται της υπόθεσης ζητούν συγκεκριμένα περίπου 193 δισεκατομμύρια δολάρια από την εταιρεία. Παράλληλα με το χρηματικό ποσό, οι πολιτείες απαιτούν η Meta να προχωρήσει σε βαθιές αλλαγές στον σχεδιασμό του Facebook και του Instagram, ώστε να διασφαλίζεται μεγαλύτερη προστασία για τους ανήλικους χρήστες. Το ποσό των 193 δισεκατομμυρίων δολαρίων δεν είναι τυχαίο· ισοδυναμεί σχεδόν με τον ετήσιο κύκλο εργασιών της Meta και είναι τριπλάσιο από τα ετήσια κέρδη της, γεγονός που δείχνει το μέγεθος της οικονομικής πίεσης που ασκείται στην εταιρεία.
Οι αντιδράσεις των δύο πλευρών
Ο γενικός εισαγγελέας του Κεντάκι, Ράσελ Κόουλμαν, δήλωσε ότι οι πολιτείες θα αποδείξουν ενώπιον σώματος ενόρκων πως η Meta απέκρυψε συνειδητά τις βλάβες που προκαλούσε στους νέους χρήστες, επειδή ήταν οικονομικά πιο συμφέρον να αγνοήσει το πρόβλημα. Ο ίδιος παρομοίασε την υπόθεση με τις δικαστικές διαμάχες κατά της βιομηχανίας καπνού τη δεκαετία του 1990 και με τις αγωγές που ακολούθησαν την κρίση των οπιοειδών, τονίζοντας ότι η στρατηγική των πολιτειών θα είναι αντίστοιχη.
Από την πλευρά της, η Meta διαψεύδει κατηγορηματικά ότι απέκρυψε τον εθιστικό χαρακτήρα των πλατφορμών της. Η εταιρεία υποστηρίζει ότι ο «εθισμός» στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης δεν περιλαμβάνεται καν στο επίσημο εγχειρίδιο αναφοράς της αμερικανικής ψυχιατρικής και ότι το ζήτημα παραμένει αντικείμενο επιστημονικής συζήτησης. Όσον αφορά τη συλλογή δεδομένων από παιδιά, η εταιρεία παραδέχεται ότι δεν εξασφάλιζε γονική συναίνεση, αλλά ισχυρίζεται ότι η υποχρέωση αυτή δεν την αφορά, καθώς οι όροι χρήσης των εφαρμογών απαγορεύουν ρητά τη χρήση τους από παιδιά κάτω των 13 ετών. Η Meta προσθέτει ότι όσοι λογαριασμοί εντοπίστηκαν να ανήκουν σε παιδιά κάτω των 13 ετών διαγράφηκαν άμεσα, και ως εκ τούτου δεν είχε ουσιαστική γνώση της παρουσίας τους στις πλατφόρμες, προϋπόθεση που θέτει ο νόμος για να στοιχειοθετηθεί παράβαση.
Τι θα κρίνει η δικαστής
Την τελική απόφαση για την υπόθεση αναμένεται να λάβει η δικαστής Ιβόν Γκονσάλες Ρότζερς, η οποία θα σταθμίσει κυρίως την ικανότητα της Meta να καταβάλει τυχόν αποζημίωση. Κανείς δεν αναμένει ότι, ακόμη και σε περίπτωση καταδίκης, η εταιρεία θα κληθεί να πληρώσει ολόκληρο το ποσό των 193 δισεκατομμυρίων δολαρίων, καθώς οι ίδιες οι πολιτείες διατηρούν το δικαίωμα να αναπροσαρμόσουν το αίτημά τους πριν από το τέλος της δικαστικής διαδικασίας. Η έκβαση της δίκης κατά της Meta αναμένεται να καθορίσει σε μεγάλο βαθμό το πλαίσιο ευθύνης των εταιρειών κοινωνικής δικτύωσης απέναντι στους ανήλικους χρήστες τους στις ΗΠΑ.
