Το 1986, με τον Ψυχρό Πόλεμο στο αποκορύφωμά του, ο Στιβ Τζομπς προσπαθούσε να ξαναχτίσει την καριέρα του έναν χρόνο μετά την εκδίωξή του από την Apple, έχοντας ιδρύσει τη NeXT. Ο επιχειρηματίας οραματιζόταν έναν υπολογιστή τόσο προηγμένο ώστε να αλλάξει τον τρόπο εργασίας πανεπιστημίων, ερευνητών και επιστημόνων, όμως το φιλόδοξο σχέδιό του κόστιζε ακριβά. Σε αυτό το σκηνικό εμφανίστηκαν δύο άγνωστοι άνδρες από την Ουάσιγκτον, χωρίς επαγγελματικές κάρτες, με μια πρόταση που θα άλλαζε την πορεία της NeXT. Πίσω τους βρισκόταν η CIA, η οποία ετοιμαζόταν να συνάψει μια μυστική συμφωνία με τον Στιβ Τζομπς.
Διαβάστε επίσης: Ο Ολυμπιακός κλείνει διπλή μεταγραφή σε μπάσκετ και ποδόσφαιρο
Η μυστική επαφή της CIA με τον Τζομπς
Οι υπολογιστές της NeXT ήταν εξαιρετικά ακριβοί, οι πωλήσεις δεν απογειώνονταν και η τελειομανία του Τζομπς είχε μετατρέψει την εταιρεία σε μια φιλόδοξη αλλά οικονομικά εύθραυστη επιχείρηση. Δύο στελέχη του λεγόμενου «Program B», ενός διαβαθμισμένου προγράμματος δορυφορικής αναγνώρισης της CIA, ο Τζο Ρομέλο και ο Τζεφ Χάρις, είχαν εντοπίσει πολύ νωρίς την αξία της τεχνολογίας που ανέπτυσσε ο Τζομπς. Θεωρούσαν ότι η NeXT μπορούσε να προσφέρει στις αμερικανικές υπηρεσίες πληροφοριών κάτι σπάνιο για την εποχή: ισχυρούς σταθμούς εργασίας με προηγμένα γραφικά και δυνατότητα διασύνδεσης δεδομένων. Στην πρώτη τους επίσκεψη δεν κατάφεραν καν να συναντήσουν τον Τζομπς.
Η δεύτερη προσπάθεια είχε διαφορετική κατάληξη. Όταν ο Ρομέλο συνάντησε τελικά τον Τζομπς στη Νέα Υόρκη, η συζήτηση πήγε κατευθείαν στην ουσία. Ο ιδρυτής της NeXT δεν ήθελε να ακούσει απόρρητες λεπτομέρειες και φέρεται να του είπε: «Μη μου πεις τίποτα που δεν πρέπει να ξέρω, γιατί δεν θα θυμηθώ να το ξεχάσω». Ο Ρομέλο του εξήγησε ότι ήθελε να αγοράσει σταθμούς εργασίας για έναν πελάτη που δεν μπορούσε να κατονομάσει, και στη συνέχεια ανέφερε τον αριθμό που άλλαξε τα πάντα: 20.000 υπολογιστές. Για μια εταιρεία που πάλευε να επιβιώσει, η παραγγελία αυτή δεν ήταν απλώς μεγάλη· ήταν σωσίβιο.
Οι τροποποιήσεις και ο ρόλος της CIA πίσω από την παραγγελία
Η CIA δεν ήθελε ακριβώς τον υπολογιστή που πουλούσε η NeXT στην ελεύθερη αγορά. Ζήτησε δύο επιπλέον δυνατότητες: έναν ταχύτερο επεξεργαστή από τη Motorola και μια ειδική κάρτα γραφικών από την Intel. Οι τροποποιήσεις αυτές δεν έγιναν από τη NeXT, αλλά πραγματοποιήθηκαν μετά την αγορά μέσω συνεργατών και εταιρειών-μεσολαβητών. Ο Τζομπς δεν γνώριζε πλήρως πού θα κατέληγαν οι υπολογιστές ούτε για ποια αποστολή θα χρησιμοποιούνταν, αν και αργότερα απέκτησε διαβάθμιση top secret που του επέτρεπε να επισκέπτεται απόρρητες εγκαταστάσεις.
Η δημόσια εκδοχή της συμφωνίας ήταν πολύ πιο πεζή από την πραγματικότητα. Η NeXT ανακοίνωνε ότι είχε εξασφαλίσει κρατικό συμβόλαιο μέσω της αμυντικής εταιρείας ESL, χωρίς καμία αναφορά στην CIA. Ακόμη και μέσα στην ίδια την ομοσπονδιακή κυβέρνηση η υπηρεσία παρέμενε στο παρασκήνιο, καθώς επίσημος αγοραστής εμφανιζόταν η National Security Agency. Ελάχιστοι άνθρωποι μέσα στη NeXT γνώριζαν ποιοι ήταν πραγματικά οι πελάτες πίσω από την τεράστια παραγγελία. Ο Νταν’λ Λιούιν, στέλεχος που είχε ακολουθήσει τον Τζομπς από την Apple στη NeXT, θυμόταν ομάδες ανθρώπων που επισκέπτονταν την εταιρεία χωρίς ποτέ να συστηθούν επίσημα ή να αφήσουν κάποιο στοιχείο επικοινωνίας πίσω τους.
Η υπόθεση αυτή αποκαλύπτει μια πλευρά της πρώιμης καριέρας του Στιβ Τζομπς που έμεινε κρυφή για δεκαετίες. Την περίοδο που η NeXT κινδύνευε να καταρρεύσει οικονομικά, η μυστική στήριξη της CIA λειτούργησε ως ανάσα οξυγόνου, επιτρέποντας στον Τζομπς να συνεχίσει το όραμά του για προηγμένους υπολογιστές. Η συμφωνία δείχνει επίσης πόσο στενά συνδέθηκε η ανάπτυξη της αμερικανικής τεχνολογίας εκείνης της εποχής με τις ανάγκες των υπηρεσιών πληροφοριών, ένα μοτίβο που κατά τη διάρκεια του Ψυχρού Πολέμου επαναλήφθηκε αρκετές φορές σε διαφορετικές εταιρείες της Σίλικον Βάλεϊ.
