Έντονη διπλωματική κρίση ξέσπασε μεταξύ Ισραήλ και Τουρκίας με φόντο τη Συρία, μετά την κατηγορία του Ισραήλ ότι η Άγκυρα ετοιμάζεται να αναπτύξει στρατεύματα στην αεροπορική βάση Αμπού Ντούχουρ. Η βάση αυτή, που βρίσκεται στην επαρχία Ιντλίμπ στη βορειοδυτική Συρία, δέχθηκε την προηγούμενη ημέρα ισραηλινή αεροπορική επιδρομή. Η Τουρκία απέρριψε κατηγορηματικά τους ισχυρισμούς, ενώ οι ΗΠΑ παρενέβησαν καταγγέλλοντας «αχρείαστη κλιμάκωση» στην περιοχή.
Η επιδρομή στην Αμπού Ντούχουρ και οι κατηγορίες Ισραήλ – Τουρκίας
Το γραφείο του Ισραηλινού πρωθυπουργού Μπενιαμίν Νετανιάχου κατηγόρησε την Τουρκία ότι αποτελεί «απειλή» για την ασφάλεια του Ισραήλ, επικαλούμενο την προετοιμασία ανάπτυξης τουρκικών στρατευμάτων στην αεροπορική βάση Αμπού Ντούχουρ. Το Ισραήλ δεν ανέλαβε ρητώς την ευθύνη για τα πλήγματα εναντίον της βάσης, ωστόσο η συριακή κρατική τηλεόραση μετέδωσε ότι έγιναν συνολικά οκτώ πλήγματα στην υποδομή, η οποία βρισκόταν σε φάση ανοικοδόμησης. Σύμφωνα με τα ίδια στοιχεία, οι βομβαρδισμοί προκάλεσαν υλικές ζημιές, χωρίς ωστόσο να αναφερθούν θύματα.
«Το Ισραήλ είχε προειδοποιήσει επανειλημμένα τη Συρία ότι μια τέτοια ανάπτυξη θα ήγειρε απειλή για την ασφάλεια του Ισραήλ. Η Συρία επέλεξε να αγνοήσει αυτές τις προειδοποιήσεις», ανέφερε το γραφείο του Νετανιάχου. Οι ΗΠΑ ωστόσο απέδωσαν ξεκάθαρα την επιδρομή στο Ισραήλ, καταδικάζοντας την ενέργεια του στενού τους συμμάχου στην περιοχή. Πρόκειται μάλιστα για μία από τις σπάνιες περιπτώσεις κατά τις οποίες το Ισραήλ ενήργησε αντίθετα προς τη γραμμή της Ουάσιγκτον, η οποία επιδιώκει να στηρίξει τη νέα συριακή κυβέρνηση, με επικεφαλής πρώην τζιχαντιστή και σύμμαχο της Τουρκίας.
Η Άγκυρα διέψευσε πλήρως ότι σχεδιάζει ανάπτυξη στρατευμάτων στη Συρία. Σε ανακοίνωσή της, που μετέδωσε το κρατικό πρακτορείο ειδήσεων Anadolu, η τουρκική κυβέρνηση χαρακτήρισε τις κατηγορίες του γραφείου του Ισραηλινού πρωθυπουργού «ανυπόστατες» και τόνισε ότι στόχο έχουν να νομιμοποιήσουν τις παράνομες αεροπορικές επιδρομές του Ισραήλ, οι οποίες πλήττουν την εθνική κυριαρχία και την εδαφική ακεραιότητα της Συρίας.
Οι αντιδράσεις Δαμασκού και Ουάσιγκτον – Το ιστορικό πλαίσιο
Η Δαμασκός καταδίκασε «με τον πιο έντονο τρόπο» την επίθεση, χαρακτηρίζοντάς την «αδικαιολόγητη». Ιδιαίτερα αυστηρή ήταν και η τοποθέτηση του πρεσβευτή των ΗΠΑ στην Τουρκία και ειδικού απεσταλμένου του Λευκού Οίκου για τη Συρία, Τομ Μπαράκ, ο οποίος δήλωσε ότι η Ουάσιγκτον είναι «βαθιά ανήσυχη» για τα επιβεβαιωμένα ισραηλινά πλήγματα εναντίον της βάσης Αμπού Ντούχουρ. Ο ίδιος χαρακτήρισε την ενέργεια «αχρείαστη κλιμάκωση» που δεν συμβάλλει στην περιφερειακή σταθερότητα.
Η ένταση μεταξύ Ισραήλ και Τουρκίας δεν είναι νέο φαινόμενο. Η Τουρκία στάθηκε η πρώτη χώρα με κατά πλειονότητα μουσουλμανικό πληθυσμό που αναγνώρισε επίσημα το κράτος του Ισραήλ, με τις δύο χώρες να διατηρούν επί μακρόν στενή συμμαχία. Ωστόσο, η διμερής σχέση έχει περάσει επανειλημμένες κρίσεις επί των ημερών του Τούρκου προέδρου Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, ο οποίος ως ηγέτης κινήματος του πολιτικού Ισλάμ έχει επικρίνει σφοδρά το Ισραήλ, κυρίως για τον πόλεμο εναντίον της Χαμάς στη Λωρίδα της Γάζας.
Παράλληλα, η πολεμική αεροπορία του Ισραήλ έχει πραγματοποιήσει εκατοντάδες πλήγματα στο συριακό έδαφος από τον Δεκέμβριο του 2024, όταν ανατράπηκε ο πρόεδρος Μπασάρ αλ Άσαντ από συμμαχία ισλαμιστικών δυνάμεων. Το Ισραήλ έχει επίσης αναπτύξει στρατεύματα σε ουδέτερη ζώνη υπό επιτήρηση του ΟΗΕ, στο υψίπεδο του Γκολάν, περιοχή που παλαιότερα διαχώριζε τις ισραηλινές από τις συριακές δυνάμεις και την οποία το Ισραήλ περιγράφει ως «ζώνη ασφαλείας».
