Η Ευρώπη ζει σήμερα το μεγαλύτερο επενδυτικό κύμα σε ψηφιακές υποδομές της ιστορίας της, με κινητήρια δύναμη την εκρηκτική ανάπτυξη της τεχνητής νοημοσύνης και του cloud computing. Οι αθροιστικές επενδύσεις σε ευρωπαϊκά data center αναμένεται να ξεπεράσουν τα 170 δισεκατομμύρια ευρώ, με τις ετήσιες δαπάνες κατασκευής και εξοπλισμού να κινούνται πλέον πάνω από τα 25 δισεκατομμύρια ευρώ. Στο νέο αυτό χάρτη επενδύσεων, η Ελλάδα και συγκεκριμένα η Αθήνα αναδεικνύονται σε πόλο έλξης για τους διεθνείς επενδυτές τεχνολογίας. Η τάση αυτή μεταβάλλει σταδιακά τη γεωγραφία της ψηφιακής βιομηχανίας σε ολόκληρη την ήπειρο.
Διαβάστε επίσης: Η αγορά ακινήτων αλλάζει ταχύτητα: Στο στόχαστρο τα γραφεία
Τα παραδοσιακά κέντρα δεδομένων της Ευρώπης, γνωστά με το ακρωνύμιο FLAP-D και τα οποία περιλαμβάνουν τη Φρανκφούρτη, το Λονδίνο, το Άμστερνταμ, το Παρίσι και το Δουβλίνο, αντιμετωπίζουν πλέον σοβαρό κορεσμό στα ηλεκτρικά δίκτυα και αυστηρούς πολεοδομικούς περιορισμούς. Το γεγονός αυτό ωθεί τους επενδυτές να αναζητήσουν νέα γεωγραφικά μέτωπα. Ένα από αυτά είναι η νότια Ευρώπη, με πόλεις όπως η Μαδρίτη, το Μιλάνο, η Μασσαλία και η Αθήνα να προσφέρουν ταχύτερες αδειοδοτήσεις, μεγαλύτερη διαθεσιμότητα δικτύου και πρόσβαση σε κομβικά υποθαλάσσια καλώδια. Μία δεύτερη εναλλακτική είναι η Σκανδιναβία, όπου η Νορβηγία, η Σουηδία και η Φινλανδία διαθέτουν αφθονία πράσινης ενέργειας από υδροηλεκτρικά και αιολικά πάρκα, καθώς και δυνατότητα φυσικής ψύξης λόγω του κλίματος. Τρίτος πόλος είναι η ανατολική και νοτιοανατολική Ευρώπη, με την Πολωνία, τη Ρουμανία και τη Βουλγαρία να προσελκύουν επενδυτές χάρη στο χαμηλότερο κόστος γης και κατασκευής, εξελισσόμενες σε αναδυόμενους κόμβους τεχνητής νοημοσύνης.
Η Ελλάδα στο επίκεντρο της ανάπτυξης data center
Μέσα σε αυτό το ανταγωνιστικό ευρωπαϊκό τοπίο, η Ελλάδα βρίσκεται πλέον στο επίκεντρο της ανάπτυξης data center, εξελισσόμενη σε περιφερειακό ψηφιακό κόμβο για τη Νοτιοανατολική Ευρώπη, τη Μέση Ανατολή και τη Βόρεια Αφρική. Σύμφωνα με σχετικό δημοσίευμα του Reuters, οι ευρωπαϊκές εταιρείες που κατασκευάζουν κέντρα δεδομένων για τεχνητή νοημοσύνη αναζητούν πλέον λιγότερο παραδοσιακές τοποθεσίες, μακριά από τα μεγάλα αστικά κέντρα, όπου μπορούν να επωφεληθούν από φθηνότερη ενέργεια, φθηνότερη γη και ταχύτερους χρόνους σύνδεσης στο δίκτυο. Η επιλογή αυτή ευνοεί χώρες όπως η Ελλάδα, που διαθέτει τα γεωγραφικά και υποδομικά χαρακτηριστικά για να καλύψει τη νέα αυτή ζήτηση.
Στοιχεία που κοινοποίησε η JLL, μία από τις μεγαλύτερες εταιρείες εμπορικών ακινήτων και υπηρεσιών ακινήτων παγκοσμίως, δείχνουν ότι σχεδιάζονται νέα κέντρα δεδομένων υπερκλίμακας τα οποία αναμένεται να τεθούν σε λειτουργία μέσα στα επόμενα δύο χρόνια. Τα κέντρα αυτά δεν χρειάζεται να βρίσκονται τόσο κοντά στους τελικούς χρήστες όσο παλαιότερα, γεγονός που επιτρέπει τη χωροθέτησή τους πιο μακριά από τις μεγάλες πόλεις. Σύμφωνα με τα ίδια στοιχεία, θα βρίσκονται πάνω από τρεις φορές πιο μακριά από τα αστικά κέντρα σε σχέση με τα data center που κατασκευάστηκαν τα τελευταία τρία χρόνια. Η JLL δεν αποκάλυψε τα ονόματα των συγκεκριμένων εταιρειών που αναπτύσσουν τα έργα αυτά, ωστόσο είναι γνωστό ότι μεγάλοι διεθνείς όμιλοι όπως η Meta, η Google και η Microsoft επενδύουν παγκοσμίως σε ανάλογες υποδομές.
Νέα εποχή για τις ψηφιακές υποδομές
Η μετατόπιση των επενδύσεων σε λιγότερο παραδοσιακές τοποθεσίες αντανακλά μια ευρύτερη αλλαγή στον τρόπο σχεδιασμού των data center στην εποχή της τεχνητής νοημοσύνης. Καθώς η ζήτηση για υπολογιστική ισχύ αυξάνεται συνεχώς, οι επενδυτές δίνουν πλέον προτεραιότητα στη διαθεσιμότητα ενέργειας, στο κόστος γης και στην ταχύτητα αδειοδότησης, αντί για την εγγύτητα με τους τελικούς χρήστες. Η εξέλιξη αυτή ανοίγει ευκαιρίες για χώρες της νότιας Ευρώπης, ανάμεσά τους και η Ελλάδα, οι οποίες μέχρι πρόσφατα βρίσκονταν εκτός του στενού κύκλου των παραδοσιακών ψηφιακών κόμβων της ηπείρου.
Μεταξύ του 2026 και του 2028, η μέση απόσταση των νέων data center από τα μεγάλα αστικά κέντρα αναμένεται να αυξηθεί σημαντικά, σύμφωνα με τα στοιχεία της JLL, επιβεβαιώνοντας τη γενικότερη τάση αποκέντρωσης των ψηφιακών υποδομών σε ολόκληρη την Ευρώπη. Η εξέλιξη αυτή τοποθετεί την Ελλάδα σε πλεονεκτική θέση για να προσελκύσει μέρος από τις πολύδισεκατομμύριες επενδύσεις που κατευθύνονται στον κλάδο, ενισχύοντας τον ρόλο της ως περιφερειακού κόμβου για τρεις ηπείρους.
