Η ΑΑΔΕ έδωσε διευκρινίσεις σχετικά με τους ελέγχους στις μεταφορές χρημάτων μέσω IRIS, μετά την ανησυχία που είχε προκληθεί σε αρκετούς πολίτες τις τελευταίες ημέρες. Οι απλές καθημερινές συναλλαγές μεταξύ συγγενών και φίλων δεν σημαίνει αυτόματα ότι θεωρούνται δωρεές ή εισόδημα που φορολογείται. Αυτό που εξετάζουν οι φορολογικές αρχές είναι η πραγματική αιτία της μεταφοράς και όχι το ίδιο το μέσο πληρωμής. Η διευκρίνιση αυτή αφορά χιλιάδες συναλλαγές που πραγματοποιούνται καθημερινά μέσω της συγκεκριμένης εφαρμογής.
Πότε μια μεταφορά μέσω IRIS θεωρείται δωρεά
Σύμφωνα με τις διευκρινίσεις, χρήματα που στέλνει ένας γονέας στο παιδί του για καθημερινές ή φοιτητικές ανάγκες, καθώς και μικρά ποσά για προσωπικά έξοδα, δεν θεωρούνται από μόνα τους δωρεά. Δεν υπάρχει συγκεκριμένο όριο για το λεγόμενο «χαρτζιλίκι», ωστόσο το ποσό πρέπει να είναι εύλογο και να ανταποκρίνεται στις πραγματικές ανάγκες του αποδέκτη. Σε περίπτωση ελέγχου, ο φορολογούμενος θα πρέπει να μπορεί να τεκμηριώσει τον λόγο για τον οποίο πραγματοποιήθηκε η συγκεκριμένη συναλλαγή.
Διαφορετική είναι η περίπτωση όταν πρόκειται για σημαντικά ποσά που οδηγούν σε πραγματική προσαύξηση της περιουσίας, όπως η αγορά αυτοκινήτου, οικοπέδου ή κατοικίας. Σε αυτές τις περιπτώσεις ενδέχεται να απαιτείται δήλωση δωρεάς μέσω της πλατφόρμας myProperty. Το βασικό κριτήριο, όπως τονίζεται, είναι να είναι ξεκάθαρο ποιος στέλνει τα χρήματα, σε ποιον και για ποιον πραγματικό λόγο, καθώς επιστροφή χρημάτων, κοινή δαπάνη, δωρεά ή αμοιβή αποτελούν διαφορετικές περιπτώσεις που πρέπει να αποτυπώνονται με ακρίβεια.
Αφορολόγητο όριο έως 800.000 ευρώ για συγγενείς
Για τις δωρεές μεταξύ προσώπων πρώτου βαθμού, όπως γονείς και παιδιά ή παππούδες και εγγόνια, ισχύει αφορολόγητο όριο έως 800.000 ευρώ, υπό τις προβλεπόμενες προϋποθέσεις και εφόσον η μεταφορά γίνεται με τραπεζικό τρόπο. Για ποσά που ξεπερνούν το συγκεκριμένο όριο, εφαρμόζεται ο προβλεπόμενος φόρος δωρεάς. Το όριο αυτό αφορά αποκλειστικά τη στενή συγγένεια πρώτου βαθμού και δεν επεκτείνεται σε άλλες κατηγορίες συγγενών.
Διαφορετική φορολογική αντιμετώπιση ισχύει για τις υπόλοιπες κατηγορίες συγγένειας. Στις δωρεές μεταξύ αδελφών, για παράδειγμα, ο φόρος επιβάλλεται από το πρώτο ευρώ με τον αντίστοιχο συντελεστή. Για φίλους και λοιπά πρόσωπα εκτός στενού οικογενειακού κύκλου, η φορολόγηση είναι ακόμη υψηλότερη, γεγονός που καθιστά αναγκαία την τεκμηρίωση κάθε σημαντικής συναλλαγής ανάμεσα σε πρόσωπα χωρίς στενή συγγενική σχέση.
Τι ισχύει για επαγγελματίες και απλές συναλλαγές μεταξύ φίλων
Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται από τους επαγγελματίες. Μια μεταφορά χρημάτων μέσω IRIS που αποτελεί επαγγελματικό έσοδο πρέπει να συνοδεύεται από το αντίστοιχο παραστατικό και να καταχωρείται λογιστικά, ώστε να φορολογηθεί σύμφωνα με τους ισχύοντες κανόνες και να αποδοθεί ο ΦΠΑ όπου απαιτείται. Αντίθετα, μια απλή επιστροφή χρημάτων μεταξύ φίλων, για παράδειγμα μετά από ένα κοινό γεύμα, δεν μετατρέπεται αυτομάτως σε επαγγελματικό έσοδο μόνο και μόνο επειδή ο ένας από τους δύο ασκεί επάγγελμα.
Ιδιαίτερα χρήσιμο, όπως επισημαίνεται, είναι στην αιτιολογία της μεταφοράς να αναγράφεται πάντα μια σαφής και αληθινή περιγραφή του λόγου της συναλλαγής. Με αυτόν τον τρόπο εξασφαλίζεται το απαραίτητο αποδεικτικό στοιχείο σε περίπτωση φορολογικού ελέγχου από την ΑΑΔΕ, χωρίς να χρειάζεται ο πολίτης να ανησυχεί για καθημερινές, μικρές συναλλαγές με συγγενείς και φίλους.
