Το δημογραφικό πρόβλημα έχει αρχίσει να αδειάζει χωριά και σχολεία σε μεγάλο μέρος της Θεσσαλίας, όμως η Δημοτική Ενότητα Χρυσομηλιάς του δήμου Μετεώρων αποτελεί εξαίρεση στον κανόνα. Στο ορεινό αυτό χωριό, το 70% των ζευγαριών είναι πολύτεκνα ή τρίτεκνα, μια τάση που κρατά ζωντανό τον τόπο εδώ και δεκαετίες. Την πληροφορία αποκάλυψε στο Αθηναϊκό-Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων ο πρόεδρος της Δ.Ε. Χρυσομηλιάς, Νίκος Στεφόπουλος. Η περίπτωση της Χρυσομηλιάς δείχνει πως, ακόμα και μέσα στη γενικότερη συρρίκνωση, κάποιες κοινότητες καταφέρνουν να κρατήσουν τους ανθρώπους τους.
Η Χρυσομηλιά αντιστέκεται στο δημογραφικό πρόβλημα
Στη μεγάλη πλειοψηφία των δήμων της Θεσσαλίας καταγράφεται μείωση του πληθυσμού τα τελευταία χρόνια, με το δημογραφικό πρόβλημα να κάνει αισθητή την παρουσία του σε ολόκληρη την Ελλάδα. Παράλληλα, το μαθητικό δυναμικό πολλών σχολικών μονάδων συρρικνώνεται, με αποτέλεσμα ορισμένα σχολεία να αναστέλλουν τη λειτουργία τους ή να λειτουργούν με μόλις έναν ή δύο μαθητές. Η Χρυσομηλιά, ωστόσο, ακολουθεί εντελώς διαφορετική πορεία, καθώς οι γεννήσεις παραμένουν σε υψηλά επίπεδα χάρη στις πολύτεκνες οικογένειες που κατοικούν εκεί.
Το χωριό βρίσκεται σε απόσταση 50 χιλιομέτρων από τα Τρίκαλα, σε υψόμετρο 900 μέτρων, στις βόρειες υπώρειες της Νεράιδας, μέσα στην οροσειρά της Πίνδου. Η ονομασία του, σύμφωνα με τους κατοίκους, προέρχεται από μια τοπική ποικιλία μήλων που ονομάζονταν «σκιούπια» ή «χρυσά μήλα» και καλλιεργούνταν παλαιότερα στην περιοχή. Σήμερα το δάσος γύρω από τη Χρυσομηλιά είναι γεμάτο κέδρους, έλατα και καστανιές. Ο μόνιμος πληθυσμός του χωριού ανέρχεται σε 500 κατοίκους, αριθμός που αυξάνεται σημαντικά τους καλοκαιρινούς μήνες.
Οι κάτοικοι της Χρυσομηλιάς ασχολούνται κυρίως με τη γεωργία, την κτηνοτροφία και τη μελισσοκομία, ενώ αρκετοί απασχολούνται εποχιακά σε εργασίες που αφορούν τα δάση της περιοχής. Σύμφωνα με τον κ. Στεφόπουλο, ελάχιστα είναι τα ζευγάρια που αποκτούν μόνο δύο παιδιά, καθώς η πολυτεκνία αποτελεί έθιμο και παράδοση που περνά από γενιά σε γενιά. «Αυτό που έκαναν οι παππούδες τους το συνεχίζουν με τον ίδιο τρόπο οι νέοι και στις μέρες μας», τονίζει ο πρόεδρος της Δ.Ε. Χρυσομηλιάς.
Δηλώσεις κατοίκων και η ζωντανή καθημερινότητα του χωριού
Ο Νίκος Στεφόπουλος εξηγεί πως τα νέα ζευγάρια της περιοχής προτιμούν να μείνουν στη Χρυσομηλιά και να δημιουργήσουν οικογένεια, αντί να μεταναστεύσουν σε μεγάλα αστικά κέντρα ή στο εξωτερικό. Το χωριό διαθέτει δημοτικό σχολείο και βρεφονηπιακό σταθμό, υποδομές που διευκολύνουν τις οικογένειες να μείνουν εκεί. Όπως επισημαίνει ο ίδιος, «τα νέα παιδιά δεν θέλουν να φύγουν από το χωριό και να εγκατασταθούν στα μεγάλα αστικά κέντρα». Η καθημερινότητα στη Χρυσομηλιά είναι γεμάτη ζωή, με αρκετές ταβέρνες και καφενεία να γεμίζουν κάθε βράδυ από νέους ανθρώπους που εργάζονται σε διάφορα επαγγέλματα και δεν φαντάζονται τη ζωή τους μακριά από το χωριό τους.
Πέρα από τη δημογραφική της δυναμική, η Χρυσομηλιά διατηρεί και σημαντικό ιστορικό αποτύπωμα. Το χωριό είχε καεί από τους Γερμανούς το 1943, ωστόσο διατηρούνται μέχρι σήμερα πολλά από τα πέτρινα σπίτια και τις εκκλησίες, καθώς και το μοναστήρι των Ταξιαρχών και οι γέφυρες στην Κουκουράβα και το Ρούντζι. Κάθε χρόνο, τις ημέρες του Δεκαπενταύγουστου, στην περιοχή στήνεται πανηγύρι με γλέντι, χορό και άφθονα τοπικά παραδοσιακά προϊόντα, μια εκδήλωση που συγκεντρώνει τόσο μόνιμους κατοίκους όσο και επισκέπτες. Ο δήμαρχος Μετεώρων, Λευτέρης Αβραμόπουλος, χαρακτηρίζει τη Χρυσομηλιά «ένα ξεχωριστό παράδειγμα» ανάμεσα στις κοινότητες του δήμου.
Η περίπτωση της Χρυσομηλιάς αναδεικνύει πως, παρά το γενικευμένο δημογραφικό πρόβλημα που ταλανίζει τη Θεσσαλία και ολόκληρη την Ελλάδα, η διατήρηση της παράδοσης της πολυτεκνίας και η επιλογή των νέων να παραμείνουν στον τόπο τους μπορούν να αντιστρέψουν την τάση σε τοπικό επίπεδο. Το ορεινό χωριό του δήμου Μετεώρων αποδεικνύει ότι, με τις κατάλληλες υποδομές και την προσήλωση στην οικογενειακή παράδοση, μια μικρή κοινότητα μπορεί να παραμείνει ζωντανή.
