Η Τουρκία απέρριψε το νέο ελληνικό Χωροταξικό Πλαίσιο ΑΠΕ που τέθηκε σε ισχύ με υπουργική απόφαση και καλύπτει τον θαλάσσιο χώρο του Αιγαίου. Η ανακοίνωση της Άγκυρας έγινε χθες, 19 Αυγούστου, μόλις ώρες μετά τη δημοσίευση του νέου πλαισίου από το ελληνικό υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας. Ο εκπρόσωπος του τουρκικού υπουργείου Εξωτερικών, Οντζού Κετσελί, υποστήριξε ότι η ελληνική πρωτοβουλία δεν παράγει κανένα έννομο αποτέλεσμα για την Τουρκία. Η δήλωση αυτή ανοίγει έναν νέο κύκλο τουρκικών αντιδράσεων γύρω από ζητήματα κυριαρχίας στο Αιγαίο.
Τι προβλέπει το νέο Χωροταξικό Πλαίσιο ΑΠΕ
Το νέο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας τέθηκε σε ισχύ με υπογραφή του υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Σταύρου Παπασταύρου, και των υφυπουργών Νίκου Τσάφου και Μαριλένας Σούκουλη. Αντικαθιστά το προηγούμενο καθεστώς που ίσχυε από τον Δεκέμβριο του 2008 και επικαιροποιεί τους κανόνες χωροθέτησης νέων έργων ΑΠΕ και μονάδων αποθήκευσης ενέργειας. Στόχος της κυβέρνησης είναι η επίτευξη των εθνικών ενεργειακών στόχων έως το 2050, λαμβάνοντας υπόψη τις σύγχρονες περιβαλλοντικές, κοινωνικές και οικονομικές συνθήκες. Το πλαίσιο θεσπίζει παράλληλα αυστηρότερους όρους για την προστασία του περιβάλλοντος, των τοπικών κοινωνιών και της πολιτιστικής κληρονομιάς.
Για τις νέες φωτοβολταϊκές εγκαταστάσεις καθορίζονται πλέον ενιαίοι κανόνες σε ολόκληρη την ελληνική επικράτεια, με αυστηρότερους περιορισμούς σε σύγκριση με το προηγούμενο καθεστώς. Το γεγονός ότι το πλαίσιο εκτείνεται και στον θαλάσσιο χώρο του Αιγαίου είναι το σημείο που προκάλεσε την άμεση αντίδραση της Άγκυρας. Η ελληνική πλευρά ενέταξε τη νέα ρύθμιση στην άσκηση κυριαρχικών δικαιωμάτων της Ελλάδας στον θαλάσσιο χώρο της, κάτι που η τουρκική πλευρά αμφισβητεί συστηματικά εδώ και χρόνια.
Η αντίδραση της Άγκυρας
Ο Οντζού Κετσελί ανακοίνωσε τη θέση της Τουρκίας μέσω ανάρτησης στο Twitter, όπου χαρακτήρισε το ελληνικό Χωροταξικό Πλαίσιο ΑΠΕ ανάλογη κίνηση με προηγούμενες ελληνικές πρωτοβουλίες που, όπως υποστήριξε, δεν παράγουν έννομα αποτελέσματα για την Τουρκία στο Αιγαίο. Ο Τούρκος αξιωματούχος τόνισε ότι η θέση της Άγκυρας επικεντρώνεται σε γεωγραφικούς σχηματισμούς των οποίων η κυριότητα, κατά την τουρκική εκδοχή, δεν έχει μεταβιβαστεί στην Ελλάδα βάσει διεθνών συμφωνιών. Παράλληλα, επανέλαβε πάγια τουρκική θέση περί αποφυγής μονομερών ενεργειών σε κλειστές ή ημίκλειστες θάλασσες, όπως το Αιγαίο και η Μεσόγειος, επικαλούμενος την ανάγκη συνεργασίας των παράκτιων κρατών σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο της θάλασσας.
Παρά τον έντονο τόνο της ανακοίνωσης, ο Κετσελί άφησε ανοιχτό παράθυρο διαλόγου. Δήλωσε ότι η Τουρκία, ως ένα από τα δύο παράκτια κράτη του Αιγαίου, παραμένει έτοιμη για συνεργασία με την Ελλάδα σε μια ολοκληρωμένη προσέγγιση των διμερών ζητημάτων, με βάση το διεθνές δίκαιο, την ευθυδικία και την καλή γειτονία. Ο εκπρόσωπος παρέπεμψε συγκεκριμένα στη Διακήρυξη των Αθηνών περί Σχέσεων Φιλίας και Καλής Γειτονίας, η οποία υπεγράφη στις 7 Δεκεμβρίου 2023 από τις δύο πλευρές. Η αναφορά αυτή δείχνει ότι η Άγκυρα επιχειρεί να συνδυάσει τη διαμαρτυρία της για το Χωροταξικό Πλαίσιο ΑΠΕ με επίκληση του υπάρχοντος πλαισίου διαλόγου μεταξύ των δύο χωρών.
Μια διαφορά με ιστορία δεκαετιών
Η αμφισβήτηση ελληνικών κυριαρχικών δικαιωμάτων στο Αιγαίο δεν αποτελεί νέο φαινόμενο στις ελληνοτουρκικές σχέσεις. Η Άγκυρα έχει αντιδράσει κατ’ επανάληψη σε ελληνικές νομοθετικές ή διοικητικές πρωτοβουλίες που αφορούν τον θαλάσσιο χώρο, επικαλούμενη κάθε φορά παρόμοια επιχειρήματα περί μονομερών ενεργειών. Το νέο Χωροταξικό Πλαίσιο ΑΠΕ έρχεται να προστεθεί σε αυτόν τον μακρύ κατάλογο διαφωνιών, χωρίς ωστόσο να μεταβάλλει την πρακτική εφαρμογή του από ελληνικής πλευράς. Η ελληνική κυβέρνηση προχώρησε στην έκδοση της υπουργικής απόφασης ακολουθώντας τις εσωτερικές διαδικασίες που προβλέπει η εθνική νομοθεσία, χωρίς να αναμένει προηγούμενη συναίνεση από τρίτες χώρες.
