Η δασμολογική πολιτική του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ προκαλεί νέα αναταραχή και στις δύο πλευρές του Ατλαντικού. Νέα μελέτη δείχνει πτώση 65% στις γερμανικές επενδύσεις προς τις Ηνωμένες Πολιτείες το πρώτο εξάμηνο του 2026, ενώ παράλληλα η Ουάσινγκτον και η Οτάβα βρίσκονται σε κόντρα χρόνου πριν από την προθεσμία που έχει θέσει ο Τραμπ για την επιβολή νέων δασμών στον Καναδά. Οι δύο εξελίξεις καταγράφηκαν σχεδόν ταυτόχρονα, αποτυπώνοντας το κλίμα αβεβαιότητας που έχει διαμορφώσει η εμπορική στρατηγική του Λευκού Οίκου.
Διαβάστε επίσης: Το ABC καταθέτει αγωγή κατά κυβέρνησης Τραμπ στις ΗΠΑ
Κάθετη πτώση των γερμανικών επενδύσεων στις ΗΠΑ
Στα τέλη του 2025 ο Τραμπ είχε διακηρύξει ότι στις ΗΠΑ αναπτύσσονταν ξένες επενδύσεις ύψους 18 τρισ. δολαρίων, τις οποίες παρουσίασε ως απόδειξη «βιομηχανικής αναγέννησης». Τα στοιχεία που δημοσίευσε τη Δευτέρα το Ινστιτούτο Γερμανικής Οικονομίας (IW Cologne), με βάση δεδομένα της γερμανικής κεντρικής τράπεζας Bundesbank, δείχνουν διαφορετική εικόνα. Το διάστημα Ιανουαρίου-Ιουνίου 2026 οι γερμανικές επιχειρήσεις επένδυσαν μόλις 4,3 δισ. ευρώ στις ΗΠΑ, μείωση 65% σε σχέση με το αντίστοιχο διάστημα του 2025. Σε σύγκριση με το πρώτο εξάμηνο του 2024, πριν δηλαδή από την επιστροφή του Τραμπ στον Λευκό Οίκο, η πτώση φτάνει το 80%. Η συντάκτρια της έκθεσης, Σαμίνα Σουλτάν, σημείωσε ότι η αρνητική τάση που ξεκίνησε τον Ιανουάριο του 2025 συνεχίζεται αμείωτη.
Πρωταγωνιστές της υποχώρησης είναι οι γερμανικές αυτοκινητοβιομηχανίες, οι οποίες εξακολουθούν να διστάζουν να προχωρήσουν στις επενδύσεις που είχαν προαναγγείλει το 2025, κατά τις εμπορικές διαπραγματεύσεις ΗΠΑ και Ε.Ε. Τον περασμένο Απρίλιο η Mercedes είχε ανακοινώσει επένδυση 4 δισ. δολαρίων στο εργοστάσιό της στην Τασκαλούσα της Αλαμπάμα, για την κατασκευή του μοντέλου GLC, του δεύτερου σε πωλήσεις SUV της εταιρείας στην αμερικανική αγορά. Μέχρι σήμερα το όχημα εξάγεται στις ΗΠΑ από τη Γερμανία και υπόκειται σε δασμούς 15%, γεγονός που εξηγεί εν μέρει τη σχεδιαζόμενη μετεγκατάσταση της παραγωγής.
Ανησυχία στο Βερολίνο για τη δασμολογική πολιτική Τραμπ
Η κατάσταση προκαλεί ανησυχία στη γερμανική πλευρά. Όπως μεταδίδει από το Βερολίνο ο Τιμπό Μαντλέν, ανταποκριτής της γαλλικής εφημερίδας Les Echos, η ευμετάβλητη δασμολογική πολιτική του Τραμπ, που στοχεύει στην ανάκτηση της βιομηχανικής δυναμικότητας των ΗΠΑ, δημιουργεί περισσότερη αβεβαιότητα παρά σταθερότητα για τις ξένες επιχειρήσεις. Οι συνεχείς μεταβολές στο δασμολογικό καθεστώς δυσκολεύουν τον προγραμματισμό μακροπρόθεσμων επενδύσεων από τη γερμανική βιομηχανία, ιδίως στον κλάδο του αυτοκινήτου. Το ζήτημα αναμένεται να απασχολήσει εκ νέου τις γερμανοαμερικανικές οικονομικές σχέσεις τους επόμενους μήνες.
Στο κόκκινο οι διαπραγματεύσεις ΗΠΑ – Καναδά
Παράλληλα, οι Ηνωμένες Πολιτείες και ο Καναδάς βρίσκονται σε εντατικές διαπραγματεύσεις, επιχειρώντας να αποφύγουν νέα επιβολή δασμών. Ο Τραμπ έχει απειλήσει με δασμούς 50% σε καναδικά προϊόντα συνολικής αξίας περίπου 20 δισ. δολαρίων, εφόσον δεν επιτευχθεί συμφωνία έως τις 12:01 π.μ. της Τετάρτης. Οι επαφές μεταξύ των δύο κυβερνήσεων εντάθηκαν τις τελευταίες ημέρες, με τον Καναδό πρωθυπουργό Μαρκ Κάρνεϊ να έχει δύο τηλεφωνικές συνομιλίες με τον Τραμπ μέσα σε δύο ημέρες και μία ακόμη επικοινωνία το απόγευμα της Τρίτης. «Διαπραγματευόμαστε. Οι διαπραγματεύσεις είναι πολύ έντονες και λεπτές. Δεν είναι η ώρα να μιλάμε δημόσια για διαπραγματεύσεις», δήλωσε ο Κάρνεϊ, χωρίς να αποκαλύψει λεπτομέρειες για τις θέσεις της Οτάβας.
Η αμερικανική πλευρά ζητά μεγαλύτερες αγορές στρατιωτικού εξοπλισμού από τον Καναδά, συμπεριλαμβανομένων μαχητικών αεροσκαφών F-35, καθώς και αυξημένη καναδική συμμετοχή στο πρόγραμμα αντιπυραυλικής άμυνας «Golden Dome». Η Ουάσινγκτον επιδιώκει επιπλέον μεγαλύτερη πρόσβαση σε κρίσιμα ορυκτά, ώστε να μειωθεί η εξάρτηση των ΗΠΑ από την Κίνα. Ο Καναδάς, από την πλευρά του, επιδιώκει ελάφρυνση από τους αμερικανικούς δασμούς στον χάλυβα, το αλουμίνιο και την καναδική μαλακή ξυλεία. Η διαμάχη εξελίσσεται παράλληλα με τις προσπάθειες επαναδιαπραγμάτευσης της εμπορικής συμφωνίας USMCA μεταξύ ΗΠΑ, Μεξικού και Καναδά, την οποία ο Τραμπ είχε προωθήσει κατά την πρώτη προεδρική του θητεία.
Τι ακολουθεί για την αμερικανική οικονομία
Οι νέοι δασμοί θα μπορούσαν να επιβαρύνουν σημαντικά τις εμπορικές σχέσεις των δύο χωρών, καθώς το κόστος τους καταβάλλεται αρχικά από τους Αμερικανούς εισαγωγείς, οι οποίοι ενδέχεται να το μετακυλήσουν στους καταναλωτές μέσω υψηλότερων τιμών. Η Ουάσινγκτον καλείται να σταθμίσει τις συνέπειες μιας νέας εμπορικής σύγκρουσης ενόψει των ενδιάμεσων εκλογών του Νοεμβρίου, καθώς το αυξημένο κόστος ζωής αποτελεί ήδη ανησυχία για τους Αμερικανούς ψηφοφόρους. Ο οικονομολόγος Ράιαν Μαζέρους εκτίμησε ότι καμία από τις δύο πλευρές δεν επιθυμεί πραγματικά να τεθούν σε ισχύ οι νέοι δασμοί, καθώς υπάρχει ισχυρή πίεση για συμβιβαστική λύση. Η καναδική κυβέρνηση αντιμετωπίζει παράλληλα εσωτερικές πιέσεις, καθώς μεγάλο τμήμα της κοινής γνώμης εκφράζει δυσαρέσκεια για τη δασμολογική πολιτική του Λευκού Οίκου.
