Η δίκη που μπορεί να αλλάξει καθοριστικά τον τρόπο λειτουργίας του Instagram και του Facebook ξεκίνησε στο δικαστήριο του Όκλαντ, στην Καλιφόρνια, με 29 πολιτείες των Ηνωμένων Πολιτειών να στρέφονται κατά της Meta. Οι πολιτείες κατηγορούν την εταιρεία ότι γνώριζε πως οι πλατφόρμες της προκαλούν εθισμό στο Instagram και βλάπτουν την ψυχική υγεία των ανηλίκων, αλλά επέλεξε να αποκρύψει τους κινδύνους για χάρη του κέρδους. Η Meta απορρίπτει κατηγορηματικά τις κατηγορίες. Η υπόθεση αναμένεται να απασχολήσει το δικαστήριο για έξι έως οκτώ εβδομάδες.
Διαβάστε επίσης: Πυραυλική απειλή στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα από το Ιράν
Δεκάδες πολιτείες, μία τεράστια δίκη
Η υπόθεση θεωρείται η σημαντικότερη μέχρι σήμερα δικαστική δοκιμασία στις ΗΠΑ για τις επιπτώσεις των social media στους νέους. Στο δικαστήριο αναμένεται να καταθέσουν προσωπικά ο διευθύνων σύμβουλος της Meta, Μαρκ Ζάκερμπεργκ, καθώς και ο επικεφαλής του Instagram, Άνταμ Μοσέρι. Η παρουσία τους στο εδώλιο των μαρτύρων προσδίδει ιδιαίτερο βάρος στη διαδικασία, καθώς οι δύο άνδρες θεωρούνται τα πρόσωπα-κλειδιά για τις αποφάσεις σχεδιασμού των πλατφορμών.
Στην εναρκτήρια αγόρευσή της, η αναπληρώτρια γενική εισαγγελέας της Καλιφόρνια, Μέγκαν Ο’Νιλ, υποστήριξε ότι η Meta δεν ανέλαβε το μερίδιο ευθύνης που της αναλογούσε για την προστασία των παιδιών. Σύμφωνα με την ίδια, το επιχειρηματικό μοντέλο της εταιρείας ήταν να «εθίζει τους χρήστες, να τους κρατά όσο περισσότερο μπορούσε, να συλλέγει τα δεδομένα τους και στη συνέχεια να κρύβει την αλήθεια από το κοινό». «Λειτουργούσε ιδιαίτερα καλά με τα παιδιά», είπε, προσθέτοντας ότι η Meta «χρειαζόταν τα παιδιά» και ταυτόχρονα έπρεπε να καθησυχάζει τους γονείς και όσους ενδιαφέρονταν για την ασφάλειά τους.
Τα εσωτερικά έγγραφα πίσω από τον εθισμό στο Instagram
Οι πολιτείες υποστηρίζουν ότι εσωτερικά έγγραφα που θα παρουσιαστούν στη δίκη αποδεικνύουν πως η εταιρεία γνώριζε τους κινδύνους πολύ πριν αντιδράσει δημόσια. Μεταξύ των φράσεων που επικαλέστηκε η Ο’Νιλ περιλαμβάνονται οι «οι μικρότεροι είναι οι καλύτεροι» και «οι έφηβοι είναι εθισμένοι, παρά το πώς τους κάνει να αισθάνονται· το Instagram είναι εθιστικό». Σε άλλο εσωτερικό μήνυμα προς τον Μοσέρι, σύμφωνα με την κατηγορούσα αρχή, ως στόχος αναφερόταν ο χρόνος που περνούν οι έφηβοι στην πλατφόρμα, ενώ εργαζόμενοι φέρονται να είχαν παρομοιάσει το Instagram με «ναρκωτικό» και τους εαυτούς τους με «διακινητές». «Ήξεραν», είπε η Ο’Νιλ. «Ξανά και ξανά, κέρδιζαν τα κέρδη».
Στο επίκεντρο της δίκης βρίσκονται συγκεκριμένα εργαλεία σχεδιασμού, όπως το ατέρμονο κύλισμα οθόνης, ο αλγόριθμος προτάσεων περιεχομένου, οι συνεχείς ειδοποιήσεις, τα «likes» και τα φίλτρα που επιτρέπουν την αλλαγή της εικόνας του χρήστη. Κατά την κατηγορούσα αρχή, τα παιδιά και οι έφηβοι είναι ιδιαίτερα ευάλωτοι σε αυτούς τους μηχανισμούς, ενώ η υπερβολική χρήση των social media συνδέεται με αυξημένα περιστατικά κατάθλιψης, άγχους, διατροφικών διαταραχών και άλλων προβλημάτων ψυχικής υγείας στους νέους. Η Meta, από την πλευρά της, εξακολουθεί να αρνείται κατηγορηματικά ότι απέκρυψε κινδύνους ή ότι σχεδίασε τις πλατφόρμες της με στόχο τον εθισμό των ανηλίκων, με την έκβαση της δίκης στο Όκλαντ να αναμένεται να καθορίσει σε μεγάλο βαθμό το ρυθμιστικό μέλλον των social media στις ΗΠΑ.
