Οι Ηνωμένες Πολιτείες ανακοίνωσαν την Τρίτη κυρώσεις κατά της προέδρου του Διεθνούς Ποινικού Δικαστηρίου, της Γιαπωνέζας Τομόκο Ακάνε, καθώς και κατά ενός ακόμη ανώτερου δικαστικού λειτουργού του θεσμού. Οι νέες κυρώσεις κατά του ΔΠΔ εντάσσονται στην κλιμακούμενη επίθεση της Ουάσινγκτον απέναντι στο δικαστήριο που εδρεύει στη Χάγη, το οποίο η αμερικανική κυβέρνηση χαρακτηρίζει «πολιτικοποιημένο». Την ανακοίνωση έκανε ο επικεφαλής της αμερικανικής διπλωματίας, Μάρκο Ρούμπιο, χωρίς ωστόσο να παραθέσει συγκεκριμένα παραδείγματα για τις κατηγορίες του. Η κίνηση αυτή αποτελεί τη δεύτερη φορά μέσα σε σύντομο χρονικό διάστημα που η Ουάσινγκτον στρέφεται ενάντια σε ανώτατα στελέχη του ΔΠΔ.
Ποιοι βρίσκονται στο στόχαστρο της Ουάσινγκτον
Σύμφωνα με τη δήλωση του Μάρκο Ρούμπιο, τα δύο πρόσωπα «μετείχαν άμεσα στις προσπάθειες που καταβάλλει το ΔΠΔ για να ερευνά, να συλλαμβάνει, να θέτει υπό κράτηση ή να διώκει αξιωματούχους των οποίων η κυβέρνηση δεν έχει δεχτεί τη δικαιοδοσία» του δικαστηρίου. Ο δεύτερος αξιωματούχος που βρέθηκε στο στόχαστρο των κυρώσεων είναι ο νυν αναπληρωτής εισαγγελέας του ΔΠΔ, ο Σενεγαλέζος Αμπντουλαγέ Σεγέ. Οι κυρώσεις που επιβάλλουν οι ΗΠΑ απαγορεύουν στους δύο δικαστικούς λειτουργούς την είσοδο στη χώρα και εμποδίζουν κάθε συναλλαγή, χρηματοοικονομική ή σχετική με ακίνητα, στη μεγαλύτερη οικονομία του κόσμου. Οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν έχουν προσχωρήσει ποτέ στη διεθνή συνθήκη ίδρυσης του ΔΠΔ και έχουν ήδη επιβάλει στο παρελθόν αντίστοιχα μέτρα σε βάρος δικαστών του οργανισμού.
Το υπόβαθρο της απόφασης συνδέεται σε μεγάλο βαθμό με τις έρευνες του ΔΠΔ κατά του Ισραήλ, στενού συμμάχου της Ουάσινγκτον. Το δικαστήριο είχε εκδώσει το 2024 εντάλματα σύλληψης κατά του πρωθυπουργού του Ισραήλ, Μπενιαμίν Νετανιάχου, εξαιτίας του πολέμου στη Γάζα. Η αμερικανική κυβέρνηση ξεκίνησε τον περασμένο μήνα μια ευρεία διπλωματική εκστρατεία κατά του ΔΠΔ, κατηγορώντας το ότι απειλεί Αμερικανούς πολίτες και καλώντας παράλληλα τους διεθνείς εταίρους της να αποχωρήσουν από τον θεσμό.
Αντιδράσεις και διεθνείς εξελίξεις
Το Τσαντ και η Βενεζουέλα, η οποία έχει πλέον προσεγγίσει την Ουάσινγκτον μετά τη σύλληψη του προέδρου Νικολάς Μαδούρο, ακολούθησαν πρόσφατα το παράδειγμα των ΗΠΑ αποχωρώντας από τη δικαιοδοσία του ΔΠΔ. Ο Μάρκο Ρούμπιο δήλωσε πεπεισμένος ότι και άλλες χώρες θα ακολουθήσουν τον ίδιο δρόμο τις επόμενες εβδομάδες. Το ΔΠΔ, από την πλευρά του, δήλωσε ότι οι κυρώσεις «υπονομεύουν το κράτος δικαίου» και προειδοποίησε ότι η πίεση στους δικαστικούς φορείς θέτει σε κίνδυνο τη διεθνή έννομη τάξη. «Όταν ασκείται πίεση στους δικαστικούς φορείς για να τους εμποδίσει να εφαρμόσουν τον νόμο, η ίδια η διεθνής έννομη τάξη είναι αυτή που τίθεται σε κίνδυνο», ανέφερε το δικαστήριο σε ανακοίνωσή του.
Το ΔΠΔ τόνισε ακόμη ότι τα μέτρα που στοχεύουν δικαστές, εισαγγελείς και προσωπικό του οργανισμού «υπονομεύουν το κράτος δικαίου» και υπογράμμισε πως ο ίδιος ο θεσμός παραμένει «ακλόνητος». Το δικαστήριο δεσμεύτηκε να συνεχίσει να «υποστηρίζει με σθένος» τόσο το προσωπικό του όσο και τα θύματα όσων χαρακτήρισε «αδιανόητες ωμότητες». Παράλληλα, ο οργανισμός σημείωσε «με ανησυχία» τις πρόσφατες αποχωρήσεις χωρών από τη δικαιοδοσία του, εκτιμώντας ότι τέτοιες κινήσεις μπορούν να θέσουν σε κίνδυνο τη συλλογική επιδίωξη της δικαιοσύνης σε διεθνές επίπεδο.
Τι ακολουθεί
Με τον Μάρκο Ρούμπιο να εμφανίζεται πεπεισμένος πως περισσότερες χώρες θα ακολουθήσουν το παράδειγμα του Τσαντ και της Βενεζουέλας, η αντιπαράθεση ανάμεσα στην Ουάσινγκτον και το ΔΠΔ αναμένεται να συνεχιστεί τις επόμενες εβδομάδες. Το δικαστήριο της Χάγης, πάντως, επιμένει ότι θα παραμείνει προσηλωμένο στην αποστολή του, παρά την κλιμάκωση των αμερικανικών κυρώσεων εναντίον των στελεχών του.
